Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος laser;
Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος laser; Εξηγούμε τις διαφορές μεταξύ SMILE Pro, Femto-LASIK και No Touch, τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα και πώς επιλέγεται η σωστή μέθοδος για εσάς.
Δεν υπάρχει μία «καλύτερη» μέθοδος για όλους. Η καλύτερη μέθοδος είναι αυτή που ταιριάζει στο δικό σας μάτι. Την επιλογή καθορίζουν το πάχος και ο χάρτης του κερατοειδούς, ο τύπος και ο βαθμός της διαταραχής, η ξηροφθαλμία και ο τρόπος ζωής σας. Οι έρευνες δείχνουν ότι, σε κατάλληλο ασθενή, τα αποτελέσματα όρασης μετά από ένα έτος είναι παρόμοια. Έτσι, οι πραγματικές διαφορές αφορούν τον χρόνο αποκατάστασης, την άνεση και την ασφάλεια του κερατοειδούς.
Γιατί δεν υπάρχει μία «καλύτερη μέθοδος laser»;
Αυτή είναι μία από τις συχνότερες ερωτήσεις των ασθενών μου. Η απάντησή μου είναι πάντα η ίδια:
«Δεν υπάρχει το καλύτερο laser· υπάρχει το laser που ταιριάζει καλύτερα στο δικό σας μάτι.»
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, από το βίντεό του
Τα επιστημονικά δεδομένα το επιβεβαιώνουν. Μια ανασκόπηση Cochrane συνέκρινε το LASIK με το laser επιφανείας (PRK). Έδειξε ότι το LASIK διορθώνει την όραση πιο γρήγορα και με λιγότερο πόνο, αλλά έναν χρόνο μετά τα αποτελέσματα των δύο μεθόδων είναι παρόμοια. Επίσης, μια μετα-ανάλυση για την υψηλή μυωπία συνέκρινε το SMILE με το Femto-LASIK και δεν βρήκε διαφορά στην όραση χωρίς γυαλιά. Στην ομάδα του SMILE, ωστόσο, οι οπτικές ατέλειες (εκτροπές) ήταν ελαφρώς λιγότερες. Τέλος, μια άλλη ανασκόπηση Cochrane συνέκρινε τις θεραπείες με οδηγό μετώπου κύματος (wavefront) με τις κλασικές και δεν έδειξε σημαντική διαφορά στα αποτελέσματα.
Με λίγα λόγια, όλες αυτές οι μέθοδοι πετυχαίνουν σε σωστά επιλεγμένο ασθενή. Επιτυχία σημαίνει η σωστή μέθοδος στο σωστό μάτι.
Ποια είναι η καλύτερη μέθοδος laser;
Ο Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu εξηγεί σε 1 λεπτό τη διαφορά των μεθόδων laser και την επιλογή μεθόδου ανά ασθενή.
Οι τρεις βασικές μέθοδοι
Οι μέθοδοι laser χωρίζονται σε τρεις βασικές ομάδες, ανάλογα με το στρώμα του κερατοειδούς όπου γίνεται η διόρθωση:
- Laser επιφανείας — No Touch και PRK: Αφαιρείται το πιο επιφανειακό στρώμα του κερατοειδούς (επιθήλιο) και η διόρθωση γίνεται απευθείας στην επιφάνεια. Στο No Touch η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά με laser, χωρίς κανένα όργανο να αγγίζει το μάτι. Επειδή δεν υπάρχουν τομή και κρημνός, ο κερατοειδής λεπταίνει ελάχιστα. Γι’ αυτό η μέθοδος προτιμάται σε λεπτό κερατοειδή και σε όσους δεν θέλουν κρημνό. Τις πρώτες 3–4 ημέρες μπορεί να υπάρχει τσούξιμο και δακρύρροια, ενώ η όραση καθαρίζει σε 1–2 εβδομάδες.
- Laser με κρημνό — Femto-LASIK (iLASIK) και Q-LASIK: Ένα femtosecond laser δημιουργεί έναν λεπτό κρημνό, η διόρθωση γίνεται από κάτω και ο κρημνός επανατοποθετείται. Η όραση βελτιώνεται πολύ γρήγορα, και οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στη δουλειά την επόμενη μέρα. Η μέθοδος εφαρμόζεται σε ευρύ φάσμα μυωπίας, υπερμετρωπίας και αστιγματισμού.
- Laser μικρής τομής — SMILE Pro: Η διόρθωση προετοιμάζεται μέσα στον κερατοειδή ως φακίδιο (lenticule), που αφαιρείται από μια μικρή τομή 2–4 mm. Επειδή δεν υπάρχει κρημνός, η μέθοδος είναι πλεονεκτική για όσους κάνουν αθλήματα επαφής και κρούσεων. Μελέτες έχουν δείξει ότι διατηρεί τη βιομηχανική αντοχή του κερατοειδούς καλύτερα από το LASIK. Χρησιμοποιείται κυρίως στη μυωπία και τον αστιγματισμό.
Πού δουλεύουν οι τρεις βασικές μέθοδοι laser στον κερατοειδή;
Οι μέθοδοι διακρίνονται ανάλογα με το στρώμα του κερατοειδούς όπου γίνεται η διόρθωση. Το πάχος του κερατοειδούς, η τοπογραφία και ο τρόπος ζωής σας καθορίζουν ποια ταιριάζει σε εσάς.
- Laser επιφανείαςΣτο No Touch και στο PRK αφαιρείται το επιθήλιο και η διόρθωση γίνεται στο ανώτερο στρώμα. Δεν υπάρχουν τομή και κρημνός, και η αποκατάσταση διαρκεί λίγες ημέρες.
- Laser με κρημνόΣτο LASIK πρώτα σηκώνεται ένας λεπτός κρημνός, η διόρθωση γίνεται από κάτω και ο κρημνός επανατοποθετείται. Η όραση βελτιώνεται πολύ γρήγορα.
- Laser μικρής τομήςΣτο SMILE Pro η διόρθωση προετοιμάζεται μέσα στον κερατοειδή ως φακίδιο (lenticule), που αφαιρείται από μια μικρή τομή.
Καλύτερη μέθοδος laser: σύγκριση δίπλα-δίπλα
| Χαρακτηριστικό | No Touch / PRK | Femto-LASIK / Q-LASIK | SMILE Pro |
|---|---|---|---|
| Τομή / κρημνός | Όχι | Υπάρχει κρημνός | Τομή 2–4 mm, χωρίς κρημνό |
| Καθαρισμός της όρασης | 1–2 εβδομάδες | Την επόμενη ημέρα | Λίγες ημέρες |
| Άνεση τις πρώτες ημέρες | Πιθανό τσούξιμο για 3–4 ημέρες | Συνήθως άνετα | Συνήθως άνετα |
| Κατάλληλοι βαθμοί | Μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός (κυρίως χαμηλοί–μέτριοι) | Μυωπία, υπερμετρωπία, αστιγματισμός | Μυωπία και αστιγματισμός |
| Απαιτούμενο πάχος κερατοειδούς | Το ελάχιστο | Το μεγαλύτερο | Μέτριο |
| Αθλήματα επαφής / κρούσεων | Κατάλληλο | Προσοχή λόγω κρημνού | Κατάλληλο |
Ο πίνακας είναι γενικός οδηγός. Τα όρια διαφέρουν από άτομο σε άτομο, ανάλογα με τις μετρήσεις του κερατοειδούς σας.
Τι καθορίζει ποια είναι η καλύτερη μέθοδος laser;
Παράγοντες που αφορούν το μάτι σας
- Πάχος και χάρτης του κερατοειδούς (τοπογραφία/τομογραφία)
- Τύπος και βαθμός της διαταραχής
- Ποσοστό ιστού που θα αλλάξει (PTA)
- Ξηροφθαλμία και ποιότητα δακρύων
- Διάμετρος της κόρης στο σκοτάδι
Παράγοντες που αφορούν τον τρόπο ζωής σας
- Το επάγγελμά σας και πόσο γρήγορα πρέπει να επιστρέψετε στη δουλειά
- Αθλήματα επαφής και κρούσεων (πυγμαχία, πολεμικές τέχνες, ποδόσφαιρο)
- Πολλές ώρες μπροστά σε οθόνη και νυχτερινή οδήγηση
- Προσδοκίες για την κοντινή όραση μετά τα 40
Για παράδειγμα, σε ασθενή με λεπτό κερατοειδή προεξάρχει το laser επιφανείας. Σε όποιον θέλει γρήγορη επιστροφή και έχει κατάλληλο κερατοειδή, προεξάρχει το Femto-LASIK. Σε μύωπα που αθλείται έντονα, προεξάρχει το SMILE Pro. Αν υπάρχει ακανόνιστος αστιγματισμός ή ανωμαλία του κερατοειδούς από προηγούμενη επέμβαση, έρχονται στο προσκήνιο εξατομικευμένες θεραπείες με οδηγό την τοπογραφία/wavefront. Σε υψηλούς βαθμούς, όπου ο κερατοειδής δεν ενδείκνυται για laser, ο φακικός ενδοφακός (ICL) μπορεί να είναι ασφαλέστερη επιλογή.
Πώς αποφασίζουμε στην εξέταση: η καλύτερη μέθοδος laser για εσάς
Την απόφαση δεν τη βασίζουμε σε μία μόνο μέτρηση. Πρώτα αξιολογούμε όλες τις δομές του ματιού και τους βαθμούς του ασθενούς. Μετά κάνουμε αναλυτικές εξετάσεις στον κερατοειδή. Με την τοπογραφία εξετάζουμε το σχήμα της επιφάνειας, με την τομογραφία την πίσω επιφάνεια και την κατανομή του πάχους, και, όταν χρειάζεται, με την ανάλυση μετώπου κύματος την οπτική ποιότητα. Με αυτά τα δεδομένα υπολογίζεται ξεχωριστό σχέδιο για κάθε μέθοδο. Στη συνέχεια επιλέγουμε μαζί τη μέθοδο που είναι η ασφαλέστερη και ταυτόχρονα ανταποκρίνεται καλύτερα στις προτεραιότητές σας.
Τα αποτελέσματα όρασης, τοπογραφίας και μετώπου κύματος των laser επιφανείας παρουσιάστηκαν στο συνέδριο ESCRS 2019, ως η εμπειρία της κλινικής μας με trans-PRK σε μάτια που δεν είχαν χειρουργηθεί ποτέ.
Αν θέλετε να μάθετε ποια είναι η διαφορά των παλιών μεθόδων από τα σημερινά laser, διαβάστε το άρθρο «Είναι επιβλαβής η επέμβαση laser στα μάτια;».
Συχνές ερωτήσεις
Σε κατάλληλο ασθενή, τα αποτελέσματα όρασης των δύο μεθόδων είναι παρόμοια. Το SMILE Pro δεν δημιουργεί κρημνό. Γι’ αυτό είναι πλεονεκτικό για όσους κάνουν αθλήματα επαφής και ως προς την αντοχή του κερατοειδούς. Το Femto-LASIK, από την άλλη, εφαρμόζεται σε ευρύτερο φάσμα βαθμών, μεταξύ άλλων και στην υπερμετρωπία. Η επιλογή γίνεται με βάση τις μετρήσεις του κερατοειδούς.
Στα laser επιφανείας ανανεώνεται το πιο επιφανειακό στρώμα του κερατοειδούς (επιθήλιο). Η ανανέωση διαρκεί 3–4 ημέρες. Σε αυτό το διάστημα τοποθετείται προστατευτικός φακός και μπορεί να υπάρχει τσούξιμο και δακρύρροια. Η όραση καθαρίζει μέσα σε 1–2 εβδομάδες.
Ξηροφθαλμία μπορεί να εμφανιστεί με κάθε μέθοδο τους πρώτους μήνες. Στα laser επιφανείας, όπου δεν δημιουργείται κρημνός, και στο SMILE επηρεάζονται λιγότερο τα νεύρα του κερατοειδούς. Γι’ αυτό η ξηροφθαλμία είναι συνήθως ηπιότερη σε σχέση με το LASIK. Αν υπάρχει ήδη ξηροφθαλμία, το λαμβάνουμε υπόψη στην επιλογή της μεθόδου.
Οι προτιμήσεις και ο τρόπος ζωής σας λαμβάνονται πάντα υπόψη. Ωστόσο, την τελική απόφαση την παίρνουμε μαζί, ανάμεσα στις μεθόδους που είναι ασφαλείς για το μάτι σας με βάση τις μετρήσεις.
Η επέμβαση γίνεται συνήθως μετά τα 18, όταν ο βαθμός είναι σταθερός για τουλάχιστον ένα έτος. Μετά τα 40 αλλάζει η κοντινή όραση, και γι’ αυτό ο σχεδιασμός το λαμβάνει υπόψη. Σε ορισμένους ασθενείς ένας πολυεστιακός ενδοφακός μπορεί να είναι καταλληλότερος.
Σχετικές σελίδες
Πηγές
- Shortt AJ, Allan BDS, Evans JR. Laser-assisted in-situ keratomileusis (LASIK) versus photorefractive keratectomy (PRK) for myopia. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(1):CD005135. doi:10.1002/14651858.CD005135.pub3
- Fu Y, Yin Y, Wu X, et al. Clinical outcomes after small-incision lenticule extraction versus femtosecond laser-assisted LASIK for high myopia: a meta-analysis. PLoS One. 2021;16(2):e0242059. doi:10.1371/journal.pone.0242059
- Guo H, Hosseini-Moghaddam SM, Hodge W. Corneal biomechanical properties after SMILE versus FLEX, LASIK, LASEK, or PRK: a systematic review and meta-analysis. BMC Ophthalmol. 2019;19(1):167. doi:10.1186/s12886-019-1165-3
- Li SM, Kang MT, Wang NL, Abariga SA. Wavefront excimer laser refractive surgery for adults with refractive errors. Cochrane Database Syst Rev. 2020;12:CD012687. doi:10.1002/14651858.CD012687.pub2
- Santhiago MR, Smadja D, Gomes BF, et al. Association between the percent tissue altered and post-LASIK ectasia in eyes with normal preoperative topography. Am J Ophthalmol. 2014;158(1):87-95. doi:10.1016/j.ajo.2014.04.002
- Kaya Ünsal S, Helvacıoğlu F, Sunay E. Visual, refractive, topographic and wavefront outcomes of trans-photorefractive keratectomy in virgin eyes. 37ο Συνέδριο ESCRS, Παρίσι, Σεπτέμβριος 2019 (ανακοίνωση).
Το άρθρο απευθύνεται στην ενημέρωση των ασθενών και δεν αντικαθιστά την εξέταση και την ιατρική αξιολόγηση. Η κατάλληλη θεραπεία καθορίζεται μετά την οφθαλμολογική εξέταση και τις μετρήσεις. Ημερομηνία δημοσίευσης: 25 Σεπτεμβρίου 2026.
Για τις ερωτήσεις σας επικοινωνήστε με τον Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / Κωνσταντινούπολη