Keratokonusta Hibrit Tedavi: Kişiye Özel Yüzey Lazeri ve Cross-Linking
Refraktif Cerrahi Etkileşimli Toplantısı’nda sunduğum keratokonus vaka tartışmasının hasta dostu özeti: bir hastada topografi ve wavefront rehberli yüzey lazeri ile cross-linking’in birlikte uygulanması ve iki yıllık sonuçlar.
Keratokonusta hibrit tedavi, korneanın düzensiz yüzeyinin kişiye özel bir yüzey lazeri profiliyle düzgünleştirilmesi ve aynı seansta cross-linking (CXL) ile korneanın güçlendirilmesidir. Amaç yalnızca hastalığın ilerlemesini durdurmak değil, görme kalitesini de artırmaktır. Sunumdaki 36 yaşındaki hastanın sağ gözünde gözlüksüz görme 0,05’ten 0,7’ye, gözlükle görme 0,3’ten 1,0’a yükseldi; iki yıllık kontrolde kornea saydamdı. Bu tedavi, kornea kalınlığı ve ölçümleri uygun olan seçilmiş hastalarda uygulanır.
Muayene ve randevu için WhatsApp ile randevu alabilir veya 0533 028 04 73 numarasını arayabilirsiniz.
Sunum hakkında
Bu yazı, Refraktif Cerrahi Etkileşimli Toplantısı’nda hekimlere yönelik yaptığım “Keratokonus: tedavi önerileri” başlıklı vaka sunumunun özetidir. Sunumda bir keratokonus hastasının ölçümleri katılımcılarla birlikte değerlendirildi, tedavi seçenekleri tartışıldı ve uyguladığımız hibrit tedavinin iki yıllık sonuçları paylaşıldı.
Şeffaflık notu
Sunumda adı geçen hiçbir ürün ve firma ile finansal ilişkim yoktur. Aşağıdaki sonuçlar tek bir hastaya aittir; her hastada aynı sonuç elde edilemeyebilir.
Keratokonus ve tedavide amaç
Keratokonus, iki gözü genellikle farklı derecelerde etkileyen, ilerleyici bir kornea hastalığıdır. Kornea incelir, düzensizleşir ve sivrileşir; çoğunlukla genç hastalarda görülür ve tedavi edilmezse görme kaybına yol açabilir.
Bugün tedavinin temeli, korneayı güçlendirerek ilerlemeyi durdurmayı amaçlayan cross-linking (CXL) tedavisidir. Ancak CXL görmeyi çoğu zaman belirgin şekilde artırmaz. Görme kalitesini artırmak için kornea halkaları, yüzey lazeri (PRK) ve keratokonusa özel kontakt lensler kullanılır; ileri vakalarda kornea nakli gerekebilir. Kontakt lens kullanamayan ve görmesi düşük hastalarda topografi veya wavefront rehberli yüzey lazeri, CXL ile birlikte bir seçenek olabilir.
“Amacımız, korneanın izin verdiği ölçüde dikleşmiş bölgeleri normale yaklaştırmak, yüzeyi düzgünleştirip düzensiz kırılmaları azaltmak ve bunu yaparken cross-linking ile ilerleme riskini düşürmek.”
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, sunumdan
Vaka: seçenekler ve uygulanan tedavi
Hastamız 36 yaşında bir erkekti. Sağ gözde yaklaşık −1,25 miyopi ve 3 dioptri astigmat vardı. Gözlüksüz görme her iki gözde 0,05; gözlükle görme sağda 0,3, solda 0,8 idi. Kornea haritalarında sağ gözde belirgin keratokonus bulguları bulunuyordu.
Sunumda katılımcılara şu seçenekler soruldu:
- Bu yaşta ilerleme beklemeyip yalnızca topografi ile takip
- Epitel kaldırılarak veya kaldırılmadan CXL
- Kornea içi halka ve/veya CXL
- Yüzeyden tedavi (PTK) + CXL
- Kişiye özel (kornea wavefront rehberli) yüzey lazeri + CXL
Bu hastada, ölçümler güvenli sınırlar içinde olduğu için son seçeneği, yani kornea wavefront rehberli yüzey lazeri ile CXL’in aynı seansta uygulandığı hibrit tedaviyi tercih ettik.
Vaka: 36 yaş, sağ gözde keratokonus
Kornea yüzeyi kişiye özel lazer profiliyle düzgünleştirildi ve aynı seansta cross-linking uygulandı. İki yıllık kontrolde görme belirgin olarak arttı, kornea saydam kaldı.
- Tedavi öncesiAlt bölgede belirgin dikleşme ve düzensiz astigmat. Gözlüksüz görme 0,05, gözlükle 0,3.
- 2. yıl kontrolüYüzey daha düzenli, dik bölge azalmış. Kornea saydam, bulanıklık (haze) yok.
- Görme keskinliğiBu vakada gözlüksüz görme 0,05’ten 0,7’ye, gözlükle görme 0,3’ten 1,0’a yükseldi (Snellen); sonuçlar hastadan hastaya değişir.
Hibrit tedavi adım adım
- Ayarlanmış numaranın hesaplanması: Keratokonuslu gözde gözlük numarası tek başına güvenilir değildir. Numara, kornea haritası ve wavefront ölçümleri birlikte değerlendirilerek düzeltilecek değer yeniden hesaplanır.
- Kişiye özel tedavi planı: Lazer profili, korneadan olabildiğince az doku alınacak şekilde planlanır; hangi numaranın ne kadarının düzeltileceğine hastaya göre karar verilir.
- Yüzey lazeri: Epitel dahil yüzeyden tedavi yapılır; kesi veya kapak oluşturulmaz.
- Cross-linking: Aynı seansta riboflavin damlası ve ultraviyole ışık ile kornea güçlendirilir. Tedavi boyunca kornea yüzeyinin nemli ve serin tutulması, bulanıklık (haze) gelişimini önlemede önemlidir.
Bu tedavinin iyileşme süreci yüzey lazerine benzer: ilk günlerde koruyucu lens takılır ve batma olabilir. Ayrıntıları kombine CXL + No Touch sayfasında anlattım.
Kimler için uygun?
Hibrit tedavi her keratokonus hastasına uygun değildir. Karar verirken şunlara bakılır:
- Kornea kalınlığı: tedavi sonrası CXL’in güvenle yapılabileceği kalınlığın (yaklaşık 400 mikron) korunabilmesi
- Lazerle alınacak doku miktarının güvenli sınırlarda kalması (sunumda epitel dahil yaklaşık 110 mikronun altı)
- Korneada derin iz (skar) bulunmaması
- Numaranın ve kornea ölçümlerinin güvenilir şekilde alınabilmesi
Çok ince, ileri evre veya derin izli korneada farklı tedaviler seçilir. Keratokonusta korneal wavefront rehberli normalleştirme ile CXL’i birleştiren bu yaklaşımın kısa, 2 yıllık, 3 yıllık ve uzun dönem sonuçlarını ekibimizle ESCRS kongrelerinde sunduk. Keratokonusu erken fark etmek için “Gözlük numaranız sık mı değişiyor?” yazısına bakabilirsiniz.
Hekimler için teknik notlar
Sunumdan pratik öneriler
- Kornea wavefront (CW) tedavisinde ayarlanmış manifest refraksiyon kullanılmalıdır; kullanılmazsa yüksek sıralı aberasyonlar (HOA) iki kez düzeltilmiş olur.
- CW tedavi planlaması için kornea ölçümlerinin (SCC ve DCC) mutlaka alınması gerekir.
- Tedaviler arası kabul edilebilir CW ablasyon farkı yaklaşık 11–15 mikrondur.
- Ayarlanmış refraksiyonda astigmat değeri için topografide 3 mm bölge kullanılır.
- Scheimpflug + Placido sistemleri korneal wavefront; Placido + aberrometri sistemleri korneal veya oküler wavefront verir.
- Örnek CXL protokolü: 10 dakika dakikada 1 damla riboflavin, ardından 3 dakika 30 mW UVA (toplam enerji 5,4 J/cm²); cihaz özelliklerine göre farklı süre ve enerji seçilebilir.
Muayene ve randevu
Durumunuzu değerlendirmek ve size uygun seçenekleri konuşmak için WhatsApp ile randevu alabilir ya da 0533 028 04 73 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Klasik lazer göz ameliyatları (LASIK, SMILE) keratokonusta yapılmaz. Ancak seçilmiş hastalarda kornea yüzeyini düzgünleştiren özel yüzey lazeri, cross-linking ile birlikte uygulanabilir.
Keratokonus tamamen ortadan kalkmaz. Amaç, cross-linking ile ilerlemeyi durdurmak ve yüzeyi düzgünleştirerek görme kalitesini artırmaktır.
Bazı hastalarda küçük bir numara kalabilir ve gözlük veya kontakt lens gerekebilir. Ancak gözlükle ya da gözlüksüz görme kalitesi çoğu zaman belirgin şekilde artar.
İşlem damla ile uyuşturularak yapılır. Yüzey lazeri gibi ilk birkaç gün batma, sulanma ve ışık hassasiyeti olabilir; koruyucu lens ve damlalarla rahatlatılır.
Korneası çok ince olanlar, ileri evre keratokonusu olanlar ve korneasında derin iz bulunanlar genellikle uygun değildir. Bu hastalarda kornea halkası, özel lensler veya kornea nakli gibi seçenekler değerlendirilir.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Gomes JAP, Tan D, Rapuano CJ, et al. Global consensus on keratoconus and ectatic diseases. Cornea. 2015;34(4):359-369. doi:10.1097/ICO.0000000000000408
- Sunay E, Helvacıoğlu F. Outcomes of corneal wavefront guided surface ablation for treatment of keratoconus. Schwind User Meeting, İstanbul, Mart 2016 (sunum).
- Sunay E, Helvacıoğlu F, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A, Akın T. Short term outcomes of keratoconus management with corneal wavefront-guided normalization combined with corneal cross-linking stabilization. XXXIV. ESCRS Kongresi, Kopenhag, 2016 (bildiri).
- Sunay E, Helvacıoğlu F, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A, Kaya Ünsal S, Akın T. Two year outcomes of keratoconus management with corneal wavefront-guided normalization combined with corneal cross-linking stabilization. XXXV. ESCRS Kongresi, Lizbon, Ekim 2017 (bildiri).
- Sunay E, Helvacıoğlu F, Kavalcıoğlu Ö, Akyurt A, Kaya Ünsal S, Akın T. Three years’ outcomes of keratoconus management with corneal wavefront-guided normalization combined with corneal cross-linking stabilization. XXXVI. ESCRS Kongresi, Viyana, Eylül 2018 (bildiri).
- Sunay E, Helvacıoğlu F, Kaya Ünsal S, Kavalcıoğlu Ö, Bulut E. Long-term outcomes of keratoconus management with corneal wavefront-guided normalisation combined with corneal cross-linking stabilisation. XXXVII. ESCRS Kongresi, Paris, Eylül 2019 (bildiri).
Bu yazı hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedavi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirlenir. Yayın tarihi: 25 Eylül 2026.
Sorularınız için Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’na ulaşın
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul