Fakik Göz İçi Lens (ICL)
Doğal lensi koruyarak yüksek numarayı düzelten lens · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Göz, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul
ICL (fakik göz içi lens), doğal lens yerinde bırakılarak iris ile doğal lens arasına yerleştirilen ince, esnek bir lenstir. Korneadan doku almadan miyopi, hipermetropi ve astigmatı düzeltir. Özellikle lazer için numarası yüksek olan veya korneası uygun olmayan kişilerde tercih edilen bir seçenektir. Gerektiğinde lensi çıkarmak da mümkündür.
Miyoplar hayat boyu nasıl görür?
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, miyopların yaşam boyu göz sağlığı için nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyor.
Fakik göz içi lens (ICL) nedir?
Fakik göz içi lens (ICL – Implantable Collamer Lens), gözün doğal lensi yerinde bırakılarak iris ile doğal lens arasına yerleştirilen ve miyopi, hipermetropi ve astigmatı düzelten ince, esnek bir lenstir. Adındaki “fakik” kelimesi, doğal lensin korunduğunu ifade eder. ICL korneadan doku almaz; bu nedenle lazer tedavisi için numarası çok yüksek olan veya korneası uygun olmayan kişilerde öne çıkan bir seçenektir.
Lens, göz dokusuyla uyumlu kolajen içerikli yumuşak bir malzemeden (collamer) oluşur; göz içindeyken onu hissetmezsiniz. Kontakt lens gibi takıp çıkarmazsınız; ICL kalıcı olarak yerinde durur. Ancak gerektiğinde lensi ameliyatla çıkarmak veya değiştirmek mümkündür. Günümüzde kullanılan ICL’lerin ortasında göz içi sıvının akışını sağlayan küçük bir delik vardır. Bu sayede eskiden ameliyat öncesi gereken irise lazerle delik açma işlemine genellikle ihtiyaç kalmaz.
ICL kimler için uygun?
- Yüksek miyopi: Lazer tedavisinin güvenli sınırlarını aşan yüksek numaralar.
- Korneası lazere uygun olmayanlar: İnce kornea, kornea haritasında şüpheli bulgular veya belirgin göz kuruluğu nedeniyle lazer tedavisi önerilmeyen kişiler.
- Hipermetropi ve astigmat: Uygun hastalarda hipermetropi ve astigmatı (torik ICL ile) düzeltmek de mümkündür.
- Numarası durağan olan genç erişkinler: Genellikle 21–45 yaş aralığında, en az bir yıldır numarası değişmeyen ve doğal lensi saydam olan kişiler.
- Durağan keratokonus: Hastalığı cross-linking sayesinde durmuş veya ilerlemeyen bazı keratokonus hastalarında torik ICL de seçenekler arasındadır.
ICL mi, lazer mi, akıllı lens mi?
| Özellik | ICL (fakik göz içi lens) | Lazer (SMILE Pro, Femto-LASIK, No Touch) | Refraktif lens değişimi |
|---|---|---|---|
| Nereye uygulanır? | Göz içine; doğal lens yerinde kalır | Korneaya | Göz içine; doğal lens alınır |
| Doku alınır mı? | Hayır | Evet, korneadan | Doğal lens alınır |
| Geri dönüşlü mü? | Evet, lensi çıkarmak mümkün | Hayır | Lensi değiştirmek mümkün |
| Kimler için? | Yüksek numara, ince/uygunsuz kornea, genç erişkin | Kornea uygun, numarası lazer sınırlarında olanlar | Genellikle 45 yaş üzeri, yakın görme sorunu olanlar |
| Yakın görme | Doğal lens korunduğu için yaşla birlikte yakın görme azalmaya devam eder | Aynı | Akıllı lensle yakın görmeyi de hedefleriz |
Hangi yöntemin uygun olduğuna muayenede karar veririz. Bunun için numarayı, kornea kalınlığını ve haritasını, ön kamara derinliğini, yaşı ve göz sağlığını dikkate alırız.
ICL ameliyatı nasıl yapılır?
- Ayrıntılı ölçümler: Ön kamara derinliği, endotel hücre sayımı, gözün iç çapı ve kornea ölçümlerini yaparız. Daha sonra ICL’yi her göz için bu ölçülere ve numaraya göre seçeriz. Lens boyutunun doğru belirlenmesi, ameliyatın en kritik adımıdır.
- Ameliyat: Damla anestezisiyle gerçekleşir. Yaklaşık 3 mm’lik küçük bir kesiden katlanmış lensi göze yerleştiririz. Ardından göz içinde açılan lensi irisin arkasına konumlandırırız. İşlem göz başına genellikle 15–20 dakika sürer; dikiş gerekmez.
- Aynı gün ev: Hasta birkaç saat sonra evine döner. Ayrıca iki göz için aynı gün veya birkaç gün arayla ameliyat seçeneği vardır.
Ameliyat sonrası iyileşme
Görme çoğu hastada ilk saatlerde belirgin şekilde netleşir. Ertesi gün birçok hastanın günlük işlerine dönmesi mümkündür. Bununla birlikte ilk günlerde hafif batma, ışığa hassasiyet ve gece ışıklar çevresinde halka görme olasıdır. Ameliyat sonrasında birkaç hafta boyunca damla kullanırsınız. Ayrıca göze bastırmaktan, ovuşturmaktan ve havuz-deniz gibi ortamlardan kaçınmanız gerekir. Kontrollerde göz içi basıncını, lensin konumunu ve ICL ile doğal lens arasındaki boşluğu (vault) değerlendiririz.
ICL’nin sonuçları ve güvenliği: bilimsel veriler
Merkez delikli güncel ICL’lerle yapılan 27 çalışmanın (2.204 göz) meta-analizinde hastaların %80’inde gözlüksüz görme 1,0 (20/20) veya daha iyi olmuştur. Ayrıca gözlerin %87’si hedeflenen numaranın ±0,50 dioptri yakınına ulaşmıştır. Göz içi basıncı ameliyat sonrası stabil kalmış, görmeyi tehdit eden bir komplikasyon bildirilmemiştir.
Cochrane derlemesi, orta ve yüksek miyopide lazer ile fakik göz içi lensleri karşılaştırmıştır. Bu derlemeye göre fakik lenslerde en iyi gözlüklü görmeyi kaybetme riski daha düşüktür. Bunun yanı sıra hastalar fakik lensleri daha çok tercih etmiştir. Farklı yöntemleri karşılaştıran bir ağ meta-analizinde de ICL, ameliyat sonrası görme kalitesini etkileyen yüksek dereceli optik bozuklukların (aberasyon) en az görüldüğü yöntem olmuştur.
Uzun dönem veriler de olumludur. Örneğin 10 yıllık takipte endotel hücre kaybı yaklaşık %4 düzeyinde kalmıştır. Aynı takipte pigment dağılımına bağlı glokom veya görmeyi tehdit eden bir komplikasyon görülmemiştir. Benzer şekilde 8 yıllık bir başka çalışmada da belirgin göz içi basıncı artışı veya endotel kaybı saptanmamıştır.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu ve ekibi, yeni geliştirilen bir arka kamara fakik göz içi lensinin yüksek miyopideki erken sonuçlarını XXXVII. ESCRS Kongresi’nde (Paris, 2019) ve Türk Oftalmoloji Derneği 53. Ulusal Kongresi’nde (2019) sunmuştur.
ICL’nin riskleri nelerdir?
ICL güvenli bir ameliyattır; ancak her göz içi cerrahide olduğu gibi riskleri vardır ve hastanın bunları bilmesi gerekir:
- Lens boyutu ve vault: ICL ile doğal lens arasındaki boşluğun çok az veya çok fazla olması en sık görülen sorundur. Bu durumda gerekirse lensi farklı boyutta bir lensle değiştiririz.
- Göz içi basıncı: Erken dönemde zaman zaman geçici basınç artışı olur. Bu artışı kontrollerde izler ve tedavi ederiz.
- Katarakt: Merkez delikli güncel lenslerle katarakt gelişimi nadirdir. Ancak ileri yaşta katarakt oluşursa ICL’yi çıkarıp katarakt ameliyatı yaparız.
- Işık halkaları ve parlama: Özellikle geceleri ortaya çıkması olasıdır; çoğunlukla zamanla azalır.
