لنز هوشمند بدون آب مروارید: آیا امکان‌پذیر است؟
لنز هوشمند بدون آب مروارید برای چه کسانی مناسب است؟ تعویض عدسی شفاف (تعویض عدسی انکساری) چیست، چرا در دوربین‌های بالای ۴۰ سال بیشتر مطرح می‌شود و لیزر چه زمانی انتخاب بهتری است؟
بله، لنز هوشمند بدون آب مروارید هم ممکن است. در چشمی که آب مروارید ندارد نیز میتوان عدسی طبیعی را برداشت و لنز هوشمند گذاشت. به این کار تعویض عدسی شفاف (تعویض عدسی انکساری) میگویند. مناسب‌ترین کاندیداها افراد بالای ۴۰ تا ۴۵ سال هستند که دید نزدیکشان ضعیف شده است، بهویژه دوربین‌ها. این جراحی دید دور، متوسط و نزدیک را اصلاح می‌کند. همچنین در این چشم دیگر آب مروارید ایجاد نمی‌شود. اما در نزدیک‌بین جوان با عدد کم، لیزر معمولاً گزینه مناسب‌تری است.
لنز هوشمند بدون آب مروارید: تعویض عدسی شفاف چیست؟
در جراحی آب مروارید، عدسی کدرشده چشم برداشته می‌شود و به جای آن یک لنز داخل چشمی قرار می‌گیرد. در تعویض عدسی شفاف نیز جراحی همان است، اما عدسی برداشته‌شده هنوز کدر نشده است. هدف، درمان آب مروارید نیست، بلکه کاهش وابستگی به عینک است.
از چهل‌سالگی به بعد، عدسی چشم انعطاف خود را از دست می‌دهد و توان تمرکز روی اجسام نزدیک کم می‌شود (پیرچشمی). پس از این سن، عدسی ساختاری است که در آینده به آب مروارید تبدیل خواهد شد. بنابراین در بیمار مناسب، تعویض عدسی از همین امروز دید دور و نزدیک را اصلاح می‌کند. علاوه بر این، نیاز به جراحی آب مروارید در آینده را از بین می‌برد.
«بهویژه در بیماران بالای ۴۰ تا ۴۵ سال که دید نزدیکشان ضعیف شده و دوربین هستند، حتی اگر آب مروارید نداشته باشند، لنز هوشمند جایگزین بسیار خوبی است.»
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu، از توضیح ویدیویی
آیا بدون آب مروارید هم میتوان جراحی لنز هوشمند انجام داد؟
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu در یک دقیقه توضیح می‌دهد که جراحی لنز هوشمند بدون آب مروارید برای چه کسانی مناسب است.
چه کسانی برای لنز هوشمند بدون آب مروارید مناسب‌اند؟
- دوربین‌های بالای ۴۰ تا ۴۵ سال: برای نمونه کسی که برای دور عینک ۲ دیوپتر و برای نزدیک عینک ۴ دیوپتر مثبت می‌زند. در دوربینی، حد عددی که با لیزر قابل اصلاح است معمولاً حدود ۴ دیوپتر مثبت است. علاوه بر این، مشکل دید نزدیک با لیزر حل نمی‌شود. اما لنز هوشمند هر دو را با هم اصلاح می‌کند.
- کسانی که دید نزدیکشان ضعیف شده و عینک نمی‌خواهند: افرادی که حتی بدون عینک دور هم در خواندن مشکل دارند و مدام بین دو عینک جابه‌جا میشوند.
- کسانی که قرنیه آنها برای لیزر مناسب نیست: بیماران بالای ۴۵ سال که قرنیه نازک دارند یا عددشان خارج از محدوده لیزر است.
- کسانی که تغییرات اولیه در عدسی آنها شروع شده است: هنوز آب مروارید کامل نشده است، اما در عدسی سفت‌شدگی یا کاهش کنتراست آغاز شده است.
لنز هوشمند بدون آب مروارید برای چه کسانی مناسب است؟
تصمیم فقط بر اساس عدد چشم گرفته نمی‌شود. سن، وضعیت عدسی چشم و نیاز به دید نزدیک نیز تعیین‌کننده‌اند.
- نزدیک‌بین جوانعدسی چشم هنوز می‌تواند تطابق کند. بنابراین لیزری که عدد را روی قرنیه اصلاح می‌کند، گزینه مناسب‌تری است.
- دوربین بالای ۴۰ سالهم دید دور و هم دید نزدیک شروع به تاری می‌کند و عدد عینک مطالعه به سرعت بالا می‌رود. این گروه کاندیدای خوبی برای لنز هوشمند است.
- پس از لنز هوشمندعدسی شفاف اما رو به پیری برداشته می‌شود و لنز چندکانونی گذاشته می‌شود. در این چشم دیگر آب مروارید ایجاد نمی‌شود.
برای چه کسانی توصیه نمی‌کنیم؟
- نزدیک‌بین‌های جوان با عدد کم: برداشتن عدسی سالم و انعطاف‌پذیر فردی بیست‌ساله با نزدیک‌بینی ۲ دیوپتر منطقی نیست. در این سن لیزر یا در عدد بالا لنز داخل چشمی (ICL) گزینه‌های درست‌تری هستند.
- چشم‌های بسیار نزدیک‌بین با طول چشم زیاد: در این چشم‌ها پس از جراحی عدسی ممکن است خطر جداشدگی شبکیه بیشتر شود. بنابراین تصمیم با دقت بیشتری گرفته می‌شود.
- بیماران مبتلا به بیماری لکه زرد (ماکولا): لنزهای چندکانونی ممکن است حساسیت به کنتراست را کاهش دهند. به همین دلیل در این چشم‌ها معمولاً لنز تک‌کانونی انتخاب می‌شود.
- کسانی که انتظار واقع‌بینانه ندارند: هیچ لنزی در همه فاصله‌ها دقیقاً جای عدسی طبیعی بیست‌ساله را نمی‌گیرد.
نتایج و خطرات لنز هوشمند بدون آب مروارید
در یک مطالعه، ۱۲۸۰ بیمار که به دلیل مشکل دید نزدیک تحت تعویض عدسی شفاف قرار گرفته بودند، بر حسب گروه سنی مقایسه شدند (Schallhorn و همکاران، Clin Ophthalmol 2017). پس از ۳ ماه، حدود ۸۹ تا ۹۴ درصد بیماران با دو چشم در دور ۲۰/۲۰ یا بهتر می‌دیدند. در همان زمان، ۷۸ تا ۸۵ درصد بیماران بدون عینک در نزدیک ۲۰/۳۰ یا بهتر می‌دیدند. میان گروه ۴۵ تا ۴۹ سال و گروه‌های مسن‌تر از نظر نتیجه و رضایت تفاوت معناداری وجود نداشت.
مانند هر جراحی داخل چشم، خطرهای نادر اما جدی مانند عفونت، التهاب داخل چشم و مشکلات شبکیه وجود دارد. همچنین در لنزهای چندکانونی ممکن است در ماه‌های اول شب‌ها دور نورها هاله دیده شود. با این حال مغز ظرف چند ماه با این دید جدید سازگار می‌شود.
کدام لنز را انتخاب کنیم؟
انتخاب بر اساس سبک زندگی شما و اندازه‌گیری‌های چشمتان انجام می‌شود:
| لنز | برای چه کسانی؟ |
|---|---|
| لنز تری‌فوکال | کسانی که مدت طولانی از نزدیک مطالعه می‌کنند و زیاد با رایانه و تلفن کار می‌کنند |
| لنز EDOF | کسانی که شب‌ها زیاد رانندگی می‌کنند و دید دور و متوسط برایشان اولویت دارد |
| لنز هوشمند توریک | کسانی که آستیگماتیسم قرنیه مشخصی دارند |
تفاوت این دو لنز را در مقاله «تری‌فوکال یا EDOF؟» به‌تفصیل توضیح داده‌ام.
پرسش‌های متداول
بله. به این کار تعویض عدسی شفاف میگویند. بهویژه در افراد بالای ۴۰ تا ۴۵ سال که دید نزدیکشان ضعیف شده و دوربین هستند، گزینه خوبی است.
معمولاً پس از ۴۰ تا ۴۵ سالگی، یعنی زمانی که دید نزدیک شروع به ضعیف شدن می‌کند، به آن فکر می‌شود. در سنین پایین‌تر، چون عدسی چشم هنوز می‌تواند تطابق کند، گزینه‌هایی مانند لیزر یا ICL بیشتر مطرح میشوند.
خیر. آب مروارید یعنی کدر شدن عدسی طبیعی. چون عدسی برداشته شده است، در آن چشم آب مروارید ایجاد نمی‌شود. با این حال سال‌ها بعد ممکن است پرده پشت لنز کدر شود (آب مروارید ثانویه). این کدورت با لیزر YAG در چند دقیقه برطرف می‌شود.
بله، لنزهای داخل چشمی طوری ساخته میشوند که تا آخر عمر در چشم بمانند و نیازی به تعویض ندارند.
در دوربینی، عددی که با لیزر قابل اصلاح است محدود است. به علاوه مشکل دید نزدیک پس از ۴۰ سالگی با لیزر حل نمی‌شود. اما لنز هوشمند دید دور و نزدیک را با یک جراحی با هم اصلاح می‌کند.
منابع
- Schallhorn SC, Schallhorn JM, Pelouskova M, et al. Refractive lens exchange in younger and older presbyopes: comparison of complication rates, 3 months clinical and patient-reported outcomes. Clin Ophthalmol. 2017;11:1569-1581. doi:10.2147/OPTH.S143201
- Fricke TR, Tahhan N, Resnikoff S, et al. Global prevalence of presbyopia and vision impairment from uncorrected presbyopia: systematic review, meta-analysis, and modelling. Ophthalmology. 2018;125(10):1492-1499. doi:10.1016/j.ophtha.2018.04.013
- Woodward MA, Randleman JB, Stulting RD. Dissatisfaction after multifocal intraocular lens implantation. J Cataract Refract Surg. 2009;35(6):992-997. doi:10.1016/j.jcrs.2009.01.031
- Kaya Ünsal S, Helvacıoğlu F, Sunay E. Topographic factors affecting dissatisfaction after trifocal IOL implantation. سی‌وششمین کنگره ESCRS، وین، سپتامبر 2018 (سخنرانی).
این مقاله برای آگاهی بیماران نوشته شده است و جایگزین معاینه و ارزیابی پزشکی نمی‌شود. درمان مناسب شما پس از معاینه چشم و اندازه‌گیری‌ها مشخص می‌شود. تاریخ انتشار: 25 سپتامبر 2026.
برای پرسش‌هایتان با Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu در تماس باشید
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic، خیابان بغداد (Bağdat Cad.) شماره ۲۵۷، کادیکوی (Caddebostan – Kadıköy) / استانبول