لنز توریک
لنز داخل چشمی اصلاح‌کننده آستیگماتیسم · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic، Caddebostan – Kadıköy، استانبول
لنز توریک لنز داخل چشمی است که آستیگماتیسم را اصلاح می‌کند و در جراحی آب مروارید یا کاشت لنز مولتیفوکال جایگزین عدسی طبیعی می‌شود. جراح این لنز را در راستای محور آستیگماتیسم قرنیه قرار می‌دهد؛ به این ترتیب نیاز به عینک پس از جراحی کاهش می‌یابد. نسخههای توریک لنزهای تککانونی، EDOF و سهکانونی وجود دارد.
لنز توریک چیست؟
لنز توریک لنز داخل چشمی است که در جراحی آب مروارید یا کاشت لنز مولتیفوکال جایگزین عدسی طبیعی می‌شود و آستیگماتیسم را اصلاح می‌کند. لنزهای داخل چشمی استاندارد (کروی) نزدیک‌بینی و دوربینی را اصلاح میکنند، اما آستیگماتیسم را اصلاح نمی‌کنند. لنزهای توریک در نصف‌النهارهای مختلف قدرت انکساری متفاوتی دارند؛ در حین جراحی، جراح این قدرت را در راستای محور آستیگماتیسم قرنیه قرار می‌دهد و به این ترتیب آستیگماتیسم خنثی می‌شود.
توریک بیشتر یک ویژگی طراحی است تا یک نوع لنز مستقل: نسخههای توریک لنزهای تککانونی، EDOF و سهکانونی وجود دارد. این امکان را فراهم می‌کند که دید دور، میانی و نزدیک هدف قرار گیرد و هم‌زمان آستیگماتیسم در همان جراحی اصلاح شود.
آستیگماتیسم چیست و چرا اهمیت دارد؟
آستیگماتیسم زمانی ایجاد می‌شود که انحنای قرنیه (پنجره شفاف جلوی چشم) در یک جهت بیشتر از جهت دیگر باشد. نور نمی‌تواند در یک نقطه متمرکز شود؛ بنابراین ممکن است تصاویر را تار، سایه‌دار یا دوتایی ببینید و نورها، به‌ویژه در شب، پخش شوند. بخش قابل‌توجهی از بیماران مبتلا به آب مروارید آستیگماتیسم قرنیه‌ای در حدی دارند که باید هنگام جراحی اصلاح شود.
اگر آستیگماتیسم در جراحی آب مروارید اصلاح نشود، هر قدر هم که محاسبه قدرت لنز دقیق باشد، ممکن است همچنان برای دید دور به عینک نیاز باشد. در لنزهای مولتیفوکال، آستیگماتیسم اصلاح‌نشده کیفیت دیدی را که لنز می‌تواند فراهم کند به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد.
لنز توریک برای چه کسانی مناسب است؟
- بیماران مبتلا به آب مروارید با آستیگماتیسم منظم قرنیه: کسانی که آستیگماتیسم منظم و قابلتوجه آن‌ها با اندازه‌گیری‌ها تأیید شده است.
- بیمارانی که کاشت لنز مولتیفوکال را در نظر دارند: برای بهره‌مندی کامل از لنز سهکانونی یا EDOF، آستیگماتیسم باید اصلاح شود؛ در این بیماران از لنز مولتیفوکال توریک استفاده می‌شود.
- کاندیدهای تعویض لنز انکساری: در تعویض لنز انکساری که برای بی‌نیازی از عینک و بدون وجود آب مروارید انجام می‌شود، آستیگماتیسم نیز با لنز توریک اصلاح می‌شود.
لنز توریک چگونه برنامه‌ریزی می‌شود؟
موفقیت جراحی لنزهای توریک به دقت اندازه‌گیری‌های پیش از عمل بستگی دارد:
- آماده‌سازی سطح چشم: خشکی چشم می‌تواند اندازه‌گیری‌ها را مخدوش کند؛ در صورت لزوم ابتدا سطح چشم درمان و سپس اندازه‌گیری‌ها تکرار می‌شوند.
- بیومتری و توپوگرافی قرنیه: میزان و محور آستیگماتیسم با بیش از یک دستگاه اندازه‌گیری و با هم مقایسه می‌شوند.
- آستیگماتیسم سطح پشتی قرنیه: نه‌تنها سطح جلویی بلکه سطح پشتی قرنیه نیز در آستیگماتیسم کل نقش دارد؛ ما این اثر را در محاسبه قدرت لنز لحاظ می‌کنیم.
- محاسبه قدرت و محور لنز: قدرت کروی و استوانه‌ای لنز و محور کاشت آن با فرمول‌های توریک به‌روز تعیین می‌شوند.
جراحی لنز توریک چگونه انجام می‌شود؟
این عمل نیز مانند جراحی آب مروارید با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و معمولاً برای هر چشم 15 تا 20 دقیقه طول می‌کشد. جراح عدسی طبیعی را با فیکوامولسیفیکاسیون خارج می‌کند، لنز توریک را در کیسه کپسول قرار می‌دهد و علامت‌های محور روی لنز را با محور آستیگماتیسم برنامه‌ریزی‌شده هم‌راستا می‌کند. هم‌راستاسازی را میتوان با علامت‌گذاری دستی پیش از جراحی یا با علامت‌گذاری دیجیتال (با هدایت تصویر) در حین جراحی انجام داد؛ متاآنالیزها نشان داده‌اند که علامت‌گذاری دیجیتال خطای هم‌راستاسازی را کاهش می‌دهد.
آیا لنز توریک ممکن است بچرخد؟
اثر این لنز به ماندن آن روی محور درست بستگی دارد: هر درجه انحراف، اثر اصلاحی را تقریباً 3% کاهش می‌دهد و در انحراف 30 درجه، اصلاح به‌طور کامل از بین می‌رود. بنابراین پایداری چرخشی لنز اهمیت دارد.
یک متاآنالیز از 51 مطالعه شامل 4,863 چشم، میانگین چرخش لنزهای توریک امروزی را حدود 2.4 درجه نشان داد؛ به عبارت دیگر، لنزهای توریک مدرن بسیار پایدارند. چرخش بیشتر در چند روز اول رخ می‌دهد. در موارد نادر چرخش قابلتوجه، میتوان لنز را با یک روش کوتاه به محور درست بازگرداند.
نتایج لنزهای توریک: شواهد علمی
بر اساس متاآنالیزی از 12 مطالعه که لنزهای توریک و غیرتوریک را در بیماران مبتلا به آب مروارید با آستیگماتیسم قرنیه‌ای مقایسه کرده است، لنزهای توریک به آستیگماتیسم باقی‌مانده کمتر و دید دور اصلاح‌نشده بهتر منجر می‌شوند؛ احتمال آستیگماتیسم باقی‌مانده 0.5 دیوپتر یا کمتر با لنزهای توریک حدود 3.3 برابر بیشتر است.
لنزهای توریک در مقایسه با روش‌هایی که آستیگماتیسم را با برش در قرنیه کاهش می‌دهند نیز نتایج مطلوبی دارند: در مقایسه با کراتوتومی آستیگماتیک به کمک لیزر فمتوثانیه (FSAK)، لنزهای توریک آستیگماتیسم باقی‌مانده کمتر و دید دور اصلاح‌نشده بهتری به دست می‌دهند. یک مرور کاکرین که آن‌ها را با برش‌های شل‌کننده لیمبال (LRI) مقایسه کرده، تفاوتی به نفع لنزهای توریک یافت، هرچند این تفاوت کوچک بود. بنابراین برای آستیگماتیسم‌های کم، گزینه‌های دیگر نیز ممکن است در نظر گرفته شوند.
هزینه جراحی و اطلاعات برای بیماران بین‌المللی
هزینه جراحی لنز توریک پس از معاینه نهایی می‌شود و به نوع لنز (تککانونی توریک، EDOF توریک، سهکانونی توریک) و درمان یک یا هر دو چشم بستگی دارد.
برای بیماران بین‌المللی: گزارش‌های چشم‌پزشکی قبلی و توپوگرافی خود را از طریق واتس‌اپ برای ما بفرستید تا برنامه درمانی و برآورد هزینه اختصاصی دریافت کنید. برای جراحی هر دو چشم، توصیه می‌کنیم حدود یک هفته اقامت در استانبول برنامه‌ریزی کنید؛ این کار امکان بررسی موقعیت لنز پس از جراحی را نیز فراهم می‌کند. مشاوره به زبان انگلیسی امکان‌پذیر است.
پرسش‌های متداول
لنز توریک لنز داخل چشمی است که در جراحی آب مروارید یا کاشت لنز مولتیفوکال کاشته می‌شود و آستیگماتیسم را اصلاح می‌کند. این لنز در نصف‌النهارهای مختلف قدرت انکساری متفاوتی دارد و در راستای محور آستیگماتیسم قرنیه قرار داده می‌شود.
بله. در بیماران دارای آستیگماتیسم منظم و قابلتوجه قرنیه، آستیگماتیسم را میتوان هنگام جراحی آب مروارید با لنز داخل چشمی توریک اصلاح کرد.
لنزهای توریک امروزی بسیار پایدارند؛ متاآنالیزها میانگین چرخش را حدود 2 تا 3 درجه نشان داده‌اند. در موارد نادر چرخش قابلتوجه، میتوان لنز را با یک روش کوتاه به محور درست بازگرداند.
توریک یک ویژگی طراحی است. نسخههای توریک لنزهای تککانونی، EDOF و سهکانونی وجود دارد؛ لنزهای EDOF توریک و سهکانونی توریک هم آستیگماتیسم را اصلاح میکنند و هم بهعنوان لنز هوشمند عمل میکنند.
این به مرحله قوز قرنیه و منظم بودن قرنیه بستگی دارد. در قوز قرنیه خفیف و پایدار، ممکن است با اندازه‌گیری‌های دقیق، لنز توریک را در نظر بگیریم؛ در قوز قرنیه پیشرفته با قرنیه نامنظم، معمولاً توصیه نمی‌شود.
برای یک چشم، چند روز شامل معاینه پیش از عمل و معاینه روز بعد معمولاً کافی است؛ برای هر دو چشم، حدود یک هفته را توصیه می‌کنیم. برنامه دقیق پس از بررسی گزارش‌های شما تنظیم می‌شود.
منابع
- Hao LH, Pei C. Toric versus non-toric intraocular lenses for pre-existing corneal astigmatism: a systematic review and meta-analysis. Front Med (Lausanne). 2026;13:1777267. doi:10.3389/fmed.2026.1777267
- Li ES et al. Rotational stability of toric intraocular lenses by lens model and haptic design: systematic review and single-arm meta-analysis. J Cataract Refract Surg. 2024;50(9):976–984. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000001486
- Yen WT et al. Femtosecond laser-assisted astigmatic keratotomy versus toric IOL implantation for correcting astigmatism in cataract patients: a systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis. Br J Ophthalmol. 2025;109(3):324–332. doi:10.1136/bjo-2024-325195
- Lake JC et al. Toric intraocular lens versus limbal relaxing incisions for corneal astigmatism after phacoemulsification. Cochrane Database Syst Rev. 2019;12(12):CD012801. doi:10.1002/14651858.CD012801.pub2
- Yu JG et al. Digital marking versus manual marking technique for toric intraocular lens alignment: a meta-analysis. BMC Ophthalmol. 2025;25(1):499. doi:10.1186/s12886-025-04329-9
- Kohnen T et al. Standards for analyzing astigmatic outcomes: Part I: astigmatism basics. J Cataract Refract Surg. 2025;51(6):440–446. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000001644
این صفحه برای اطلاع‌رسانی به بیماران است و جایگزین معاینه یا ارزیابی پزشکی نیست. درمان مناسب برای شما پس از معاینه چشم و اندازه‌گیری‌ها تعیین می‌شود.
برای ارزیابی مناسب بودن لنز توریک نوبت بگیرید
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic، Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy، استانبول، ترکیه