- Enfeksiyon: Çok nadirdir; steril koşullar ve ameliyat sonrası damlalar sayesinde bu riski en aza indiririz.
Uzun dönem güvenlik için ameliyat sonrasında düzenli kontroller (endotel sayımı, göz içi basıncı, vault) önemlidir.
ICL fiyatı ve SGK
ICL ameliyatının ücreti muayene ve ölçümler sonrasında netleşir. Lens kişiye özel ölçü ve numarayla seçildiğinden ücreti; lensin tipi (küresel veya torik ICL) ve tek ya da iki göze uygulanması belirler.
ICL, kırma kusurunu düzeltmek amacıyla yapılan bir ameliyattır ve SGK kapsamında değildir.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu anlatıyor
Gözlük numaranız sık mı değişiyor, göz içi lensleri gerektiğinde çıkarmak mümkün mü? Kısa videolarla yanıtlar.
Sık sorulan sorular
ICL, doğal lens yerinde bırakılarak iris ile doğal lens arasına yerleştirilen ve miyopi, hipermetropi ve astigmatı düzelten ince, esnek bir göz içi lenstir. Korneadan doku alınmaz.
ICL, özellikle lazerin güvenli sınırlarını aşan yüksek miyopide tercih edilen bir yöntemdir. Bununla birlikte orta düzey numaralarda da bir seçenektir. Kesin sınırı göz ölçümlerine göre belirleriz.
Evet. ICL kalıcı olarak yerinde durur. Ancak gerektiğinde lensi ameliyatla çıkarır veya değiştiririz. İleri yaşta katarakt gelişirse lensi çıkarıp katarakt ameliyatı yapmak da mümkündür.
Korneası uygun ve numarası lazer sınırlarında olan kişilerde lazer iyi bir seçenektir. Buna karşın numaranın yüksek olduğu veya korneanın lazere uygun olmadığı durumlarda ICL öne çıkar. Kararı muayene ve ölçümlere göre veririz.
Hayır. Lens irisin arkasında durur; dışarıdan bakan biri onu göremez, siz de hissetmezsiniz. Ayrıca bakımı gerekmez.
Hayır. ICL kırma kusurunu düzeltmek amacıyla yapılan bir ameliyattır ve SGK kapsamında değildir.
Kaynaklar
- Larivoir NB ve ark. Efficacy, predictability, and safety of phakic Implantable Collamer Lenses V4c and V5: a systematic review and meta-analysis. J Refract Surg. 2025;41(12):e1349–e1359. doi:10.3928/1081597X-20251010-01
- Barsam A, Allan BD. Excimer laser refractive surgery versus phakic intraocular lenses for the correction of moderate to high myopia. Cochrane Database Syst Rev. 2014;(6):CD007679. doi:10.1002/14651858.CD007679.pub4
- Chen T ve ark. Higher order aberrations and visual quality after refractive surgeries for myopia: a systematic review and network meta-analysis. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol. 2026. doi:10.1007/s00417-026-07386-y
- Alfonso-Bartolozzi B ve ark. Ten-year follow-up of posterior chamber phakic intraocular lens with central port design in patients with low and normal vault. J Cataract Refract Surg. 2024;50(5):441–447. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000001379
- Kamiya K ve ark. Eight-year outcomes of implantation of posterior chamber phakic intraocular lens with a central port for moderate to high ametropia. Front Med (Lausanne). 2021;8:799078. doi:10.3389/fmed.2021.799078
- Alhamzah A ve ark. Indications for exchange or explantation of phakic implantable collamer lens with central port in patients with and without keratoconus. Int J Ophthalmol. 2021;14(11):1714–1720. doi:10.18240/ijo.2021.11.10
- Packer M. Meta-analysis and review: effectiveness, safety, and central port design of the intraocular collamer lens. Clin Ophthalmol. 2016;10:1059–1077. doi:10.2147/OPTH.S111620
- Yuzbasioglu E, Helvacioglu F, Sencan S. Fixed, dilated pupil after phakic intraocular lens implantation. Journal of Cataract and Refractive Surgery. 2006;32(1):174-176. doi:10.1016/j.jcrs.2005.11.016
Bu sayfa hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirleriz.
ICL uygunluk muayenesi
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul