Lazerden Yıllar Sonra Numaranız Artıyorsa: Katarakt Olabilir mi?
Yıllar önce lazer olmuş bir gözde hızla artan miyopi, çoğu zaman lazerin “geri gelmesi” değil kataraktın ilk işaretidir. Lazer geçirmiş gözde katarakt ameliyatı ve lens seçimi nasıl planlanır?
Lazer olmuş bir gözde 45–50 yaşından sonra miyopi hızla artıyor ve gözlükle görme eskisi kadar düzelmiyorsa, en sık neden göz merceğinin çekirdeğinin sertleşmesiyle başlayan kataraktır. Bu durumda tekrar lazer değil, katarakt ameliyatı gerekir. Lazer geçirmiş gözlerde göz içi lens gücü standart formüllerle hesaplandığında hata payı artar; bu yüzden özel formüller, ayrıntılı kornea ölçümleri ve mümkünse eski lazer kayıtları kullanılır.
Bir vaka: 58 yaş, eski lazer, hızla artan numara
Yıllar önce yaklaşık −8 ve −9 dioptri miyopi için lazer olmuş 58 yaşında bir hastamız, son dönemde görmesinin bozulduğunu söyleyerek başvurdu. Bir gözünde yaklaşık −2, diğer gözünde ise hızla −6’ya ulaşan bir miyopi vardı. Yeni gözlük yazılmıştı ama gözlükle görmesi artmıyordu.
Muayenede her iki gözde de mercek çekirdeğinin sertleştiği bir katarakt (nükleer skleroz) bulundu. Yani numaranın artmasının nedeni lazerin geri gelmesi değil, kataraktın kendisiydi.
“Lazer sonrası ilerleyen yaşlarda numaranın artması masum değil; katarakt bulgusu olabilir. Gözlüğünüz değişiyor ve gözlükle de net göremiyorsanız mutlaka muayene olun.”
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, video anlatımından
Lazer sonrası katarakt ameliyatı
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, lazer olmuş bir hastada hızla artan miyopinin katarakta bağlı çıkmasını ve tedavisini anlatıyor.
Katarakt numarayı neden değiştirir?
Göz merceğinin çekirdeği yaşla birlikte sertleşip yoğunlaştıkça ışığı daha güçlü kırmaya başlar. Sonuçta göz miyopiye doğru kayar. Bu yüzden katarakt başlangıcında bazı kişiler bir süre gözlüksüz daha iyi okuduklarını fark eder; halk arasında buna “ikinci görme” denir.
Miyop gözlerde bu tip kataraktın daha sık görüldüğü bilinmektedir: 12 toplum çalışmasını birleştiren bir meta-analizde miyopi, mercek çekirdeğinin sertleştiği nükleer kataraktla yaklaşık 2,8 kat daha sık birlikte bulunmuştur. Lazer miyopiyi korneada düzeltir ama gözün merceğini ve yapısını değiştirmez; bu nedenle eskiden yüksek miyop olan gözlerde bu risk devam eder.
Lazer olmuş gözde katarakt: numara neden birden artar?
Göz merceğinin çekirdeği sertleştikçe ışığı daha güçlü kırar ve göz yeniden miyopiye kayar. Gözlük numarası artar, ama gözlükle görme eskisi kadar netleşmez.
- Net görme dönemiLazerden sonra ışık retinaya odaklanır; kişi yıllarca gözlüksüz görür.
- Mercek sertleşirKatarakt başladığında mercek ışığı daha güçlü kırar; odak retinanın önüne kayar ve miyopi yeniden ortaya çıkar.
- Yeni göz içi lensBulanık mercek alınır, gücü özel formüllerle hesaplanan göz içi lens takılır; odak yeniden retinaya gelir.
Lazer olmuş gözde lens hesabı neden zordur?
Katarakt ameliyatında takılacak göz içi lensin gücü, korneanın kırıcılığı ve göz boyu ölçülerek hesaplanır. Lazer, korneanın ön yüzeyini yeniden şekillendirdiği için klasik ölçümler korneanın gücünü olduğundan farklı gösterir. Standart formüller kullanılırsa ameliyat sonrası beklenmedik bir numara kalabilir.
- Lazer geçirmiş gözler için geliştirilmiş özel formüller ve bunları bir arada değerlendiren hesaplayıcılar kullanılır.
- Korneanın ön ve arka yüzeyi tomografi ile ayrıca ölçülür.
- Eski lazer kayıtlarınız (ameliyat öncesi numara ve kornea ölçümleri) varsa hesaplamaya katkı sağlar; bu belgeleri saklamanızı öneririm.
Ameliyat sonrası küçük bir numara kalırsa
Özel formüllere rağmen bazı gözlerde küçük bir numara kalabilir. Kornea uygunsa, lens ameliyatından sonra yüzeyden yapılan ince ayar lazeriyle (PRK) bu numara düzeltilebilir. Multifokal lens sonrası PRK ile ince ayar sonuçlarımızı ESCRS kongresinde paylaştık.
Ameliyat öncesi neler değerlendirilir?
- Sarı nokta (makula): Yüksek miyop gözlerde makula hastalıkları daha sıktır; OCT ile değerlendirilir.
- Retina ve vitreus: Miyop gözlerde retina yırtığı riski nedeniyle göz dibi ayrıntılı incelenir.
- Kornea: Topografi ile lazer bölgesinin merkezde ve düzenli olup olmadığına bakılır.
- Biyometri: Göz boyu ve ön kamara ölçümleri optik yöntemle yapılır.
Hangi göz içi lens seçilir?
Lazer olmuş gözlerde de akıllı lensler seçilmiş hastalarda iyi sonuç verebilir; ancak kornea haritasının belirli ölçütleri karşılaması gerekir. Lazer alanı merkezde ve düzenliyse EDOF veya trifokal lensler değerlendirilebilir. Kornea düzensizse ya da sarı nokta hastalığı varsa monofokal lens daha güvenli bir seçenektir.
Yıllar içinde artan numaranın diğer nedenlerini “Lazerden sonra numara geri gelir mi?” yazısında anlattım.
Muayene ve randevu
Durumunuzu değerlendirmek ve size uygun seçenekleri konuşmak için WhatsApp ile randevu alabilir ya da 0533 028 04 73 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Evet. Lazer geçirmiş gözlerde de katarakt ameliyatı güvenle yapılır. Farklı olan, göz içi lens gücünün özel formüllerle hesaplanmasıdır.
Kornea yüzeyindeki değişiklikler, gözün uzaması veya katarakt başlangıcı neden olabilir. 45–50 yaşından sonra hızla artan miyopide ve gözlükle görme düzelmiyorsa ilk düşünülecek nedenlerden biri kataraktır.
Seçilmiş hastalarda takılabilir. Kornea haritasının düzenli, lazer alanının merkezde olması ve sarı noktanın sağlıklı olması gerekir.
Lazer öncesi numara ve kornea ölçümleri, göz içi lens hesabının doğruluğunu artırmak için kullanılabilir. Bu belgeler varsa muayeneye getirmeniz faydalı olur.
Küçük numaralar çoğu zaman gözlük gerektirmeyecek düzeydedir. Gerekirse kornea uygunsa yüzeyden ince ayar lazeri yapılabilir.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Pan CW, Cheng CY, Saw SM, Wang JJ, Wong TY. Myopia and age-related cataract: a systematic review and meta-analysis. Am J Ophthalmol. 2013;156(5):1021-1033. doi:10.1016/j.ajo.2013.06.005
- Wang L, Koch DD. Intraocular lens power calculations in eyes with previous corneal refractive surgery: review and expert opinion. Ophthalmology. 2021;128(11):e121-e131. doi:10.1016/j.ophtha.2020.06.054
- Helvacıoğlu F, Sunay E, Kaya Ünsal S, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A, Akın T. PRK fine tuning after multifocal IOL implantation. XXXVI. ESCRS Kongresi, Viyana, Eylül 2018 (bildiri).
- Kaya Ünsal S, Helvacıoğlu F, Sunay E. Topographic factors affecting dissatisfaction after trifocal IOL implantation. XXXVI. ESCRS Kongresi, Viyana, Eylül 2018 (bildiri).
Bu yazı hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedavi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirlenir. Yayın tarihi: 25 Eylül 2026.
Sorularınız için Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’na ulaşın
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul