Kombine CXL ve No Touch Lazer
Keratokonusta aynı seansta lazer ve cross-linking (Athens protokolü) · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Göz, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul
Kombine CXL + No Touch tedavisinde göze dokunmayan topografi rehberli lazer, keratokonuslu korneanın düzensiz yüzeyini kısmen düzeltir. Ayrıca aynı seansta cross-linking korneayı güçlendirir. Tedavi hem ilerlemeyi durdurmayı hem de görme kalitesini artırmayı amaçlar. Örneğin Athens protokolünün 10 yıllık sonuçlarında gözlerin %94,4'ünde hastalık stabil kalmıştır (Kanellopoulos, J Refract Surg 2019); sonuçlar kişiden kişiye değişir.
Keratokonus tedavisini Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu anlatıyor
Kombine CXL + No Touch nedir?
Kombine CXL + No Touch tedavisinde aynı seansta önce korneal wavefront (topografi) rehberli, göze dokunmayan (No Touch) excimer lazer korneanın düzensiz yüzeyini kısmen düzeltir. Ardından cross-linking korneayı güçlendirir. Literatürde buna "Athens protokolü" da denir.
Tek başına CXL, hastalığın ilerlemesini çoğu hastada durdurur ama görmeyi genellikle belirgin iyileştirmez. Kombine tedavide hem ilerlemeyi durdurmayı hem de koninin yol açtığı düzensiz astigmatı azaltmayı amaçlarız. Böylece gözlük veya lensle daha iyi görmeyi sağlarız.
Kombine CXL + No Touch kimler için uygun?
- Hafif–orta evre keratokonus: Koninin çok dik olmadığı gözler.
- Yeterli kornea kalınlığı: Lazer sonrası kalan kornea kalınlığının CXL için güvenli sınırda kalması gerekir.
- Merkezi saydam kornea: Kornea skarı bulunmamalıdır.
- Gözlükle yeterli göremeyen ve lens kullanamayan hastalar.
Kornea çok inceyse veya koni çok ilerlemişse kornea halkası (ICRS) ve CAIRS gibi doku eklenen yöntemler daha uygun seçenekler arasında yer alır.
Kombine CXL + No Touch uygulaması
- Planlama: Kornea tomografisine göre kişiye özel bir lazer planı hazırlarız. Plan ayrıca korneanın düzensizliğini azaltır ve mümkün olduğunca az doku alır.
- No Touch lazer: Damlalar gözü uyuşturur. Ardından excimer lazer yüzey tabakasını ve düzensiz kornea yüzeyini göze alet değmeden şekillendirir.
- Cross-linking: Aynı seansta riboflavin damlatırız. Ardından UVA ışığı korneayı güçlendirir.
- Koruyucu lens: Son olarak bandaj kontakt lens takarız; hasta aynı gün evine döner.
Kombine CXL + No Touch adımları: illüstrasyon
Aynı seansta göze dokunmayan yüzey lazeri ve cross-linking.
- PlanlamaKornea tomografisine göre kişiye özel bir lazer planı hazırlarız. Plan ayrıca düzensizliği azaltır ve mümkün olduğunca az doku alır.
- No Touch lazerExcimer lazer, göze alet değmeden yüzey tabakasını ve düzensiz kornea yüzeyini kısmen düzeltir.
- Cross-linkingAynı seansta riboflavin damlatırız. Ardından UVA ışığı korneayı güçlendirir.
- Koruyucu lensSon olarak bandaj kontakt lens takarız ve hasta aynı gün evine döner. Kornea daha düzenli ve daha dirençli hale gelir.
Kombine CXL + No Touch sonuçları ve bilimsel kanıtlar
325 gözü karşılaştıran bir çalışmada (Kanellopoulos, J Refract Surg 2009) aynı gün uygulanan kombine tedavi; görme, kornea dikliğindeki azalma ve puslanma (haze) açısından daha iyi sonuç vermiştir. Bu karşılaştırma, önce CXL yapıp 6 ay sonra lazer uygulanan yöntemledir. Athens protokolünün 10 yıllık sonuçlarında (144 göz) gözlerin %94,4'ünde hastalık stabil kalmıştır (Kanellopoulos, J Refract Surg 2019). Ayrıca kornea dikliği belirgin şekilde azalmıştır. Gözlerin %3,5'inde ise zamanla hipermetropiye kayma olmuştur. Bu nedenle hasta seçimi ve lazer dozunun sınırlı tutulması kritik önemdedir.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’nun çalışmaları
Bu tedavide, keratokonusta korneal wavefront rehberli yüzey normalleştirmesi ile cross-linking stabilizasyonu birleşir. Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu ve ekibi, bu tedavinin kısa dönem, 2 yıllık, 3 yıllık ve uzun dönem sonuçlarını 2016–2019 yılları arasında ESCRS (Avrupa Katarakt ve Refraktif Cerrahlar Derneği) kongrelerinde sunmuştur. Sunumlarında yer alan 36 yaşındaki bir hastada tedavi sonrası 2. yılda gözlüksüz görme 0,05’ten 0,7’ye yükselmiştir. Aynı hastada gözlüklü görme 0,3’ten 1,0’a çıkmıştır ve korneada puslanma olmamıştır (tek hasta sonucudur; sonuçlar kişiden kişiye değişir). Planlama ilkeleri ve güvenlik sınırları için: Keratokonusta hibrit tedavi.
Kombine CXL + No Touch sonrası iyileşme süreci
İyileşme, No Touch lazer ve CXL'e benzer. İlk 2–3 gün batma, sulanma ve ışık hassasiyeti olur. Yüzey tabakası genellikle 3–5 günde kapanır, ardından bandaj lensi çıkarırız. Görme haftalar içinde netleşir; tam dengelenmesi ise 3–6 ay sürmesi mümkündür. Ayrıca korneada puslanma (haze) riskini azaltmak için güneşten korunmak ve damlaları düzenli kullanmak önemlidir.
İlgili sayfalar: Cross-linking (CXL) · No Touch lazer · Keratokonus tedavisi
Sık sorulan sorular
Hayır. Keratokonuslu korneaya tek başına lazer uygulamanın hastalığı hızlandırması mümkündür. No Touch lazer, keratokonusta yalnızca aynı seansta yapılan cross-linking ile birlikte ve sınırlı dozda uygulanır.
Amaç numarayı tamamen sıfırlamak değil, korneayı düzgünleştirmektir. Birçok hastada görme belirgin iyileşir. Ancak hafif numara kalması mümkündür; bu durumda gözlük veya yumuşak lensle görmeyi düzeltiriz.
Kornea kalınlığı yeterli, hafif–orta evre hastalarda kombine tedavi; daha dik koni veya ince korneada kornea halkası (ICRS) ve CAIRS öne çıkar. Ayrıca seçimi tomografi ölçümlerine göre yaparız.
Evet. Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’nun uygulamasında lazer ve cross-linking aynı seansta uygulanır; uygun hastalarda iki gözün aynı gün tedavisi mümkündür. Ayrıca ilk birkaç gün her iki gözde de batma ve bulanıklık olacağından dinlenmeyi planlamanız gerekir.
Kaynaklar
- Kanellopoulos AJ. Ten-year outcomes of progressive keratoconus management with the Athens Protocol (topography-guided partial-refraction PRK combined with CXL). J Refract Surg. 2019;35(8):478–483. doi:10.3928/1081597X-20190627-01
- Kanellopoulos AJ. Comparison of sequential vs same-day simultaneous collagen cross-linking and topography-guided PRK for treatment of keratoconus. J Refract Surg. 2009;25(9):S812–S818. doi:10.3928/1081597X-20090813-10
- Krueger RR, Kanellopoulos AJ. Stability of simultaneous topography-guided photorefractive keratectomy and riboflavin/UVA cross-linking for progressive keratoconus. J Refract Surg. 2010;26(10):S827–S832. doi:10.3928/1081597X-20100921-11
- Larkin DFP ve ark. Effect of corneal cross-linking versus standard care on keratoconus progression in young patients: the KERALINK randomized controlled trial. Ophthalmology. 2021;128(11):1516–1526. doi:10.1016/j.ophtha.2021.04.019
- Gomes JA ve ark. Global consensus on keratoconus and ectatic diseases. Cornea. 2015;34(4):359–369. doi:10.1097/ICO.0000000000000408
Bu sayfa hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi göz muayenesi ve ölçümlerden sonra belirleriz.
Kombine tedavi uygunluk muayenesi
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul