Χειρουργική καταρράκτη
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Χειρουργική καταρράκτη και διαθλαστική χειρουργική · Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan – Kadıköy, Κωνσταντινούπολη
Στη χειρουργική καταρράκτη ο χειρουργός αφαιρεί τον θολωμένο φυσικό φακό με υπερήχους (φακοθρυψία) μέσα από μια πολύ μικρή τομή. Στη συνέχεια, στη θέση του εμφυτεύει έναν μόνιμο, αναδιπλούμενο ενδοφθάλμιο φακό (ενδοφακό). Χρησιμοποιούμε τοπική αναισθησία (σταγόνες)· η επέμβαση διαρκεί συνήθως 10–20 λεπτά και οι ασθενείς επιστρέφουν στο σπίτι τους την ίδια ημέρα. Οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν αισθητά καλύτερα μέσα στις πρώτες ημέρες.
Σε αυτή τη σελίδα
- Τι είναι ο καταρράκτης;
- Συμπτώματα και χρόνος επέμβασης
- Πώς γίνεται η επέμβαση: βήμα προς βήμα
- Επιλογή ενδοφακού
- Μονοεστιακοί ενδοφακοί και μονοόραση
- Τεχνολογία και μετρήσεις
- Φωτεινά φαινόμενα μετά την επέμβαση (δυσφωτοψία)
- Κίνδυνοι και ασφάλεια
- Δευτερογενής καταρράκτης και YAG laser
- Ανάρρωση
- Κόστος και διεθνείς ασθενείς
- Γιατί ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu;
- Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο καταρράκτης;
Καταρράκτης είναι η απώλεια της διαφάνειας, δηλαδή η θόλωση, του φυσικού φακού του ματιού. Όπως ο φακός μιας φωτογραφικής μηχανής, ο φακός του ματιού εστιάζει το φως στον αμφιβληστροειδή. Καθώς θολώνει, η εικόνα θαμπώνει, τα χρώματα ξεθωριάζουν και το φως σκορπίζει.
Η συχνότερη αιτία είναι η ηλικία, και οι ασθενείς συνήθως αντιλαμβάνονται τον καταρράκτη μετά τα 55–60 έτη. Επίσης, ο σακχαρώδης διαβήτης, η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών, οι τραυματισμοί του ματιού, προηγούμενες οφθαλμικές επεμβάσεις, η υψηλή μυωπία και η έντονη έκθεση στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία μπορούν να επιταχύνουν την εμφάνισή του. Σπανιότερα ο καταρράκτης είναι συγγενής.
Ποια είναι τα συμπτώματα και πότε χρειάζεται χειρουργική καταρράκτη;
Επειδή ο καταρράκτης προχωρά αργά, τα συμπτώματα συχνά χειροτερεύουν ανεπαίσθητα. Τα συχνότερα ενοχλήματα είναι:
- Θολή, θαμπή όραση, σαν να κοιτάτε «μέσα από θολωμένο τζάμι»
- Θάμβος από τους προβολείς των αυτοκινήτων και φωτοστέφανα γύρω από τα φώτα κατά την οδήγηση τη νύχτα
- Θαμπά ή κιτρινωπά χρώματα
- Συχνή αλλαγή γυαλιών· ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν προσωρινά ότι διαβάζουν καλύτερα χωρίς γυαλιά
- Ανάγκη για περισσότερο φως κατά το διάβασμα και την εργασία σε οθόνη
- Διπλή εικόνα με το ένα μάτι
Τον χρόνο της επέμβασης δεν τον καθορίζει η «ωρίμανση» του καταρράκτη, αλλά το πόσο επηρεάζει την καθημερινή σας ζωή. Αν χρειάζεστε καθαρή όραση για να οδηγείτε, να διαβάζετε, να εργάζεστε ή για να μειώσετε τον κίνδυνο πτώσεων, δεν έχει νόημα να περιμένετε. Οι πολύ ώριμοι (σκληροί) καταρράκτες κάνουν την επέμβαση τεχνικά δυσκολότερη· επομένως, δεν σας προτείνουμε να την αναβάλλετε χωρίς λόγο.
Η χειρουργική καταρράκτη βήμα προς βήμα
Σήμερα η φακοθρυψία («phaco») είναι η καθιερωμένη τεχνική. Κάνουμε την επέμβαση στο χειρουργείο, υπό χειρουργικό μικροσκόπιο και με τοπική αναισθησία. Ο ασθενής μένει ξύπνιος, αλλά δεν αισθάνεται πόνο.
- Προετοιμασία και αναισθησία: πρώτα διαστέλλουμε την κόρη με σταγόνες. Έπειτα αναισθητοποιούμε το μάτι με αναισθητικές σταγόνες και το καλύπτουμε με αποστειρωμένο οθόνιο.
- Μικροτομή: ύστερα, στο όριο του διαφανούς πρόσθιου «παραθύρου» του ματιού (του κερατοειδούς) ο χειρουργός κάνει μια αυτοστεγανούμενη τομή περίπου 2–2,8 mm.
- Καψουλόρηξη: στη συνέχεια δημιουργεί ένα κυκλικό άνοιγμα στο πρόσθιο τμήμα του λεπτού περιβλήματος (περιφακίου) που περιβάλλει τον φακό.
- Φακοθρυψία: με υπερήχους θρυμματίζει τον θολωμένο φακό σε μικρά τεμάχια και τα αναρροφά προσεκτικά από το μάτι.
- Εμφύτευση του ενδοφακού: έπειτα, από την ίδια τομή, εισάγει έναν αναδιπλούμενο ενδοφακό στον σάκο του περιφακίου· εκεί ο φακός ανοίγει και παίρνει τη θέση του.
- Ολοκλήρωση: η τομή κατά κανόνα κλείνει από μόνη της, χωρίς ράμματα· τέλος, εφαρμόζουμε στο μάτι προστατευτικό κάλυμμα.
Η χειρουργική καταρράκτη διαρκεί συνήθως 10–20 λεπτά. Λίγο αργότερα ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του, ενώ τον πρώτο μετεγχειρητικό έλεγχο τον κάνουμε την επόμενη ημέρα.
Σχόλιο του χειρουργού — Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu
«Στη φακοθρυψία ο στόχος είναι να αφαιρεθεί ο φακός μεταδίδοντας στο μάτι όσο το δυνατόν λιγότερη ενέργεια, καθώς η υπερβολική ενέργεια υπερήχων μπορεί να επιβαρύνει την εσωτερική στιβάδα του κερατοειδούς. Ακριβώς από αυτή την οπτική συγκρίναμε διαφορετικές μορφές υπερήχων και σχεδιασμούς ακροφυσίων phaco σε μελέτες που δημοσιεύσαμε σε διεθνή περιοδικά. Εφαρμόζουμε αυτή την εμπειρία σε κάθε επέμβαση, προσαρμόζοντάς την στη σκληρότητα του καταρράκτη κάθε ασθενούς.»
Ποιον ενδοφακό εμφυτεύουμε στη χειρουργική καταρράκτη;
Ο τεχνητός φακός που αντικαθιστά τον φυσικό φακό στη χειρουργική καταρράκτη παραμένει στο μάτι για όλη τη ζωή. Η επιλογή του φακού καθορίζει σε ποιες αποστάσεις θα βλέπετε χωρίς γυαλιά μετά την επέμβαση. Τη σωστή επιλογή την κάνουμε από κοινού. Συγκεκριμένα, λαμβάνουμε υπόψη τις μετρήσεις των ματιών σας, τον αστιγματισμό, την κατάσταση του αμφιβληστροειδούς και του κερατοειδούς, το επάγγελμα και τις προσδοκίες σας.
| Τύπος φακού | Απόσταση καθαρής όρασης | Ανάγκη για γυαλιά | Κατάλληλος για |
|---|---|---|---|
| Μονοεστιακός | Μία απόσταση (συνήθως μακριά) | Χρειάζονται για κοντά και συχνά για την ενδιάμεση απόσταση | Ασθενείς που δεν τους ενοχλούν τα γυαλιά· επίσης, ορισμένοι ασθενείς με παθήσεις του αμφιβληστροειδούς ή γλαύκωμα |
| Τορικός | Διορθώνει επιπλέον τον αστιγματισμό | Ανάλογα με τον τύπο του φακού που επιλέγουμε | Ασθενείς με σημαντικό αστιγματισμό του κερατοειδούς |
| EDOF (εκτεταμένου βάθους εστίασης) | Μακριά και ενδιάμεση απόσταση (υπολογιστής, ταμπλό αυτοκινήτου) | Για τα μικρά γράμματα μπορεί να χρειάζεστε γυαλιά ανάγνωσης | Όσοι οδηγούν συχνά τη νύχτα· όσοι δουλεύουν πολύ σε ενδιάμεση απόσταση |
| Τριεστιακός (πολυεστιακός φακός) | Μακριά, ενδιάμεση απόσταση και κοντά | Οι περισσότεροι ασθενείς δεν τα χρειάζονται στην καθημερινή ζωή | Ασθενείς με κατά τα άλλα υγιή μάτια που επιθυμούν να ζουν χωρίς γυαλιά |
Τι είναι ο μονοεστιακός ενδοφακός και σε ποιους ταιριάζει;
Ο μονοεστιακός ενδοφακός είναι ο κλασικός φακός της χειρουργικής καταρράκτη, ο οποίος εστιάζει το φως σε μία απόσταση. Συνήθως τον ρυθμίζουμε για τη μακρινή όραση. Βλέπετε λοιπόν καθαρά τα μακρινά αντικείμενα χωρίς γυαλιά, ενώ για το διάβασμα και συχνά για την εργασία στον υπολογιστή χρειάζεστε γυαλιά. Επειδή δεν μοιράζει το φως σε περισσότερες εστίες, προσφέρει υψηλή ευαισθησία αντίθεσης, ενώ τα φωτοστέφανα και το θάμβος τη νύχτα είναι σπανιότερα απ’ ό,τι με τους πολυεστιακούς φακούς.
- Σε ασθενείς που δεν τους ενοχλούν τα γυαλιά και δίνουν προτεραιότητα στη μέγιστη δυνατή ποιότητα εικόνας
- Σε ασθενείς με παθήσεις του αμφιβληστροειδούς ή του οπτικού νεύρου, για παράδειγμα με εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια ή προχωρημένο γλαύκωμα· σε τέτοια μάτια κατά κανόνα δεν προτείνουμε πολυεστιακούς φακούς
- Σε όσους οδηγούν πολύ τη νύχτα ή είναι ευαίσθητοι στα φωτοστέφανα
- Σε μάτια στα οποία ο πολυεστιακός φακός δεν ταιριάζει λόγω ακανόνιστου σχήματος του κερατοειδούς
Μονοόραση και άλλες επιλογές με μονοεστιακούς φακούς
Μονοόραση με μονοεστιακούς φακούς: η εξάρτηση από τα γυαλιά μπορεί να μειωθεί επίσης με μονοεστιακούς φακούς. Συγκεκριμένα, ρυθμίζουμε το κυρίαρχο μάτι για τη μακρινή όραση και το άλλο για την κοντινή και την ενδιάμεση απόσταση, αφήνοντάς το ελαφρώς μυωπικό. Όσοι φορούσαν στο παρελθόν φακούς επαφής με τη μέθοδο της μονοόρασης έχουν συνήθως εύκολη προσαρμογή. Επιπλέον, πριν από την επέμβαση μπορούμε να ελέγξουμε την ανεκτικότητα. Ανασκοπήσεις της βιβλιογραφίας δείχνουν ότι η ψευδοφακική μονοόραση μπορεί να προσφέρει υψηλά ποσοστά ανεξαρτησίας από τα γυαλιά χωρίς αισθητή αύξηση των φωτεινών φαινομένων.
Βελτιωμένοι μονοεστιακοί φακοί: ο σχεδιασμός τους στοχεύει να διατηρήσει την ποιότητα εικόνας του μονοεστιακού φακού, αλλά και να προσφέρει κάπως καλύτερη όραση στην ενδιάμεση απόσταση (υπολογιστής, ταμπλό). Μια μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων μελετών έδειξε μικρή αλλά σημαντική βελτίωση της ενδιάμεσης όρασης σε σύγκριση με τους κλασικούς μονοεστιακούς φακούς, με συγκρίσιμη ασφάλεια. Ωστόσο, για το διάβασμα συνήθως χρειάζεστε ακόμη γυαλιά.
Σε ασθενείς με αστιγματισμό, η τορική εκδοχή του μονοεστιακού φακού επιτρέπει επίσης τη διόρθωση του αστιγματισμού. Σύμφωνα με ανασκόπηση Cochrane, οι πολυεστιακοί φακοί βελτιώνουν την κοντινή όραση και την ανεξαρτησία από τα γυαλιά σε σύγκριση με τους μονοεστιακούς, αλλά αυξάνουν επίσης τα φωτοστέφανα και το θάμβος. Επομένως, επιλέγουμε τον φακό σύμφωνα με τις προτεραιότητες του καθενός. Οι φακοί premium (τορικοί, EDOF, τριεστιακοί) κοστίζουν περισσότερο από τον κλασικό μονοεστιακό φακό (βλ. ενότητα Κόστος και διεθνείς ασθενείς).
Περισσότερα: Πολυεστιακοί φακοί · Τριεστιακός φακός · Φακός EDOF · Τορικός φακός
Τεχνολογία και μετρήσεις πριν από τη χειρουργική καταρράκτη
Μια επιτυχημένη χειρουργική καταρράκτη ξεκινά από τις μετρήσεις που κάνουμε πριν ακόμη μπείτε στο χειρουργείο. Αρχικά, με οπτική βιομετρία μετράμε το μήκος του ματιού και την καμπυλότητα του κερατοειδούς. Επίσης, αξιολογούμε την τοπογραφία και το πάχος του κερατοειδούς, ενώ εξετάζουμε τον αμφιβληστροειδή και την ωχρά κηλίδα με OCT. Αν υπάρχει ξηροφθαλμία, την αντιμετωπίζουμε πριν από την επέμβαση, επειδή μπορεί να αλλοιώσει τις μετρήσεις.
Κάνουμε τη χειρουργική καταρράκτη στη Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan, με σύγχρονα συστήματα φακοθρυψίας και χειρουργικά μικροσκόπια. Υπολογίζουμε τη διοπτρική ισχύ του ενδοφακού με σύγχρονους τύπους, κατάλληλους ειδικά για το δικό σας μάτι. Όταν ο ασθενής έχει κάνει στο παρελθόν διόρθωση όρασης με laser, χρησιμοποιούμε ειδικές μεθόδους υπολογισμού.
Χειρουργική καταρράκτη μετά από διόρθωση όρασης με laser
Η διόρθωση μυωπίας, υπερμετρωπίας ή αστιγματισμού με laser (για παράδειγμα LASIK, PRK ή SMILE) αλλάζει το σχήμα του κερατοειδούς. Επομένως, σε αυτά τα μάτια ο υπολογισμός της ισχύος του ενδοφακού με τους κλασικούς τύπους μπορεί να είναι παραπλανητικός. Σε αυτούς τους ασθενείς χρησιμοποιούμε μεθόδους υπολογισμού ειδικά σχεδιασμένες για μάτια μετά από διαθλαστική χειρουργική και κάνουμε επίσης πρόσθετες μετρήσεις. Αν διατηρείτε στοιχεία της διάθλασης και ιατρικά έγγραφα από την περίοδο πριν από τη διόρθωση με laser, φέρτε τα στη συνεδρία — αυτό αυξάνει την ακρίβεια του υπολογισμού.
Θα βλέπω φωτοστέφανα ή σκιές μετά τη χειρουργική καταρράκτη; (Μετεγχειρητική δυσφωτοψία)
Τις πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν δακτυλίους γύρω από τις πηγές φωτός, θάμβος ή μια ελαφριά σκιά στην άκρη του οπτικού πεδίου. Το φαινόμενο αυτό το ονομάζουμε δυσφωτοψία. Στους περισσότερους ασθενείς εξασθενεί ή υποχωρεί πλήρως μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες, καθώς ο εγκέφαλος συνηθίζει τον νέο φακό. Για τον μικρό αριθμό περιπτώσεων στις οποίες επιμένει και προκαλεί ενόχληση, υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές.
Υπάρχουν δύο τύποι
Θετική δυσφωτοψία
Φωτοστέφανα, θάμβος, φωτεινές ραβδώσεις ή «αστεράκια» γύρω από τις πηγές φωτός, ειδικά αισθητά στο φως των προβολέων και των φανοστατών τη νύχτα.
Αρνητική δυσφωτοψία
Μια λεπτή σκούρα σκιά σε σχήμα μισοφέγγαρου στην κροταφική πλευρά του οπτικού πεδίου. Συνήθως εξασθενεί με τον χρόνο.
Πόσο συχνό είναι και πόσο διαρκεί;
Σύμφωνα με την επιστημονική βιβλιογραφία, σημαντικό ποσοστό των ασθενών παρατηρεί κάποια φωτεινά φαινόμενα αμέσως μετά την επέμβαση. Ωστόσο, το ποσοστό των ασθενών με επίμονα ενοχλήματα μετά από ένα έτος είναι μικρό και χειρουργική παρέμβαση χρειάζεται εξαιρετικά σπάνια.
| Κατάσταση | Πρώιμη περίοδος | Επιμένει μετά από 1 έτος |
|---|---|---|
| Θετική δυσφωτοψία (φωτοστέφανα, θάμβος) | Έως 67% των ασθενών | Περίπου 2% |
| Αρνητική δυσφωτοψία (περιφερική σκιά) | Έως 26% | 0.13–3% |
Πηγή: Pusnik et al., Life (Basel), 2023 — ανασκόπηση.
Ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu ήταν συν-συγγραφέας μιας μελέτης για τους πολυεστιακούς φακούς, την οποία δημοσίευσε το Turkish Journal of Ophthalmology το 2012. Στη μελέτη αυτή, μετά από έναν μήνα, το 40,7% των ασθενών ανέφερε μέτρια φωτοστέφανα/θάμβος, ενώ στους τρεις μήνες το 74% δεν ανέφερε ενοχλήματα ή ανέφερε μόνο πολύ ήπια. Στους έξι μήνες δεν υπήρχε πλέον θάμβος, ενώ οι ασθενείς αντιλαμβάνονταν τα φωτοστέφανα μόνο όταν τα αναζητούσαν σκόπιμα. Τέλος, όλοι οι ασθενείς της μελέτης δήλωσαν «πολύ ικανοποιημένοι» από το αποτέλεσμα.
Τι κάνουμε πριν από την επέμβαση
- Επιλέγουμε τον τύπο του φακού με βάση τις μετρήσεις των ματιών σας και τον τρόπο ζωής σας (για παράδειγμα, συχνή οδήγηση τη νύχτα).
- Αξιολογούμε επίσης το μέγεθος της κόρης και τις παραμέτρους του οπτικού άξονα.
- Αν υπάρχει ξηροφθαλμία, την αντιμετωπίζουμε πριν από την επέμβαση.
- Πριν από την επέμβαση συζητάμε ανοιχτά τα πιθανά φωτεινά φαινόμενα και την περίοδο προσαρμογής.
Τι κάνουμε μετά την επέμβαση
- Στις προγραμματισμένες επανεξετάσεις ελέγχουμε πώς προχωρά η διαδικασία προσαρμογής (νευροπροσαρμογή).
- Αντιμετωπίζουμε επίσης την ξηροφθαλμία και μικρά υπολειπόμενα διαθλαστικά σφάλματα.
- Αν αργότερα προκύψει δευτερογενής καταρράκτης (θόλωση του οπίσθιου περιφακίου), τον αντιμετωπίζουμε με YAG laser.
- Στις σπάνιες περιπτώσεις επίμονων και ενοχλητικών συμπτωμάτων εξετάζουμε χειρουργικές επιλογές, όπως επανατοποθέτηση ή αντικατάσταση του φακού.
Είναι επικίνδυνη η χειρουργική καταρράκτη;
Η χειρουργική καταρράκτη είναι μία από τις συχνότερες και πιο επιτυχημένες επεμβάσεις στον κόσμο. Η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών βλέπει αισθητά καλύτερα. Ωστόσο, όπως κάθε επέμβαση, ενέχει ορισμένους κινδύνους· τους περισσότερους μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε, εφόσον τους διαγνώσουμε έγκαιρα:
- Παροδική αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης ή οίδημα του κερατοειδούς: συνήθως υποχωρεί με σταγόνες μέσα σε λίγες ημέρες.
- Δευτερογενής καταρράκτης (θόλωση του οπίσθιου περιφακίου): μετά από μήνες ή χρόνια η όραση θολώνει ξανά, αλλά μια διαδικασία YAG laser διάρκειας λίγων λεπτών την αποκαθιστά. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δεν γίνεται αισθητός πόνος.
- Ενδοφθάλμια λοίμωξη (ενδοφθαλμίτιδα): είναι πολύ σπάνια· επιπλέον, οι άσηπτες συνθήκες και η αντιβιοτική προφύλαξη ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο.
- Αποκόλληση αμφιβληστροειδούς και οίδημα της ωχράς κηλίδας: δεν είναι συχνά· ωστόσο, η τακτική παρακολούθηση είναι ιδιαίτερα σημαντική για ασθενείς με υψηλή μυωπία.
Δευτερογενής καταρράκτης (θόλωση του οπίσθιου περιφακίου) και YAG laser
Κατά τη χειρουργική καταρράκτη ο χειρουργός αφαιρεί το περιεχόμενο του θολωμένου φακού και εμφυτεύει τον ενδοφακό μέσα στο λεπτό περίβλημα του φακού (το περιφάκιο). Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς αυτό το περίβλημα πίσω από τον ενδοφακό θολώνει μετά από μήνες ή χρόνια. Αυτό το ονομάζουμε δευτερογενή καταρράκτη ή θόλωση του οπίσθιου περιφακίου (PCO). Ο ίδιος ο καταρράκτης δεν επιστρέφει, αλλά θολώνει το περίβλημα που κρατά τον φακό.
Συμπτώματα
- Η όραση, που μετά την επέμβαση είχε γίνει καθαρότερη, σταδιακά θολώνει ξανά
- Θάμβος στο έντονο φως και διάχυση του φωτός των προβολέων τη νύχτα
- Θαμπά χρώματα και μειωμένη αντίθεση, δυσκολία στο διάβασμα
Θεραπεία με YAG laser
- Προετοιμασία: πρώτα διαστέλλουμε την κόρη και αναισθητοποιούμε το μάτι με σταγόνες.
- Laser: έπειτα, το Nd:YAG laser δημιουργεί ένα μικρό άνοιγμα στο κέντρο του θολωμένου περιβλήματος. Δεν χρειάζονται ούτε τομή ούτε ράμματα.
- Διάρκεια: η διαδικασία διαρκεί λίγα λεπτά· χάρη στις αναισθητικές σταγόνες οι περισσότεροι ασθενείς δεν νιώθουν πόνο. Οι ασθενείς επιστρέφουν συνήθως στην καθημερινότητά τους την ίδια ημέρα.
- Παρακολούθηση: επειδή η ενδοφθάλμια πίεση μπορεί να ανέβει για λίγο, χορηγούμε σταγόνες και προγραμματίζουμε έλεγχο.
Το άνοιγμα δεν κλείνει ξανά, γι’ αυτό η διαδικασία συνήθως χρειάζεται μόνο μία φορά. Επειδή είναι πιθανές μια βραχυχρόνια αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, αιωρούμενες θολερότητες («μυγάκια») και, πολύ σπάνια, ρωγμή ή αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, μην παραλείπετε τους ελέγχους μετά τη διαδικασία.
Αν μετά την επέμβαση η όραση θολώσει ξανά, είναι σημαντικό να σας εξετάσουμε. Η αιτία μπορεί να μην είναι το περιφάκιο, αλλά, για παράδειγμα, η ξηροφθαλμία ή το οίδημα της ωχράς κηλίδας.
Η ανάρρωση μετά τη χειρουργική καταρράκτη
| Χρόνος | Τι να περιμένετε | Τι πρέπει να προσέξετε |
|---|---|---|
| Ημέρα της επέμβασης | Ελαφριά θολούρα, αίσθηση άμμου στο μάτι | Το προστατευτικό κάλυμμα παραμένει στο μάτι· ξεκούραση |
| 1η ημέρα | Πρώτος έλεγχος· στους περισσότερους ασθενείς η όραση καθαρίζει αισθητά | Ξεκινούν οι σταγόνες· δεν τρίβουμε το μάτι |
| 1η εβδομάδα | Επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες, στο διάβασμα και στην εργασία σε οθόνη | Αποφεύγουμε να μπει νερό στο μάτι· τη νύχτα φοράμε το προστατευτικό κάλυμμα |
| 2η–4η εβδομάδα | Πιο καθαρή όραση και καλύτερη προσαρμογή στο φως | Αποφεύγουμε πισίνες, θάλασσα και χώρους με σκόνη |
| 1ος–3ος μήνας | Σταθεροποίηση της όρασης· αν χρειάζεται, συνταγή γυαλιών | Δεν παραλείπουμε τους τακτικούς ελέγχους |
Σας προτείνουμε να επιστρέψετε στην οδήγηση αφού ελέγξουμε την οπτική οξύτητα στην επανεξέταση. Αν υπάρχει καταρράκτης και στα δύο μάτια, συνήθως κάνουμε τη χειρουργική καταρράκτη στο δεύτερο μάτι μετά από λίγες ημέρες ή εβδομάδες.
Χειρουργική καταρράκτη: κόστος και πληροφορίες για διεθνείς ασθενείς
Το κόστος της χειρουργικής καταρράκτη διαφέρει για κάθε ασθενή και το καθορίζουμε μετά την εξέταση. Οι βασικοί παράγοντες είναι:
- Ο τύπος του ενδοφακού που επιλέγουμε (μονοεστιακός, τορικός, EDOF, τριεστιακός)
- Επέμβαση στο ένα ή και στα δύο μάτια
- Η σκληρότητα του καταρράκτη και η ύπαρξη άλλων οφθαλμικών παθήσεων
- Οι όροι της ασφάλισης υγείας σας (διεθνούς ή ιδιωτικής)
Για διεθνείς ασθενείς: στείλτε μας μέσω WhatsApp τις προηγούμενες οφθαλμολογικές σας εκθέσεις, για να λάβετε εξατομικευμένο θεραπευτικό πλάνο και εκτίμηση κόστους. Η επέμβαση στο ένα μάτι, μαζί με την προεγχειρητική εξέταση και τον έλεγχο της επόμενης ημέρας, μπορεί συνήθως να ολοκληρωθεί σε λίγες ημέρες. Αν χειρουργήσουμε και τα δύο μάτια, σας προτείνουμε να προγραμματίσετε παραμονή περίπου μίας εβδομάδας στην Κωνσταντινούπολη. Η περαιτέρω παρακολούθηση μπορεί να συνεχιστεί από τον οφθαλμίατρό σας, ενώ οι συνεδρίες είναι δυνατές στα αγγλικά.
Γιατί ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu;
Ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu είναι χειρουργός καταρράκτη και διαθλαστικός χειρουργός και ασκεί την οφθαλμολογία από το 2007. Συνεχίζει την ακαδημαϊκή του δραστηριότητα ως επικεφαλής του Τμήματος Οφθαλμολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Üsküdar. Επίσης, δέχεται ασθενείς ως ανώτερος επιμελητής στο τμήμα χειρουργικής καταρράκτη και διαθλαστικής χειρουργικής της Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan.
- FEBOS-CR: ήταν από τους πρώτους οφθαλμιάτρους που απέκτησαν το δίπλωμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Οφθαλμολογίας στην υποειδικότητα «Χειρουργική καταρράκτη και διαθλαστική χειρουργική»
- Επιστημονικές δημοσιεύσεις: 28 δημοσιεύσεις στο Web of Science (δείκτης h 8), μεταξύ των οποίων άρθρα για τη χειρουργική καταρράκτη ως πρώτος συγγραφέας στα Journal of Cataract & Refractive Surgery και American Journal of Ophthalmology
- Κριτής: κριτής στα περιοδικά Ophthalmology (AAO), Journal of Cataract & Refractive Surgery και International Journal of Ophthalmology· μέλος της διεθνούς συντακτικής επιτροπής του IJO
- Υπολογισμός ενδοφακών: μέλος της διεθνούς ερευνητικής ομάδας για τον τύπο βιομετρίας νέας γενιάς Hoffer H5· παρουσίασε τον «Helvacıoğlu coefficient optimizing factor» για τη στρεπτική (torsional) φακοθρυψία στο 36ο Συνέδριο της ESCRS (Βιέννη, 2018)
- Διεθνή προσόντα: εξετάσεις ICO στις βασικές (2007) και στις κλινικές (2009) επιστήμες
- Ιδιότητα μέλους: Τουρκική Οφθαλμολογική Εταιρεία (τακτικό μέλος του τμήματος χειρουργικής καταρράκτη και διαθλαστικής χειρουργικής), ESCRS, ASCRS
- Υποστήριξη κλινικών αποφάσεων: μέλος του ιατρικού συμβουλευτικού συμβουλίου της πλατφόρμας RLES AI για τον σχεδιασμό της χειρουργικής καταρράκτη και της διαθλαστικής χειρουργικής
Συχνές ερωτήσεις
Όχι. Χρησιμοποιούμε τοπική αναισθησία (σταγόνες), που αναισθητοποιεί πλήρως το μάτι. Κατά την επέμβαση ίσως νιώσετε ελαφριά πίεση, αλλά όχι πόνο. Μια παροδική αίσθηση άμμου στο μάτι μετά την επέμβαση είναι φυσιολογική.
Κατά κανόνα όχι. Αρκεί η τοπική αναισθησία και ο ασθενής παραμένει ξύπνιος. Αν χρειάζεται, μπορούμε να χορηγήσουμε ελαφριά καταστολή· σε ειδικές περιπτώσεις προγραμματίζουμε άλλες μορφές αναισθησίας.
Η επέμβαση διαρκεί συνήθως 10–20 λεπτά. Μαζί με την προετοιμασία και τη σύντομη παρακολούθηση μετά από αυτήν, παραμένετε στην κλινική λίγες ώρες και επιστρέφετε στο σπίτι σας την ίδια ημέρα.
Όχι. Ο φυσικός φακός που αφαιρούμε δεν ξαναμεγαλώνει. Ωστόσο, σε ορισμένους ασθενείς μετά από μήνες ή χρόνια θολώνει το περίβλημα πίσω από τον ενδοφακό (δευτερογενής καταρράκτης)· τον αντιμετωπίζουμε με μια διαδικασία YAG laser λίγων λεπτών.
Ναι. Οι ενδοφακοί είναι μόνιμοι, δεν χρειάζονται αντικατάσταση ή φροντίδα και υπό φυσιολογικές συνθήκες παραμένουν στο μάτι για όλη τη ζωή.
Το καθορίζει ο τύπος του ενδοφακού που θα εμφυτεύσουμε. Με μονοεστιακό φακό συνήθως χρειάζονται γυαλιά ανάγνωσης για την κοντινή όραση· με τριεστιακούς (πολυεστιακούς) φακούς οι περισσότεροι ασθενείς βλέπουν χωρίς γυαλιά στην καθημερινή ζωή. Τις επιλογές τις συζητάμε μαζί στη συνεδρία.
Συνήθως χειρουργούμε τα μάτια σε διαφορετικές ημέρες, με μεσοδιάστημα από λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες. Έτσι μπορούμε να παρακολουθήσουμε την επούλωση του πρώτου ματιού και να σχεδιάσουμε ανάλογα την επέμβαση στο δεύτερο.
Ναι. Η χειρουργική καταρράκτη μπορεί να γίνει οποιαδήποτε εποχή του χρόνου. Το καλοκαίρι αρκεί να αποφεύγετε τις πισίνες και τη θάλασσα τις πρώτες εβδομάδες, να φοράτε γυαλιά ηλίου και να προστατεύετε το μάτι από τη σκόνη και τον ιδρώτα.
Το καθορίζουν η οπτική οξύτητα και τα αποτελέσματα της επανεξέτασης. Πολλοί ασθενείς επιστρέφουν στην οδήγηση μετά από λίγες ημέρες, αλλά την απόφαση πρέπει να την πάρουμε μετά την εξέταση.
Βιβλιογραφία
- Pusnik A, Petrovski G, Lumi X. Dysphotopsias or Unwanted Visual Phenomena after Cataract Surgery. Life (Basel). 2023;13(1):53. doi:10.3390/life13010053
- Masket S, Fram NR. Pseudophakic Dysphotopsia: Review of Incidence, Cause, and Treatment of Positive and Negative Dysphotopsia. Ophthalmology. 2021;128(11):e195–e205. doi:10.1016/j.ophtha.2020.08.009
- Tunç Z, Helvacıoğlu F, Şencan S, Şimşek Ş. Multifocal progressive refractive-diffractive lens: optical design and clinical results. Turkish Journal of Ophthalmology. 2012. Άρθρο (στα τουρκικά)
- Helvacıoğlu F et al. Comparison of two different ultrasound methods of phacoemulsification. American Journal of Ophthalmology. 2014. doi:10.1016/j.ajo.2014.04.015
- Helvacıoğlu F et al. Torsional phacoemulsification with 30-degree and 45-degree aperture tips. Journal of Cataract & Refractive Surgery. 2014. doi:10.1016/j.jcrs.2013.07.051
- Helvacıoğlu F et al. Torsional phacoemulsification with 12-degree and 22-degree bent tips. Journal of Cataract & Refractive Surgery. 2013. doi:10.1016/j.jcrs.2013.03.002
- Wanniarachchi K, Mehta JS. Management of positive and negative dysphotopsia postcataract surgery – A literature review. Taiwan J Ophthalmol. 2025;15(4):572–579. doi:10.4103/tjo.TJO-D-25-00017
- de Silva SR et al. Multifocal versus monofocal intraocular lenses after cataract extraction. Cochrane Database Syst Rev. 2016;12(12):CD003169. doi:10.1002/14651858.CD003169.pub4
- Labiris G et al. A systematic review of pseudophakic monovision for presbyopia correction. Int J Ophthalmol. 2017;10(6):992–1000. doi:10.18240/ijo.2017.06.24
- Loh NC et al. Enhanced monofocal versus conventional monofocal intraocular lenses: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Can J Ophthalmol. 2026;61(1):12–19. doi:10.1016/j.jcjo.2025.07.010
- Tetikoğlu M, Yeter C, Helvacıoğlu F, Aktaş S, Sağdık HM, Özcura F. Effect of Corneal Incision Enlargement on Surgically Induced Astigmatism in Biaxial Microincision Cataract Surgery. Türk Oftalmoloji Dergisi. 2016;46(3):99-103. doi:10.4274/tjo.52386
- Helvacıoğlu F, Şencan S, Tunç Z, Yeter C. Torsiyonel Fakoemülsifikasyon ve Fako İğnesi Seçimi. Türk Oftalmoloji Dergisi. 2014;44(5):392-395. doi:10.4274/tjo.59389
- Helvacioglu F, Tunc Z, Yeter C, Oguzhan H, Sencan S. Ozil IP torsional mode versus combined torsional/longitudinal microcoaxial phacoemulsification. European Journal of Ophthalmology. 2012;22(6):936-942. doi:10.5301/ejo.5000136
- Yuzbasioglu E, Helvacioglu F, Tugcu B, Terzi N, Keskinbora K. The results of cataract nigra cases operated with the mini-nuc technique. International Ophthalmology. 2009;29(6):451-457. doi:10.1007/s10792-008-9265-8
Η σελίδα αυτή έχει στόχο την ενημέρωση των ασθενών και δεν αντικαθιστά την εξέταση ή την ιατρική αξιολόγηση. Την κατάλληλη θεραπεία για εσάς την καθορίζουμε μετά από οφθαλμολογική εξέταση.
Κλείστε ραντεβού για εξέταση καταρράκτη
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic, Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy, Κωνσταντινούπολη, Τουρκία