Yakın Görme Bozukluğu (Presbiyopi) Tedavisi
Yaşa bağlı yakın görme kaybı · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Göz, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul
Presbiyopi, 40’lı yaşlardan itibaren göz merceğinin esnekliğini kaybetmesiyle yakını görmenin zorlaşmasıdır. Presbiyopi tedavisi seçenekleri arasında okuma veya progresif gözlük ve multifokal kontakt lens yer alır. Uygun kişilerde lazerle monovizyon da mümkündür. Ayrıca 45 yaş üzerinde trifokal veya EDOF akıllı lensle refraktif lens değişimi kalıcı bir çözüm sunar.
Yakın görmemiz bozulduğunda neler yapabiliriz?
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, yaşla azalan yakın görme için çözüm seçeneklerini anlatıyor.
Presbiyopi (yaşa bağlı yakın görme bozukluğu) nedir?
Presbiyopi, göz merceğinin yaşla esnekliğini kaybetmesi nedeniyle yakına odaklanma yeteneğinin azalmasıdır. Genellikle 40–45 yaşlarında fark edersiniz. Telefonu veya kitabı uzaklaştırarak okumak, loş ışıkta küçük yazıları görememek ve yakın çalışmada göz yorgunluğu yaşamak tipik belirtilerdir. Ayrıca presbiyopi bir hastalık değil, herkeste görülen yaşa bağlı bir değişikliktir ve 60’lı yaşlara kadar artar.
Dünyada en sık görülen görme sorunlarından biri presbiyopidir: bir meta-analize göre 2015’te dünyada yaklaşık 1,8 milyar kişide presbiyopi vardı. Bunların yarısına yakınında ise yakın görme düzeltmesi yetersizdi.
Presbiyopi tedavisi seçenekleri
| Seçenek | Açıklama |
|---|---|
| Okuma gözlüğü | En basit çözümdür; yalnızca yakın görmede yardımcı olur |
| Progresif (çok odaklı) gözlük | Tek camda uzak, orta ve yakın; bazı kişilerde alışma süresi gerekir |
| Multifokal kontakt lens / monovizyon | Çok odaklı lensler veya bir gözün uzağa, diğerinin yakına ayarlanması |
| Lazerle monovizyon / kornea modülasyonu | Uygun hastalarda bir gözü uzağa, diğerini hafifçe yakına ayarlarız veya korneayı çok odaklı şekillendiririz; özellikle doğal merceği saydam olan 40’lı yaşlardaki kişilerde bu seçeneği değerlendiririz |
| akıllı lens / refraktif lens değişimi | Doğal merceği çıkarıp yerine trifokal lens veya EDOF lens yerleştiririz; uzak, orta ve yakın görmeyi birlikte hedefleriz ve ileride katarakt gelişmez |
Cochrane derlemesine göre, presbiyopi için cerrahi yöntemler gözlük bağımsızlığını artırma olasılığı taşır. Ancak her yöntemin gece ışık halkaları, kontrast azalması gibi kendine özgü ödünleri vardır. Trifokal ve EDOF lensleri karşılaştıran meta-analizlerde ise yakın görme ve gözlük bağımsızlığı trifokal lenslerde daha yüksek çıkmıştır.
Kontakt lens kullanımında hekim uygun lens tipini ve numarasını muayenede belirler. Sonra bu öneriye göre lensi temin edersiniz. Ayrıca lensin göze uyumunu ve kornea sağlığını düzenli kontrollerle takip ederiz.
Presbiyopi tedavisi: hangi seçenek kime uygun?
- 40–50 yaş, doğal merceği saydam, gözlüksüz uzağı iyi gören kişiler: Okuma gözlüğü veya multifokal kontakt lens çoğu zaman yeterlidir; uygun hastalarda lazerle monovizyon da bir seçenektir.
- Hem uzak hem yakın için gözlük kullananlar (miyop, hipermetrop, astigmat + presbiyopi): 45 yaş üzerinde refraktif lens değişimi ile akıllı lens sık tercih edilen bir seçenektir; ayrıca yüksek hipermetropide sonuçlar özellikle memnuniyet vericidir.
- Kataraktı başlamış kişiler: katarakt ameliyatı sırasında akıllı lens takarak presbiyopiyi de tedavi ederiz.
- Gece çok araç kullananlar, ışık halkalarına hassas olanlar: EDOF lens veya monovizyonu birlikte planlarız.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’nun presbiyopi tedavisi çalışmaları
Bilimsel çalışmalar
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu ve ekibi, presbiyopi ile birlikte miyopi, hipermetropi veya astigmatın excimer lazerle eş zamanlı düzeltildiği kornea modülasyonu tedavisinin uzun dönem sonuçlarını XXXIV. ESCRS Kongresi’nde (Kopenhag, 2016) sunmuştur. Akıllı lenslerle ilgili çalışmaları arasında trifokal lens sonuçları, trifokal lens sonrası memnuniyetsizliğe yol açan topografik faktörler ve bifokal–trifokal lens performansı karşılaştırması yer almaktadır (ESCRS 2017–2019). Presbiyopi için geliştirilen supraciliary kontraksiyon segmentleri üzerine yayımlanan çalışmanın (Indian J Ophthalmol, 2014) yazarları arasında da yer almıştır; bu yöntemde erken dönemdeki iyileşmenin 18. ayda gerilediği bildirilmiştir.
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu anlatıyor
Katarakt olmadan akıllı lens, yakın ve uzak görme sorunları ve trifokal lens seçimi hakkında kısa videolar.
Sık sorulan sorular
Genellikle 40–45 yaşlarında fark edersiniz ve 60’lı yaşlara kadar yavaş yavaş artar.
Evet. Miyop kişiler gözlüğünü çıkarınca çoğu zaman yakını görür; bu nedenle presbiyopiyi geç fark etmeleri olasıdır. Ancak presbiyopi herkeste gelişir.
Uygun hastalarda lazerle monovizyon veya kornea modülasyonu uygularız. Ayrıca hem uzak hem yakın için gözlük kullanan 45 yaş üzeri kişilerde akıllı lens ile refraktif lens değişimi çoğu zaman daha kalıcı bir çözümdür.
Hayır. Okuma gözlüğü presbiyopiyi hızlandırmaz; yalnızca yakını rahat görmenizi sağlar.
Akıllı lens doğal merceğin yerine takıldığı için etkisi kalıcıdır ve ileride katarakt gelişmez. Uygunluğu ayrıntılı ölçümlerle belirleriz.
Kaynaklar
- Fricke TR ve ark. Global prevalence of presbyopia and vision impairment from uncorrected presbyopia: systematic review, meta-analysis, and modelling. Ophthalmology. 2018;125(10):1492–1499. doi:10.1016/j.ophtha.2018.04.013
- Alvarado-Villacorta R ve ark. Surgical interventions for presbyopia. Cochrane Database Syst Rev. 2025;4(4):CD015711. doi:10.1002/14651858.CD015711.pub2
- Karam M ve ark. Extended depth of focus versus trifocal for intraocular lens implantation: an updated systematic review and meta-analysis. Am J Ophthalmol. 2023;251:52–70. doi:10.1016/j.ajo.2023.01.024
- Sunay E, Helvacıoğlu F, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A, Akın T. Long term outcomes of cornea modulation with excimer laser for simultaneous correction of presbyopia and ametropia. XXXIV. ESCRS Kongresi, Kopenhag, 2016 (bildiri).
- Tunc Z, Helvacioglu F, Ercalik Y, Baikoff G, Sencan S. Supraciliary contraction segments: A new method for the treatment of presbyopia. Indian Journal of Ophthalmology. 2014;62(2):116-123. doi:10.4103/0301-4738.97554
- Tunç Z, Helvacıoğlu F, Şencan S, Şimşek S. Accommodative IOL Implantation in Cataract Surgery. Turkish Journal of Ophthalmology. 2012;42(4):257-262. doi:10.4274/tjo.42.47965
- Tunç Z, Helvacıoğlu F, Şencan S, Şimşek Ş. Multifokal Progressif Refraktif Difraktif Lens: Optik Tasarım ve Klinik Sonuçları. Türk Oftalmoloji Dergisi. 2012;42(5):326-331. doi:10.4274/tjo.42.44366
Bu sayfa hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedaviyi göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirleriz.
Presbiyopi tedavisi muayenesi
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul