Torik Lens
Astigmatı düzelten göz içi lens · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Göz, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul
Torik lens, katarakt veya akıllı lens ameliyatında takılan ve astigmatı düzelten göz içi lenstir. Cerrah, lensi korneadaki astigmatın eksenine hizalayarak yerleştirir; böylece ameliyat sonrası gözlük ihtiyacı azalır. Ayrıca monofokal, EDOF ve trifokal lenslerin torik modelleri vardır.
Astigmatınız var mı? Kendiniz test edin
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, evde yapabileceğiniz basit bir testle astigmatı nasıl fark edebileceğinizi anlatıyor.
Torik lens nedir?
Torik lens, katarakt veya akıllı lens ameliyatında doğal lensin yerine takılan ve astigmatı düzelten göz içi lenstir. Normal (küresel) göz içi lensler miyopi ve hipermetropiyi düzeltir, ancak astigmatı düzeltmez. Oysa torik lensin farklı eksenlerde farklı kırma gücü vardır. Ameliyatta lensin bu gücünü korneadaki astigmatın eksenine hizalarız; böylece astigmat nötralize olur.
Torik tasarım tek başına bir lens tipi değildir. Aslında monofokal, EDOF ve trifokal lenslerin torik modelleri vardır. Böylece aynı ameliyatta hem uzak, orta ve yakın görmeyi hedefleriz hem de astigmatı düzeltiriz.
Astigmat nedir, neden önemlidir?
Astigmat, korneanın (gözün saydam ön tabakası) bir yönde diğerinden daha kavisli olmasıdır. Işık tek bir noktada odaklanamaz; görüntü bulanık, gölgeli veya çift görülebilir, özellikle gece ışıklar dağılır. Ayrıca katarakt hastalarının önemli bir bölümünde, ameliyatta düzeltilmesi gereken düzeyde kornea astigmatı vardır.
Katarakt ameliyatında astigmat düzeltilmezse, lens numarası ne kadar doğru hesaplanırsa hesaplansın uzak görme için gözlük ihtiyacı sürebilir. Akıllı lenslerde ise düzeltilmemiş astigmat, lensin sağladığı görme kalitesini belirgin şekilde düşürür.
Torik lens kimler için uygun?
- Düzenli kornea astigmatı olan katarakt hastaları: Ölçümlerin doğruladığı, belirgin düzeyde düzenli astigmatı olanlar.
- Akıllı lens düşünenler: Trifokal veya EDOF lensten tam verim alabilmek için astigmatın düzeltilmesi gerekir. Dolayısıyla bu hastalarda akıllı lensin torik modelini kullanırız.
- Refraktif lens değişimi adayları: Katarakt olmadan gözlükten kurtulmak için yapılan refraktif lens değişiminde de astigmatı torik lensle düzeltiriz.
Ameliyat öncesi planlama ve ölçümler?
Torik lensle başarılı bir sonuç almak, ameliyattan önceki ölçümlerin doğruluğuna bağlıdır:
- Göz yüzeyinin hazırlanması: Kuru göz ölçümleri yanıltabilir. Bu yüzden gerekirse önce göz yüzeyini tedavi eder, ardından ölçümleri tekrarlarız.
- Biyometri ve kornea topografisi: Astigmatın miktarını ve eksenini birden fazla cihazla ölçer ve karşılaştırırız.
- Arka kornea astigmatı: Toplam astigmata korneanın yalnızca ön yüzeyi değil, arka yüzeyi de katkı sağlar. Bu nedenle lens gücünü hesaplarken arka yüzeyin etkisini de hesaba katarız.
- Lensin gücünün ve ekseninin hesaplanması: Bu hesapta güncel torik formüller kullanırız. Böylece lensin küresel ve silindirik gücünü ve yerleşeceği ekseni belirleriz.
Torik lens ameliyatı nasıl yapılır?
Ameliyatı, katarakt ameliyatında olduğu gibi damla anestezisiyle yaparız. İşlem göz başına genellikle 15–20 dakika sürer. Önce doğal lensi fakoemülsifikasyonla alırız. Ardından torik lensi kapsül içine yerleştiririz. Son olarak lensin üzerindeki eksen işaretlerini planlanan astigmat eksenine hizalarız. Hizalama için ameliyat öncesi manuel işaretleme ya da ameliyat sırasında dijital (görüntü rehberli) işaretleme kullanabiliriz. Meta-analizler, dijital işaretlemenin hizalama sapmasını azalttığını göstermiştir.
Torik lens yerinden döner mi?
Torik lensin etkisi doğru eksende durmasına bağlıdır. Çünkü her 1 derecelik sapma, düzeltme etkisinin yaklaşık %3’ünü azaltır. 30 derecelik bir sapmada ise düzeltme etkisi tamamen kaybolur. Bu nedenle lensin dönme (rotasyon) dengesi önemlidir.
Bir meta-analiz, 51 çalışmada 4.863 gözü değerlendirmiştir. Bu analizde güncel torik lenslerin ortalama dönme miktarı yaklaşık 2,4 derece bulunmuştur. Yani modern torik lensler yerinde oldukça dengeli durur. Dönme en sık ilk günlerde ortaya çıkar. Ancak nadiren lens belirgin şekilde dönerse, kısa bir işlemle lensi yeniden doğru eksene çevirebiliriz.
Torik lensin sonuçları: bilimsel veriler
12 çalışmanın meta-analizi, kornea astigmatı olan katarakt hastalarında torik ve torik olmayan lensleri karşılaştırmıştır. Buna göre torik lenslerde ameliyat sonrası kalan astigmat daha az, gözlüksüz uzak görme daha iyidir. Ayrıca torik lenslerde astigmatın 0,5 dioptri veya altında kalma olasılığı yaklaşık 3,3 kat daha yüksektir.
Astigmatı korneaya yapılan kesilerle azaltma yöntemleriyle karşılaştırıldığında da torik lensler öne çıkar. Femtosaniye lazerle yapılan astigmat kesilerine (FSAK) göre torik lenslerle daha az astigmat kaldığı gösterilmiştir. Bunun yanı sıra FSAK’a göre torik lenslerle gözlüksüz uzak görmenin daha iyi olduğu gösterilmiştir. Limbal gevşetici kesilerle (LRI) karşılaştıran Cochrane derlemesinde fark torik lensler lehine olmakla birlikte küçük bulunmuştur. Bu nedenle düşük düzeyde astigmatta farklı seçenekleri de değerlendirebiliriz.
Torik lens fiyatı ve SGK
Torik lens ameliyatının ücreti muayene sonrasında netleşir. Lensin tipi (torik monofokal, torik EDOF, torik trifokal) ücreti belirler. Ayrıca ameliyatın tek ya da iki göze yapılması da ücrette belirleyicidir.
Veni Vidi Göz SGK anlaşmalıdır. Katarakt nedeniyle yapılan ameliyatlar SGK kapsamındadır. Ancak torik lensi veya torik akıllı lensi tercih ederseniz lens farkını siz karşılarsınız. Ayrıca mevzuata göre fark ücretini de siz ödersiniz. Kataraktı olmayan hastalarda yapılan refraktif lens değişimi SGK kapsamında değildir.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu anlatıyor
Astigmatı olanlara öneriler, yakın ve uzak görme sorunları ve göz içi lensler hakkında kısa videolar.
Sık sorulan sorular
Torik lens, katarakt veya akıllı lens ameliyatında takılan ve astigmatı düzelten göz içi lenstir. Farklı eksenlerde farklı kırma gücü vardır. Bu nedenle cerrah, lensi korneadaki astigmatın eksenine hizalayarak yerleştirir.
Evet. Belirgin düzenli kornea astigmatı olan hastalarda, katarakt ameliyatı sırasında astigmatı torik göz içi lensle düzeltebiliriz.
Güncel torik lensler yerinde oldukça dengelidir; meta-analizlerde ortalama dönme yaklaşık 2–3 derece bulunmuştur. Ancak nadiren belirgin dönme olursa, lensi kısa bir işlemle yeniden doğru eksene çevirebiliriz.
Torik bir tasarım özelliğidir. Monofokal, EDOF ve trifokal lenslerin torik modelleri vardır. Torik EDOF ve torik trifokal lensler hem astigmatı düzeltir hem de akıllı lenslerin özelliklerini taşır.
Keratokonusun evresine ve korneanın düzenine bağlıdır. Hafif ve durağan keratokonusta dikkatli ölçümle torik lensi düşünebiliriz. Ancak ilerlemiş ve düzensiz korneada genellikle önermeyiz.
Katarakt ameliyatı SGK kapsamındadır. Ancak torik lensi tercih ederseniz lens farkını ve mevzuata göre fark ücretini siz ödersiniz. Katarakt olmadan yapılan refraktif lens değişimi SGK kapsamında değildir.
Kaynaklar
- Hao LH, Pei C. Toric versus non-toric intraocular lenses for pre-existing corneal astigmatism: a systematic review and meta-analysis. Front Med (Lausanne). 2026;13:1777267. doi:10.3389/fmed.2026.1777267
- Li ES ve ark. Rotational stability of toric intraocular lenses by lens model and haptic design: systematic review and single-arm meta-analysis. J Cataract Refract Surg. 2024;50(9):976–984. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000001486
- Yen WT ve ark. Femtosecond laser-assisted astigmatic keratotomy versus toric IOL implantation for correcting astigmatism in cataract patients: a systematic review and meta-analysis with trial sequential analysis. Br J Ophthalmol. 2025;109(3):324–332. doi:10.1136/bjo-2024-325195
- Lake JC ve ark. Toric intraocular lens versus limbal relaxing incisions for corneal astigmatism after phacoemulsification. Cochrane Database Syst Rev. 2019;12(12):CD012801. doi:10.1002/14651858.CD012801.pub2
- Yu JG ve ark. Digital marking versus manual marking technique for toric intraocular lens alignment: a meta-analysis. BMC Ophthalmol. 2025;25(1):499. doi:10.1186/s12886-025-04329-9
- Kohnen T ve ark. Standards for analyzing astigmatic outcomes: Part I: astigmatism basics. J Cataract Refract Surg. 2025;51(6):440–446. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000001644
Bu sayfa hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirleriz.
Torik lens uygunluk muayenesi
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul