Göz İçi Lensler Değiştirilebilir mi?
Katarakt veya akıllı lens ameliyatında takılan lensin hangi durumlarda değiştirilebileceği, neden “yeni model çıktı” diye değiştirilmediği ve değişimden önce denenen çözümler.
Evet, göz içi lensler gerektiğinde değiştirilebilir; ama bu rutin bir işlem değildir. Lens değişimi genellikle beklenmedik yüksek bir numara kaldığında ya da çok odaklı lenste gece ışık yansımalarına aylar geçmesine rağmen uyum sağlanamadığında yapılır. “Yeni model çıktı” diye sağlıklı çalışan bir lens değiştirilmez. Şikâyetlerin çoğu kuru göz tedavisi, YAG lazer veya ince ayar lazeri gibi daha basit yollarla çözülür.
Hangi durumlarda lens değiştirilir?
Göz içi lensler ömür boyu gözde kalacak şekilde tasarlanmıştır ve bozulmaz. Bu nedenle “daha yeni bir lens çıktı” gerekçesiyle, iyi gören bir gözde lens değiştirmeyi önermiyorum. Değişim şu durumlarda gündeme gelir:
- Beklenmedik yüksek numara: Lens gücü hesabına rağmen belirgin bir numara kaldıysa ve başka yolla düzeltilemiyorsa.
- Uyum sağlanamayan ışık yansımaları: Çok odaklı (trifokal) lenslerde gece ışıkların çevresinde halka, parlama veya kontrast kaybı aylar geçmesine rağmen azalmıyorsa. Bu durumda genellikle EDOF ya da tek odaklı bir lense geçilir.
- Lensin yerinden oynaması: Nadiren lens merkezden kayabilir veya destekleri zayıflayabilir.
“Göz içi lensler değiştirilebilir; ama bunlar çok sevdiğimiz ameliyatlar değil. Asıl önemli olan, ameliyattan önce çok dikkatli ölçüm yapıp doğru lensi seçmek.”
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, video anlatımından
Göz içi lensler değiştirilebilir mi?
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, göz içi lenslerin hangi durumlarda değiştirilebileceğini 1 dakikada anlatıyor.
Değişimden önce denenen çözümler
Çok odaklı lens sonrası şikâyeti olan hastaların incelendiği bir çalışmada, bulanık görme şikâyetlerinin en sık nedeni arka kapsül bulanıklığı, ardından kalan numara ve kuru göz olarak bulundu. Gözlerin %81’inde şikâyetler basit tedavilerle düzeldi; yalnızca %7’sinde lens değişimi gerekti.
| Şikâyetin nedeni | Çözüm |
|---|---|
| Kuru göz | Damla ve göz kapağı bakımı |
| Arka kapsül bulanıklığı (ikincil katarakt) | YAG lazer (lens değişimi düşünülüyorsa ertelenir) |
| Kalan küçük numara | Yüzeyden ince ayar lazeri (PRK) veya gözlük |
| Lens içinde kalan jel nedeniyle numara kayması | Erken dönemde fark edilirse cerrahi olarak temizlenir |
Multifokal lens sonrası PRK ile ince ayar sonuçlarımızı ve trifokal lens sonrası memnuniyetsizliğe yol açan kornea özelliklerini ESCRS kongrelerinde sunduk.
Lensten memnun değilseniz: adım adım yaklaşım
Göz içi lens değişimi son seçenektir. Şikâyetlerin önemli bir kısmı kuru göz, arka kapsül bulanıklığı veya küçük bir numara gibi daha basit yollarla çözülebilen nedenlerden kaynaklanır.
- Nedeni bulmakKuru göz, arka kapsülde bulanıklık, kalan numara ve sarı nokta sorunları tek tek araştırılır.
- Basit çözümlerKuru göz tedavisi, gerekirse YAG lazer veya kalan numara için yüzeyden ince ayar lazeri yapılır.
- Lens değişimiUyum sağlanamayan ışık yansımaları ya da büyük bir numara hatası varsa lens, kapsül korunarak değiştirilir.
Zamanlama neden önemli?
Lens değişimi, lensin göz içindeki kapsüle yapışmadığı ilk aylarda daha kolay ve güvenlidir. Zaman geçtikçe kapsül lensin çevresinde sertleşir. Ayrıca arka kapsül YAG lazerle açılmışsa lensin güvenle çıkarılması zorlaşır. Bu nedenle çok odaklı lens sonrası şikâyeti olan bir gözde, lens değişimi ihtimali kesinleşmeden YAG lazer yapılmaması önerilir.
50 gözün incelendiği bir seride, lens değişiminden sonra hasta memnuniyeti 5 üzerinden ortalama 1,2’den 3,8’e yükseldi. Yani doğru hastada lens değişimi etkili bir çözümdür; ancak her göz içi ameliyatta olduğu gibi kendi riskleri vardır ve kapsülü koruyan dikkatli bir cerrahi gerektirir.
Asıl çözüm: doğru planlama
Lens değişimi ihtiyacını en aza indirmenin yolu, ameliyattan önce yapılan ölçümler ve beklentilerin doğru konuşulmasıdır:
- Kornea topografisi, astigmat ve kornea yüzey kalitesinin değerlendirilmesi
- Göz boyunun optik biyometriyle ölçülmesi ve güncel formüllerle lens hesabı
- Kuru göz varsa ameliyattan önce tedavi edilmesi
- Mesleğinize ve gece araç kullanma alışkanlığınıza göre lens tipinin seçilmesi
Trifokal ve EDOF lenslerin farkını “Trifokal mi EDOF mu?” yazısında anlattım.
Muayene ve randevu
Durumunuzu değerlendirmek ve size uygun seçenekleri konuşmak için WhatsApp ile randevu alabilir ya da 0533 028 04 73 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Evet, gerektiğinde değiştirilebilir. Ancak lens bozulmadığı için bu nadiren gerekir; en sık nedenler beklenmedik yüksek numara ve çok odaklı lense uyum sağlanamamasıdır.
Önce şikâyetinizin nedeni araştırılmalıdır. Kuru göz, arka kapsül bulanıklığı veya küçük bir numara gibi nedenler basit tedavilerle düzelebilir. İlk aylarda beynin yeni görmeye uyum sağlaması da zaman alır.
Çok odaklı lenslere uyum birkaç ay sürebilir. Buna rağmen şikâyet devam ediyorsa değişim, kapsül henüz sertleşmemişken yani mümkünse ilk aylar içinde planlanır.
Evet. Göz içi lensler eskimez ve değiştirilmeleri gerekmez.
İyi gören ve sorunsuz bir gözde yalnızca daha yeni bir model için lens değiştirmek önerilmez; ameliyatın riskleri kazanılacak faydadan fazladır.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Woodward MA, Randleman JB, Stulting RD. Dissatisfaction after multifocal intraocular lens implantation. J Cataract Refract Surg. 2009;35(6):992-997. doi:10.1016/j.jcrs.2009.01.031
- Kamiya K, Hayashi K, Shimizu K, Negishi K, Sato M, Bissen-Miyajima H. Multifocal intraocular lens explantation: a case series of 50 eyes. Am J Ophthalmol. 2014;158(2):215-220. doi:10.1016/j.ajo.2014.04.010
- Helvacıoğlu F, Sunay E, Kaya Ünsal S, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A, Akın T. PRK fine tuning after multifocal IOL implantation. XXXVI. ESCRS Kongresi, Viyana, Eylül 2018 (bildiri).
- Kaya Ünsal S, Helvacıoğlu F, Sunay E. Topographic factors affecting dissatisfaction after trifocal IOL implantation. XXXVI. ESCRS Kongresi, Viyana, Eylül 2018 (bildiri).
- Helvacıoğlu F, Sunay E, Kaya Ünsal S, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A. Residual viscoelastic material in the bag, an important factor yielding refractive shifts after plate haptic multifocal IOL implantation. XXXV. ESCRS Kongresi, Lizbon, Ekim 2017 (bildiri).
Bu yazı hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedavi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirlenir. Yayın tarihi: 25 Eylül 2026.
Sorularınız için Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’na ulaşın
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul