دوربینی در طول زندگی: افراد دوربین چگونه می‌بینند؟
دوربینی در هر دوره از زندگی چهره‌ای دارد. در کودکی خطر تنبلی چشم هست. در جوانی چشم بدون عینک می‌بیند، اما زود خسته میشود. در چهل‌سالگی دیگر نه نزدیک را می‌بینید و نه دور را. در این مطلب هر دوره و راه‌حل‌هایش را مرور می‌کنیم.
در دوربینی نور پشت شبکیه متمرکز میشود. دوربینی زیاد در کودکی از دلایل مهم تنبلی چشم است، بنابراین باید زود عینک تجویز شود. بین 20 تا 40 سالگی چشم جوان این عیار را با قدرت تطابق خود جبران میکند. به همین دلیل فرد بدون عینک می‌بیند، اما در دید نزدیک زود خسته میشود. در چهل‌سالگی ابتدا دید نزدیک و سپس دید دور ضعیف میشود. در این مرحله لیزر (معمولاً تا حدود 4 دیوپتر) بررسی میشود. پس از 45 سالگی هم لنزهای هوشمند گزینه‌ی مهمی هستند.
دوربینی در کودکی: خطر تنبلی چشم
بیشتر نوزادان با دوربینی خفیف به دنیا می‌آیند. این عیار با رشد چشم کم میشود. اما اگر عیار زیاد باشد یا بین دو چشم تفاوت چشمگیری وجود داشته باشد، مغز از چشم تار استفاده نمی‌کند. در نتیجه تنبلی چشم (آمبلیوپی) ایجاد میشود. همچنین دوربینی زیاد می‌تواند باعث انحراف چشم‌ها به داخل (استرابیسم) شود.
پایه‌ی درمان عینک درست است. در صورت نیاز، چشم سالم را می‌بندند تا چشم تنبل کار کند. بهترین زمان برای این درمان تا حدود 10 سالگی است. در پژوهشی روی کودکان 3 تا 7 ساله که بین دو چشمشان تفاوت عیار داشت، دید فقط با عینک در 77 درصد کودکان به‌طور چشمگیری بهتر شد. همچنین در حدود یک‌چهارم آن‌ها تنبلی چشم کاملاً برطرف شد.
«دوربینی از مهم‌ترین دلایل تنبلی چشم در نوزادی و کودکی است. ما با عینک و چشم‌بند تا حدود 10 سالگی با این تنبلی مقابله می‌کنیم.»
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu، از توضیحات ویدیویی
اگر نزدیک و دور را نمی‌بینید
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu توضیح می‌دهد دوربینی چگونه بر بینایی در طول زندگی اثر می‌گذارد و چه گزینه‌های درمانی وجود دارد.
دوربینی از 10 تا 40 سالگی: بدون عینک، اما خسته
با رشد چشم، دوربینی مقداری کم میشود. چشم جوان با قدرت تطابق عدسی، عیار باقی‌مانده را جبران میکند. به همین دلیل بیشتر افراد دوربین در این سنین بدون عینک خوب می‌بینند. اما چشم مدام تلاش میکند، پس ممکن است این مشکلات پیش بیاید:
- خستگی زودهنگام در مطالعه‌ی طولانی و کار با کامپیوتر
- سردرد و سوزش چشم در عصرها
- مشکل زودتر از همسنوسالان در دید نزدیک
در جوانانی که این شکایت‌ها را دارند، باید عیار چشم را با قطره‌هایی که تطابق را شل می‌کنند اندازه گرفت. در غیر این صورت، دوربینی ممکن است کمتر از مقدار واقعی اندازه‌گیری شود.
سفر یک فرد دوربین در طول زندگی
در چشم دوربین، نور پشت شبکیه متمرکز میشود. چشم جوان این مشکل را با قدرت تطابق عدسی جبران میکند. با کم شدن این قدرت، ابتدا دید نزدیک و سپس دید دور ضعیف میشود.
- خطر تنبلی چشمدر کودکی، دوربینی زیاد یا تفاوت عیار بین دو چشم می‌تواند باعث تنبلی چشم و انحراف چشم شود.
- عیاری که با تطابق جبران می‌شودچشم جوان با ضخیم‌تر کردن عدسی، تمرکز را به شبکیه می‌رساند. فرد بدون عینک خوب می‌بیند، اما در دید نزدیک زود خسته میشود.
- کاهش قدرت تطابقدر چهل‌سالگی ابتدا دید نزدیک و سپس دید دور تار میشود. گاهی به دو عینک متفاوت نیاز پیدا می‌کنید.
- لنز هوشمندپس از 45 سالگی، لنز هوشمند می‌تواند دید دور و نزدیک را با هم اصلاح کند.
دوربینی در چهل‌سالگی: دید نزدیک و دور با هم
در چهل‌سالگی قدرت تطابق عدسی کم میشود. بنابراین چشم دوربین ابتدا دید نزدیک را از دست می‌دهد. عیار عینک مطالعه هم سریع‌تر از همسنوسالان بالا می‌رود. پس از مدتی دید دور نیز تار میشود و فرد مجبور است هم برای دور و هم برای نزدیک عینک بزند. عنوان ویدیو، یعنی «اگر نزدیک و دور را نمی‌بینید»، دقیقاً به همین وضعیت اشاره دارد.
گزینه‌های درمان دوربینی
| گزینه | مناسب چه کسانی است؟ |
|---|---|
| عینک و لنز تماسی | در هر سنی؛ درمان اصلی در کودکان |
| درمان با لیزر | بزرگسالانی که عیارشان معمولاً تا حدود 4 دیوپتر است و دید نزدیکشان هنوز ضعیف نشده است |
| لنز داخل چشمی (ICL) | در بیماران منتخب؛ جوانانی که عمق اتاقک قدامی کافی دارند |
| لنز هوشمند | افراد دوربین بالای 45 سال که برای دور و نزدیک عینک میزنند |
پس از 45 سالگی، لنز هوشمند برای افراد دوربین اغلب ماندگارترین راه‌حل است. چون دید دور و نزدیک هر دو با یک عمل بهتر میشود. جزئیات را در مطلب «اگر آب مروارید ندارید، آیا میتوان لنز هوشمند گذاشت؟» توضیح دادم. در سنین بالا، اگر آب مروارید ایجاد شود، عدسی به سمت نزدیک‌بینی می‌رود و دوربینی ممکن است کم شود. در این حالت، در عمل آب مروارید لنزی با قدرت مناسب انتخاب میشود و عیار اصلاح می‌گردد.
افراد دوربین به چه نکاتی توجه کنند؟
چشمهای دوربین معمولاً کوتاه‌تر هستند و اتاقک قدامی آن‌ها ممکن است تنگ‌تر باشد. در این چشم‌ها زاویه‌ای که مایع داخل چشم از آن خارج میشود، می‌تواند باریک شود. بنابراین پس از 40 سالگی در معاینهی منظم، زاویهی اتاقک قدامی هم بررسی میشود. در صورت نیاز با لیزر کوچکی (ایریدوتومی) پیشگیری می‌کنیم.
در این علائم فوراً مراجعه کنید
- درد ناگهانی و شدید چشم، همراه با قرمزی
- هاله‌های رنگی دور نورها و تاری دید
- سردرد، تهوع یا استفراغ همراه با این علائم
این تصویر ممکن است بسته شدن حاد زاویه باشد. این وضعیت نادر است، اما درمان فوری لازم دارد. درباره‌ی فشار چشم می‌توانید اطلاعات کامل را در صفحه‌ی آب سیاه (گلوکوم) و فشار چشم بخوانید.
سؤالات متداول درباره‌ی دوربینی
در کودکی با رشد چشم ممکن است کم شود، اما اغلب کاملاً از بین نمی‌رود. پس از 40 سالگی هم چون قدرت تطابق کم میشود، علائم آن بیشتر میشود.
اگر عیار زیاد باشد، بین دو چشم تفاوت وجود داشته باشد یا انحراف چشم همراه آن باشد، عینک لازم است. عینک هم از تنبلی چشم پیشگیری میکند و هم آن را درمان میکند. در عیارهای خفیف، تصمیم بر اساس معاینه گرفته میشود.
عیارهای تا حدود 4 دیوپتر را معمولاً میتوان با لیزر اصلاح کرد. اما در عیارهای بالاتر یا پس از 45 سالگی، لنز هوشمند ممکن است مناسبتر باشد.
چشم دوربین برای دید دور هم از قدرت تطابق خرج میکند. بنابراین وقتی این قدرت کم میشود، دید نزدیک زودتر از همسنوسالان ضعیف میشود.
در چشمهای دوربین، زاویهی اتاقک قدامی ممکن است باریک باشد. این موضوع خطر آب سیاه از نوع بسته شدن زاویه را بیشتر میکند. به همین دلیل در معاینهی منظم این زاویه بررسی میشود.
صفحات مرتبط
منابع
- Pediatric Eye Disease Investigator Group; Cotter SA, Edwards AR, et al. Treatment of anisometropic amblyopia in children with refractive correction. Ophthalmology. 2006;113(6):895-903. doi:10.1016/j.ophtha.2006.01.068
- Fricke TR, Tahhan N, Resnikoff S, et al. Global prevalence of presbyopia and vision impairment from uncorrected presbyopia: systematic review, meta-analysis, and modelling. Ophthalmology. 2018;125(10):1492-1499. doi:10.1016/j.ophtha.2018.04.013
- Schallhorn SC, Schallhorn JM, Pelouskova M, et al. Refractive lens exchange in younger and older presbyopes: comparison of complication rates, 3 months clinical and patient-reported outcomes. Clin Ophthalmol. 2017;11:1569-1581. doi:10.2147/OPTH.S143201
- He M, Jiang Y, Huang S, et al. Laser peripheral iridotomy for the prevention of angle closure: a single-centre, randomised controlled trial. Lancet. 2019;393(10181):1609-1618. doi:10.1016/S0140-6736(18)32607-2
این مطلب برای اطلاع‌رسانی به بیماران است و جای معاینه و ارزیابی پزشکی را نمی‌گیرد. درمان مناسب شما پس از معاینهی چشم و اندازه‌گیری‌ها مشخص میشود. تاریخ انتشار: 25 سپتامبر 2026.
برای پرسش‌هایتان با Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu تماس بگیرید
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic، Bağdat Cad. No: 257، Caddebostan – Kadıköy / استانبول