Gözlük Numaranız Sık mı Değişiyor? Keratokonus Olabilir mi?
Çocuklukta numara değişimi doğaldır; ama 20–40 yaş arasında sık değişen ve özellikle artan astigmat, keratokonusun ilk işareti olabilir.
Çocuklukta ve gençlikte gözlük numarasının değişmesi doğaldır; miyopi 20’li yaşlara kadar artabilir. Ancak 20–40 yaş arasında numara sabit kalmalıdır. Bu yaşlarda gözlük sık değişiyor, astigmat artıyor ve yeni gözlükle de tam net görülemiyorsa keratokonus akla gelmelidir. Tanı kornea haritası (topografi) ile konur. Erken fark edilen keratokonusta cross-linking tedavisiyle hastalığın ilerlemesi durdurulabilir.
Numara hangi yaşa kadar değişir?
Çocuklukta göz büyüdükçe numaranın değişmesi beklenen bir durumdur. Miyopi genellikle 20’li yaşların başına kadar artabilir. Göz büyümesi tamamlandıktan sonra, yaklaşık 20–40 yaş arasında numaranın sabit kalması beklenir. 40’lı yaşlarda ise yakın görme bozulmaya başlar; bu da farklı bir değişimdir.
“20 ile 40 yaş arasında gözlük numaranız sabit olmalı. Bu yaşlarda numaranız, özellikle astigmatınız sık değişiyorsa keratokonus olabilir; mutlaka topografi çektirmek gerekir.”
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, video anlatımından
Gözlük numaralarınız sık mı değişiyor?
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, sık değişen gözlük numarasının neyin işareti olabileceğini anlatıyor.
Hangi değişiklikler uyarı işaretidir?
- Yetişkin yaşta her yıl, hatta daha sık gözlük değiştirmek
- Astigmat miktarının artması veya astigmat açısının (aksının) değişmesi
- Yeni gözlükle de görmenin tam netleşmemesi
- Tek gözde çift ya da gölgeli görme, ışıkların çevresinde saçılma
- Sık göz ovuşturma, alerjik göz kaşıntısı
Numaranın sık değişmesinin başka nedenleri de olabilir: kontrolsüz kan şekeri göz merceğini şişirerek numarayı geçici olarak değiştirebilir, ileri yaşta ise katarakt numarayı miyopiye kaydırır. Doğru neden muayeneyle bulunur.
Sık değişen numaranın arkasındaki kornea
Keratokonusta kornea incelir ve öne doğru koni şeklinde bombeleşir. Bu değişiklik gözlükle tam düzeltilemeyen, sürekli değişen bir astigmata yol açar. Tanı kornea haritası ile konur.
- Normal korneaDüzgün kubbe şeklindeki kornea ışığı eşit kırar; numara yetişkinlikte sabit kalır.
- KeratokonusKornea incelip sivrileştikçe düzensiz astigmat artar; gözlük sık değişir ama görme tam düzelmez.
- TopografiKornea haritasında genellikle alt bölgede sıcak renklerle görülen dikleşme, hastalığı erken dönemde gösterir.
Keratokonus nedir?
Keratokonus, korneanın zamanla incelip öne doğru koni şeklinde bombeleştiği bir hastalıktır. Genellikle ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde başlar, çoğunlukla iki gözü farklı derecelerde etkiler.
Hollanda’da yapılan ulusal bir çalışmada keratokonus sıklığı yaklaşık 375 kişide 1 bulundu; bu oran daha önceki tahminlerin 5–10 katıdır. Tanı konduğunda ortalama yaş 28 idi. Göz ovuşturma, alerji ve ailede keratokonus öyküsü risk faktörleri arasında sayılır.
Tanı nasıl konur?
Erken keratokonus gözlükle yapılan standart ölçümde gözden kaçabilir. Tanıda en önemli inceleme kornea topografisi ve tomografisidir: korneanın ön ve arka yüzeyinin haritası ile kalınlığı ölçülür. Bu inceleme birkaç dakika sürer ve göze temas etmez.
Keratokonus şüphesi olan bir gözde lazer göz ameliyatı yapılmaz; hastalığı hızlandırabilir. Bu yüzden lazer öncesi muayenede kornea haritası mutlaka incelenir.
Erken tanının önemi ve tedavi
Keratokonus tedavisinde amaç önce hastalığın ilerlemesini durdurmak, sonra görme kalitesini artırmaktır:
| Tedavi | Amaç |
|---|---|
| Cross-linking (CXL) | Korneayı güçlendirerek ilerlemeyi durdurmak |
| Kombine CXL + yüzey lazeri | Kornea yüzeyini düzgünleştirip aynı seansta güçlendirmek |
| Kornea halkası | Belirgin koni şeklini düzleştirmek |
| Özel kontakt lensler | Düzensiz korneada net görme sağlamak |
Keratokonusta kornea yüzeyini kişiye özel lazer profiliyle düzgünleştirip aynı seansta cross-linking uygulanan hibrit tedavinin uzun dönem sonuçlarını ESCRS kongrelerinde paylaştık. Bu yaklaşımı bir hasta örneğiyle kongre sunumu yazısında anlattım. Tüm seçenekler için keratokonus sayfasına bakabilirsiniz.
Muayene ve randevu
Durumunuzu değerlendirmek ve size uygun seçenekleri konuşmak için WhatsApp ile randevu alabilir ya da 0533 028 04 73 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Çocuklukta ve 20’li yaşların başına kadar normal olabilir. 20–40 yaş arasında numaranın her yıl değişmesi, özellikle astigmat artıyorsa, muayene ve kornea haritası gerektirir.
Keratokonus genellikle tam körlüğe yol açmaz, ancak tedavi edilmezse görme kalitesini belirgin şekilde düşürebilir. Erken tanı ve cross-linking ile çoğu hastada ilerleme durdurulabilir.
Erken dönemde gözlükle iyi görülebilir. Hastalık ilerledikçe düzensiz astigmat artar ve özel kontakt lensler ya da cerrahi tedaviler gerekebilir.
Klasik lazer göz ameliyatı keratokonusu hızlandırabileceği için yapılmaz. Ancak uygun hastalarda cross-linking ile birlikte uygulanan özel yüzey tedavileri bir seçenek olabilir.
Sık ve sert göz ovuşturma keratokonus için önemli bir risk faktörü olarak kabul edilir. Kaşıntı varsa ovuşturmak yerine alerji tedavi edilmelidir.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Godefrooij DA, de Wit GA, Uiterwaal CS, Imhof SM, Wisse RP. Age-specific incidence and prevalence of keratoconus: a nationwide registration study. Am J Ophthalmol. 2017;175:169-172. doi:10.1016/j.ajo.2016.12.015
- Gomes JAP, Tan D, Rapuano CJ, et al. Global consensus on keratoconus and ectatic diseases. Cornea. 2015;34(4):359-369. doi:10.1097/ICO.0000000000000408
- Sunay E, Helvacıoğlu F, Kaya Ünsal S, Kavalcıoğlu Ö, Bulut E. Long-term outcomes of keratoconus management with corneal wavefront-guided normalisation combined with corneal cross-linking stabilisation. XXXVII. ESCRS Kongresi, Paris, Eylül 2019 (bildiri).
Bu yazı hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedavi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirlenir. Yayın tarihi: 25 Eylül 2026.
Sorularınız için Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’na ulaşın
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul