درمان آستیگماتیسم
آستیگماتیسم منظم و نامنظم · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic، Caddebostan – Kadıköy، استانبول
آستیگماتیسم عیبی انکساری است که به دلیل انحنای بیشتر قرنیه در یک جهت، باعث تاری دید در همه فاصله‌ها می‌شود. با عینک و لنز تماسی توریک قابل اصلاح است و در افراد مناسب میتوان آن را با لیزر، ICL توریک یا لنز داخل چشمی توریک به‌طور دائمی درمان کرد. اگر این عیب بهسرعت افزایش یابد، ممکن است نخستین نشانه قوز قرنیه باشد.
آستیگماتیسم چیست؟
آستیگماتیسم عیبی انکساری است که در آن، چون انحنای قرنیه (یا عدسی چشم) در یک جهت بیشتر از جهت دیگر است، نور نمی‌تواند در یک نقطه متمرکز شود. تصاویر در همه فاصله‌ها تار یا سایه‌دار دیده می‌شوند و نورها در شب پخش می‌شوند. اغلب همراه با نزدیک‌بینی یا دوربینی وجود دارد.
- آستیگماتیسم منظم: قرنیه به شکلی منظم، مانند توپ راگبی، انحنا دارد؛ با عینک، لنز تماسی توریک، لیزر یا لنز داخل چشمی توریک اصلاح می‌شود.
- آستیگماتیسم نامنظم: شکل قرنیه نامنظم است؛ شایع‌ترین علت آن قوز قرنیه است. جراحی‌های قبلی و اسکارهای قرنیه نیز ممکن است عامل آن باشند. با عینک به‌طور کامل اصلاح نمی‌شود؛ ممکن است لنزهای تماسی ویژه، کراس‌لینکینگ، حلقه‌های داخل قرنیه یا لیزر مبتنی بر توپوگرافی/جبهه موج لازم باشد.
علائم
- دید تار، سایه‌دار یا دوتایی در فاصله نزدیک و دور
- پخش شدن و رگه‌رگه دیده شدن نور چراغ خودروها و سایر نورها در شب
- خستگی چشم، سردرد، تنگ کردن چشم‌ها
- تغییرات مکرر نمره، به‌ویژه در مقدار آستیگماتیسم (یک علامت هشدار برای قوز قرنیه)
درمان آستیگماتیسم
| روش | توضیحات |
|---|---|
| عینک | آستیگماتیسم منظم با عدسی‌های استوانه‌ای اصلاح می‌شود |
| لنز تماسی توریک | لنزهای نرمی که آستیگماتیسم را اصلاح می‌کنند و طوری طراحی شده‌اند که روی چشم نچرخند؛ برای آستیگماتیسم بالا یا نامنظم از لنزهای سخت نفوذپذیر به گاز، هیبرید یا اسکلرال استفاده می‌شود |
| لیزر | آستیگماتیسم منظم را میتوان با SMILE Pro، No Touch، Q-LASIK یا فمتو لیزیک اصلاح کرد؛ برای قرنیه‌های نامنظم و چشم‌هایی که آستیگماتیسم انکساری و قرنیه‌ای آن‌ها با هم مطابقت ندارد، لیزر مبتنی بر توپوگرافی/جبهه موج ترجیح داده می‌شود |
| ICL توریک | بزرگسالان جوان دارای نزدیک‌بینی شدید و آستیگماتیسم که برای لیزر مناسب نیستند (لنز داخل چشمی فاکیک (ICL)) |
| لنز توریک | آستیگماتیسم هم‌زمان در حین جراحی آب مروارید یا جراحی لنز مولتی‌فوکال اصلاح می‌شود؛ مدل‌های EDOF توریک و تری‌فوکال توریک نیز وجود دارند |
متاآنالیزها نشان داده‌اند که در بیماران مبتلا به آب مروارید که آستیگماتیسم قرنیه دارند، لنزهای توریک در مقایسه با لنزهای غیرتوریک آستیگماتیسم باقی‌مانده را کاهش می‌دهند و دید دور بدون عینک را بهبود می‌بخشند. در درمان لیزری، هماهنگی میان آستیگماتیسم انکساری و قرنیه‌ای اهمیت دارد؛ اگر تفاوت زیاد باشد، درمان بر اساس اندازه‌گیری‌های قرنیه برنامه‌ریزی می‌شود.
برای استفاده از لنز تماسی، پزشک در معاینه نوع و نمره مناسب لنز را تعیین میکند؛ سپس لنز مطابق این توصیه تهیه می‌شود. نشستن لنز روی چشم و سلامت قرنیه در معاینات منظم پیگیری می‌شود.
آیا آستیگماتیسم ممکن است نشانه قوز قرنیه باشد؟
بله. به‌ویژه در افراد جوان، افزایش آن در فواصل کوتاه، ناتوانی در دیدن کاملاً واضح با عینک و لنزهای تماسی که به‌خوبی روی چشم نمی‌نشینند، می‌توانند نخستین نشانه‌های قوز قرنیه باشند. قوز قرنیه با توپوگرافی و توموگرافی قرنیه زود تشخیص داده می‌شود و پیشرفت آن را میتوان با کراس‌لینکینگ متوقف کرد. بنابراین برای هر بیماری که میزان آن در حال افزایش است باید نقشه قرنیه تهیه شود. بیشتر بدانید: قوز قرنیه.
پرسش‌های متداول
بله. آستیگماتیسم منظم را میتوان در بیماران مناسب با SMILE Pro، No Touch یا لیزیک اصلاح کرد. در مقابل، نوع نامنظم آن ممکن است به درمان شخصیسازیشده (مبتنی بر توپوگرافی/جبهه موج) نیاز داشته باشد.
این حد به ضخامت قرنیه و روش انتخابشده بستگی دارد. آستیگماتیسمی که برای لیزر بیش از حد بالاست، با ICL توریک یا لنز داخل چشمی توریک قابل اصلاح است.
بله. برای آستیگماتیسم منظم میتوان از لنزهای نرم توریک و برای آستیگماتیسم بالا یا نامنظم از لنزهای سخت، هیبرید یا اسکلرال استفاده کرد. پزشک در معاینه لنز مناسب را تعیین میکند.
آستیگماتیسم منظم معمولاً در طول زندگی تقریباً ثابت میماند، هرچند محور آن ممکن است با افزایش سن تغییر کند. آستیگماتیسمی که در مدت کوتاهی بهسرعت افزایش مییابد باید از نظر قوز قرنیه ارزیابی شود.
بله. آستیگماتیسم را میتوان در حین جراحی آب مروارید نیز با لنز داخل چشمی توریک اصلاح کرد.
منابع
- Hao LH, Pei C. Toric versus non-toric intraocular lenses for pre-existing corneal astigmatism: a systematic review and meta-analysis. Front Med (Lausanne). 2026;13:1777267. doi:10.3389/fmed.2026.1777267
- Cheng SM et al. Topography-guided versus wavefront-optimized LASIK for myopia with and without astigmatism: a meta-analysis. J Refract Surg. 2021;37(10):707–714. doi:10.3928/1081597X-20210709-01
- Frings A et al. LASIK for spherical refractive myopia: effect of topographic astigmatism (ocular residual astigmatism, ORA) on refractive outcome. PLoS One. 2015;10(4):e0124313. doi:10.1371/journal.pone.0124313
- Wen D et al. Postoperative efficacy, predictability, safety, and visual quality of laser corneal refractive surgery: a network meta-analysis. Am J Ophthalmol. 2017;178:65–78. doi:10.1016/j.ajo.2017.03.013
این صفحه برای اطلاع‌رسانی به بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه یا ارزیابی پزشکی نیست. درمان مناسب برای شما پس از معاینه چشم و اندازه‌گیری‌ها تعیین می‌شود.
ارزیابی درمان آستیگماتیسم
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic، Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy، استانبول، ترکیه