فمتو لیزیک (iLASIK)
لیزیک با فلپ ساختهشده با لیزر فمتوثانیه · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic، Caddebostan – Kadıköy، استانبول
فمتو لیزیک روشی از لیزیک است که در آن فلپ نازک قرنیه به‌جای میکروکراتوم با لیزر فمتوثانیه ساخته میشود و عیب انکساری با لیزر اگزایمر اصلاح می‌گردد. این روش نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم را اصلاح می‌کند؛ درمان هر دو چشم 15 تا 20 دقیقه طول می‌کشد و دید معمولاً تا روز بعد روشن میشود.
فمتو لیزیک (iLASIK) چیست؟
فمتو لیزیک یک روش لیزیک تمام‌لیزری است که در آن فلپ نازک قرنیه به‌جای میکروکراتوم با لیزر فمتوثانیه ساخته میشود و بافت زیر آن با لیزر اگزایمر شکل داده میشود. این روش برای اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم به کار می‌رود.
iLASIK نامی است که به ترکیب فلپ ساختهشده با لیزر فمتوثانیه و اصلاح با لیزر اگزایمر شخصیسازیشده بر اساس نقشه جبهه موج (که انحرافات نوری چشم را اندازه می‌گیرد) داده میشود. هدف هر دو روش، بی‌نیازی از عینک و لنز تماسی یا به حداقل رساندن نیاز به آن‌هاست.
فمتو لیزیک چگونه انجام میشود؟
- بیحسی: چشم با قطره بیحسی بی‌حس میشود؛ در حین عمل دردی احساس نمیشود.
- فلپ: لیزر فمتوثانیه فلپ نازکی از قرنیه با ضخامت برنامه‌ریزی‌شده ایجاد می‌کند.
- لیزر اگزایمر: فلپ کنار زده میشود و لیزر اگزایمر عیب انکساری را بر اساس برنامه شخصیسازیشده اصلاح می‌کند.
- بازگرداندن فلپ: فلپ به جای خود بازگردانده میشود؛ بخیه لازم نیست، زیرا خودبه‌خود می‌چسبد.
مدت کل درمان هر دو چشم معمولاً 15 تا 20 دقیقه است؛ بیمار همان روز به خانه برمی‌گردد.
تصویر گام‌به‌گام مراحل درمان
لیزیک تمام‌لیزری با فلپ ساختهشده با لیزر فمتوثانیه.
- ساخت فلپ با لیزرلیزر فمتوثانیه بدون استفاده از میکروکراتوم، فلپ نازکی با ضخامت برنامه‌ریزی‌شده ایجاد می‌کند.
- کنار زدن فلپفلپ با دقت روی لولای خود کنار زده میشود و بافت قرنیه زیر آن نمایان می‌گردد.
- لیزر اگزایمرلیزر اگزایمر بافت نمایان‌شده را بر اساس برنامه شخصیسازیشده شکل می‌دهد و عیب انکساری را اصلاح می‌کند.
- بازگرداندن فلپفلپ به جای خود بازگردانده میشود و بدون بخیه می‌چسبد؛ دید معمولاً از روز بعد بهطور محسوسی روشن میشود.
فمتو لیزیک برای چه کسانی مناسب است؟
فمتو لیزیک را می‌توان برای بیماران دارای نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم که قرنیه‌ای با ضخامت کافی و ساختار منظم دارند انجام داد. در قرنیه نازک یا نامنظم ممکن است No Touch و در نمره‌های بالا لنز فاکیک (ICL) مناسب‌تر باشد؛ در صورت شک به قوز قرنیه لیزر انجام نمیشود.
- سن: دست‌کم 18 سال؛ مناسب‌ترین دوره معمولاً بین 18 تا 40 سالگی است.
- نمره پایدار: نمره چشم شما در یک سال گذشته نباید تغییر قابل‌توجهی (بیش از 0.5 دیوپتر) کرده باشد.
- قرنیه سالم: نقشه‌برداری قرنیه (توپوگرافی/توموگرافی) و اندازهگیری ضخامت آن باید طبیعی باشد و قوز قرنیه باید رد شده باشد.
- سلامت عمومی: جراحی در دوران بارداری یا شیردهی انجام نمیشود؛ دیابت کنترل‌نشده و برخی بیماری‌های روماتیسمی و ایمنی با دقت ارزیابی می‌شوند.
- سلامت چشم: خشکی چشم قابل‌توجه، بلفاریت یا بیماری‌های داخل چشمی ابتدا درمان می‌شوند.
مقایسه فمتو لیزیک، Q-LASIK و SMILE Pro
| ویژگی | فمتو لیزیک | Q-LASIK | SMILE Pro |
|---|---|---|---|
| فلپ | با لیزر فمتوثانیه ساخته میشود | با سیستم ML7 LASIK در حدود 7 ثانیه و با مکش پایین ساخته میشود | بدون فلپ؛ برش 2 تا 4 میلی‌متری |
| اصلاح عیب انکساری | لیزر اگزایمر | لیزر اگزایمر | لایه‌ای از بافت که با لیزر فمتوثانیه شکل داده شده برداشته میشود |
| بهبود بینایی | معمولاً روز بعد | در بیشتر بیماران طی 5 تا 6 ساعت | طی چند روز |
| عیوب قابل اصلاح | نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم | نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم | نزدیک‌بینی و آستیگماتیسم |
متاآنالیزهای مقایسه‌ای نتایج بینایی مشابهی را برای SMILE و فمتو لیزیک نشان داده‌اند. روش مناسب برای شما بر اساس اندازه‌گیری‌های قرنیه و سبک زندگی‌تان تعیین میشود.
آیا فمتو لیزیک ایمن است؟ نتایج و داده‌های علمی
لیزر فمتوثانیه امکان برنامه‌ریزی دقیق ضخامت و شکل فلپ را فراهم می‌کند. در یک مرور نظام‌مند از 27 مطالعه با مجموع 28,531 چشم، میزان فلپ ناقص 0.17% بود؛ التهاب زیر فلپ (کراتیت لایه‌ای منتشر، DLK) در 6.3% بیماران رخ داد و معمولاً بدون اثر ماندگار بر بینایی برطرف شد. عوارض جدی مرتبط با فلپ در کمتر از 1% موارد رخ می‌دهد. بر اساس مرور کاکرین، نتایج بینایی مشابه لیزیک با فلپ مکانیکی است.
مهم‌ترین ملاحظه ایمنی در درمان لیزری، خطر اکتازی — یعنی ضعیف شدن و برآمدگی قرنیه به جلو — است. یکی از قوی‌ترین شاخص‌های خطر اکتازی درصد بافت تغییریافته (PTA) است که نشان می‌دهد چه مقدار از قرنیه تغییر می‌کند؛ مطالعات نشان داده‌اند که در 97% از چشم‌های دارای توپوگرافی طبیعی که دچار اکتازی شدند، PTA برابر 40% یا بیشتر بوده است. به همین دلیل، برای هر برنامه درمانی ضخامت قرنیه، توپوگرافی و PTA با هم محاسبه می‌شوند و به‌جای یک برنامه پرخطر، روش ایمن‌تری انتخاب میشود.
برنامه‌ریزی ایمن
پروفسور فرات هلواجی‌اوغلو عضو هیئت مشورتی پزشکی RLES AI، یک پلتفرم پشتیبانی از تصمیم‌گیری بالینی، است و در توسعه ماژول‌های آن (برنامه‌ریزی لیزر، غربالگری قوز قرنیه و تحلیل خشکی چشم) مشارکت داشته است. تصمیم به جراحی همیشه با جراح است.
دوره بهبودی پس از فمتو لیزیک
- ساعت‌های اول: سوزش خفیف، اشکریزش و حساسیت به نور؛ استراحت توصیه میشود.
- روز اول: در بیشتر بیماران دید بهطور محسوسی روشن شده است؛ نخستین معاینه انجام میشود.
- هفته اول: چشم را نمالید و قطره‌ها را بهطور منظم استفاده کنید. بیشتر بیماران پس از 1 تا 2 روز به کار اداری بازمیگردند.
- ماه 1 تا 3: دید و سطح چشم تثبیت می‌شوند؛ هاله دور چراغ خودروها در شب و خشکی چشم در بیشتر موارد موقتی‌اند.
هزینه فمتو لیزیک و اطلاعات برای بیماران بین‌المللی
هزینه پس از معاینه تعیین میشود. لیزر چشم یک عمل انتخابی است و معمولاً تحت پوشش بیمه درمانی قرار نمی‌گیرد. برای بیماران بین‌المللی: معاینه، عمل و معاینه روز بعد را می‌توان طی حدود 3 تا 4 روز در استانبول انجام داد. مشاوره به زبان انگلیسی امکان‌پذیر است.
روش‌های دیگر: Q-LASIK · SMILE Pro · No Touch · همه روش‌های لیزری
پرسش‌های متداول
در هر دو روش فلپ نازکی در قرنیه ایجاد و عیب انکساری با لیزر اگزایمر اصلاح میشود. در فمتو لیزیک فلپ به‌جای میکروکراتوم با لیزر فمتوثانیه ساخته میشود؛ به همین دلیل به آن لیزیک تمام‌لیزری نیز می‌گویند.
iLASIK نام روشی از فمتو لیزیک است که در آن فلپ ساختهشده با لیزر فمتوثانیه با اصلاح لیزر اگزایمر شخصیسازیشده بر اساس اندازهگیری جبهه موج چشم ترکیب میشود.
عمل با بیحسی موضعی انجام میشود و دردی احساس نمیشود. چند ساعت پس از عمل ممکن است سوزش خفیف و اشکریزش وجود داشته باشد.
دید معمولاً تا روز بعد بهطور محسوسی روشن میشود؛ بیشتر بیماران پس از 1 تا 2 روز به زندگی روزمره و کار اداری بازمیگردند.
نتایج بینایی مشابه است. فمتو لیزیک در طیف گستردهتری از عیوب انکساری، از جمله دوربینی، قابل استفاده است؛ SMILE Pro که فلپ ندارد ممکن است در افراد مستعد خشکی چشم و ورزشهای برخوردی مزیت داشته باشد.
در بیماران بهدرستی انتخابشده با نمره پایدار، نتیجه دائمی است. دشواری در دید نزدیک پس از 40 سالگی (پیرچشمی) وضعیتی جداگانه و وابسته به سن است.
منابع
- Butt AB et al. Incidence of femtosecond laser-assisted LASIK flap complications: a systematic review (28,531 eyes). J Cataract Refract Surg. 2026. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000002031
- Kahuam-López N et al. LASIK with a mechanical microkeratome compared to LASIK with a femtosecond laser for LASIK in adults with myopia or myopic astigmatism. Cochrane Database Syst Rev. 2020;4(4):CD012946. doi:10.1002/14651858.CD012946.pub2
- Shen Z et al. Small incision lenticule extraction (SMILE) versus femtosecond laser-assisted in situ keratomileusis (FS-LASIK) for myopia: a systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2016;11(7):e0158176. doi:10.1371/journal.pone.0158176
- Li SM et al. Wavefront excimer laser refractive surgery for adults with refractive errors. Cochrane Database Syst Rev. 2020. doi:10.1002/14651858.CD012687.pub2
- Santhiago MR et al. Association between the percent tissue altered and post-laser in situ keratomileusis ectasia in eyes with normal preoperative topography. Am J Ophthalmol. 2014;158(1):87–95. doi:10.1016/j.ajo.2014.04.002
- Eydelman M et al. Symptoms and satisfaction of patients in the Patient-Reported Outcomes With Laser In Situ Keratomileusis (PROWL) studies. JAMA Ophthalmol. 2017;135(1):13–22. doi:10.1001/jamaophthalmol.2016.4587
این صفحه برای اطلاع‌رسانی به بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه یا ارزیابی پزشکی نیست. درمان مناسب برای شما پس از معاینه چشم و اندازه‌گیری‌ها تعیین میشود.
برای ارزیابی مناسب بودن فمتو لیزیک نوبت بگیرید
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic، Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy، استانبول، ترکیه