EDOF Lens
Uzatılmış odak derinlikli akıllı lens · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Göz, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul
EDOF lens, uzaktan orta mesafeye kesintisiz bir netlik aralığı sağlayan akıllı göz içi lenstir. Böylece araç kullanma ve bilgisayar gibi uzak ve orta mesafelerde gözlüksüz görme sunar. Ancak çok yakın okumada bazen ince bir gözlük gerekir. Bu lensi katarakt veya akıllı lens ameliyatıyla göze yerleştiririz; astigmat için torik modeli de vardır.
Akıllı lens, trifokal ve EDOF: Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu anlatıyor
Katarakt tedavisi ve akıllı lens seçenekleri hakkında en çok merak edilenleri Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu yanıtlıyor.
EDOF lens nedir?
EDOF (Extended Depth of Focus – uzatılmış odak derinliği) lens, akıllı bir göz içi lenstir. Işığı tek bir noktaya odaklamak yerine uzaktan orta mesafeye uzanan kesintisiz bir netlik aralığı oluşturur. Bu lensi katarakt ameliyatında doğal lensin yerine yerleştiririz. Yakın görme sorunu (presbiyopi) nedeniyle yapılan akıllı lens ameliyatında da aynı şekilde kullanırız.
Trifokal lensler ışığı üç ayrı odağa (uzak, orta, yakın) böler. EDOF lensler ise odak noktasını uzatır. Böylece özellikle uzak ve orta mesafede (araç kullanma, bilgisayar, yemek masası) gözlüksüz görme sağlar. EDOF lenslerin kırınımlı (diffraktif) ve kırınımsız (dalga cephesini şekillendiren) tasarımları vardır. Hangi tasarımın uygun olduğuna göz ölçümlerine göre karar veririz.
EDOF lensle hangi mesafeleri net görürsünüz?
EDOF lensin güçlü olduğu alan, uzaktan kol boyu mesafeye kadar uzanan aralıktır. Kitap veya telefon gibi çok yakın mesafelerde ise görme kişiden kişiye değişir. Bu nedenle bazı hastalar uzun süreli okuma için ince bir okuma gözlüğüne ihtiyaç duyar.
EDOF mu, trifokal mı?
| Özellik | EDOF lens | Trifokal lens | Monofokal lens |
|---|---|---|---|
| Uzak | Çok iyi | Çok iyi | Çok iyi |
| Orta (bilgisayar) | Çok iyi | Çok iyi | Genellikle gözlük gerekir |
| Yakın (okuma) | Orta düzeyde; bazen okuma gözlüğü gerekir | Çok iyi | Okuma gözlüğü gerekir |
| Gece ışık halkaları | Olası | Olası; ilk aylarda daha belirgin | Nadir |
Trifokal ve EDOF lensleri karşılaştıran Cochrane derlemesine göre uzak görme her iki lenste de benzerdir. Buna karşılık yakın görmede trifokal lensler daha avantajlıdır. 22 çalışmada 2.200 gözün değerlendirildiği bir meta-analizde de orta mesafe görmede anlamlı fark bulunmamıştır. Öte yandan aynı analizde yakın görme ve gözlük bağımsızlığı trifokal lenslerde daha yüksek çıkmıştır. Ayrıca ışık halkaları ve parlama açısından iki lens tipi arasında anlamlı fark gösterilememiştir. Kısacası tek bir "en iyi lens" yoktur; lensi sizin görme beklentinize göre seçeriz.
EDOF lens kimler için uygun?
- Uzak ve orta mesafeyi önceleyenler: Çok araç kullanan, gün boyu bilgisayarla çalışan ve kısa yakın işler için gözlüksüz kalmak isteyenler.
- Gece görme kalitesine önem verenler: Işık halkalarına hassas olduğunu düşünen veya gece sık araç kullanan hastalarda EDOF lensi değerlendirebiliriz.
- Trifokal lens için uygun olmayan bazı gözler: Hafif göz rahatsızlıkları nedeniyle bazı hastalarda trifokal lensi önermeyiz. Bu hastalarda hekim değerlendirmesiyle EDOF lensi bir seçenek olarak düşünebiliriz.
- Astigmatı olanlar: Bu lensin torik modeliyle astigmatı da aynı ameliyatta düzeltiriz (torik lens).
Yakında da en yüksek oranda gözlüksüz olmak isteyen hastalar için ise çoğunlukla trifokal lens daha uygundur.
Mini-monovizyon: EDOF lensle yakın görmeyi artırmak
EDOF lenslerde yakın görmeyi artırmak amacıyla mini-monovizyon yöntemini kullanabiliriz. Bu yöntemde baskın gözü uzağa, diğer gözü ise hafifçe yakına ayarlarız. Böylece iki gözü birlikte kullandığınızda uzak görme korunurken yakın görme iyileşir. Örneğin kırınımsız bir EDOF lensle yapılan bir çalışmada mini-monovizyon uygulanan hastalarda gözlüksüzlük oranı %89,2 bulunmuştur. Buna karşılık iki gözü de uzağa ayarlanan hastalarda bu oran %70,4 bulunmuştur. Bu yöntemin size uygun olup olmadığı muayenede netleşir. Bunun için göz baskınlığınızı ve beklentilerinizi birlikte değerlendiririz.
EDOF lens ameliyatı nasıl yapılır?
Bu lensi, katarakt veya akıllı lens ameliyatında doğal lensin yerine yerleştiririz. Ameliyatı damla anestezisiyle yaparız. İşlem göz başına genellikle 10–15 dakika sürer ve hasta aynı gün evine döner. Ameliyattan sonra görme çoğu hastada ilk günlerde belirgin şekilde netleşir. Ancak beynin yeni lense tam uyumunun birkaç hafta sürmesi mümkündür.
Ayrıntılı bilgi: Katarakt ameliyatı · Akıllı lens ameliyatı · Refraktif lens değişimi
EDOF lens fiyatı ve SGK
EDOF lens ameliyatının ücreti muayene sonrasında netleşir. Lensin modeli, torik olup olmadığı ve tek ya da iki göze yapılması ücreti belirler.
Veni Vidi Göz SGK anlaşmalıdır. Katarakt nedeniyle yapılan ameliyatlar SGK kapsamındadır. Ancak EDOF gibi bir akıllı lensi seçerseniz lens farkını ve mevzuata göre fark ücretini ödersiniz. Öte yandan kataraktı olmayan hastalarda yapılan refraktif lens değişimi SGK kapsamında değildir.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu anlatıyor
Yakın görme sorunları, akıllı lens seçenekleri ve göz içi lensler hakkında kısa videolar.
Sık sorulan sorular
EDOF lens uzaktan orta mesafeye kesintisiz bir netlik aralığı sağlar. Trifokal lens ise ışığı uzak, orta ve yakın olmak üzere üç odağa böler. Uzak görme ikisinde benzerdir; ancak yakın görmede trifokal lens daha avantajlıdır.
Birçok hasta, günlük yakın işlerinde gözlüğe ihtiyaç duymaz. Ancak çok küçük yazılar veya uzun süreli okuma için bazen ince bir okuma gözlüğü gerekir. Mini-monovizyon yöntemiyle bu ihtiyacı azaltmak mümkündür.
Özellikle ilk aylarda gece ışıkların çevresinde halka veya parlama görebilirsiniz; bunlar çoğunlukla zamanla azalır. Ayrıca karşılaştırmalı çalışmalarda EDOF ve trifokal lensler arasında bu açıdan anlamlı fark gösterilememiştir.
Evet. EDOF lensin torik modeliyle astigmatı aynı ameliyatta düzeltmek mümkündür.
Evet. Göz içi lensler kalıcıdır ve eskimez. Yine de nadiren gerekli olursa lensi değiştirmek mümkündür.
Katarakt ameliyatı SGK kapsamındadır. Ancak EDOF lensi tercih ederseniz lens farkını ve mevzuata göre fark ücretini siz ödersiniz. Öte yandan katarakt olmadan yapılan refraktif lens değişimi SGK kapsamında değildir.
Kaynaklar
- Tavassoli S ve ark. Trifocal versus extended depth of focus (EDOF) intraocular lenses after cataract extraction. Cochrane Database Syst Rev. 2024;7(7):CD014891. doi:10.1002/14651858.CD014891.pub2
- Karam M ve ark. Extended depth of focus versus trifocal for intraocular lens implantation: an updated systematic review and meta-analysis. Am J Ophthalmol. 2023;251:52–70. doi:10.1016/j.ajo.2023.01.024
- Chao CC ve ark. Visual outcomes and reading performance of a non-diffractive EDOF IOL: a prospective comparison of emmetropia and mini-monovision targets. Clin Ophthalmol. 2026;20:590555. doi:10.2147/OPTH.S590555
- Huang Y ve ark. Clinical outcomes and visual quality after implantation of extended depth of focus intraocular lenses with mini-monovision design. BMC Ophthalmol. 2025;26(1):52. doi:10.1186/s12886-025-04588-6
- Alvarado-Villacorta R ve ark. Surgical interventions for presbyopia. Cochrane Database Syst Rev. 2025;4(4):CD015711. doi:10.1002/14651858.CD015711.pub2
- Tunç Z, Helvacıoğlu F, Şencan S, Şimşek S. Accommodative IOL Implantation in Cataract Surgery. Turkish Journal of Ophthalmology. 2012;42(4):257-262. doi:10.4274/tjo.42.47965
- Tunç Z, Helvacıoğlu F, Şencan S, Şimşek Ş. Multifokal Progressif Refraktif Difraktif Lens: Optik Tasarım ve Klinik Sonuçları. Türk Oftalmoloji Dergisi. 2012;42(5):326-331. doi:10.4274/tjo.42.44366
Bu sayfa hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviye göz muayenesi ve ölçümler sonrasında karar veririz.
EDOF lens uygunluk muayenesi
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul