Διόρθωση με laser PRK
Φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή — επιφανειακή διόρθωση με laser χωρίς κρημνό · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan – Kadıköy, Κωνσταντινούπολη
Το PRK (φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή) είναι μια διόρθωση με laser χωρίς κρημνό, όπου ο χειρουργός αφαιρεί την επιφανειακή στιβάδα του κερατοειδούς και αναδιαμορφώνει τον υποκείμενο ιστό με excimer laser. Διορθώνει τη μυωπία, την υπερμετρωπία και τον αστιγματισμό. Επιπλέον, είναι ιδιαίτερα κατάλληλο για όσους έχουν λεπτό κερατοειδή και για όσους διατρέχουν κίνδυνο οφθαλμικού τραυματισμού. Η επιφανειακή στιβάδα κλείνει ξανά σε 3–5 ημέρες.
Τι είναι η διόρθωση με laser PRK;
Το PRK (φωτοδιαθλαστική κερατεκτομή) είναι μια επιφανειακή διόρθωση με laser που θεραπεύει τη μυωπία, την υπερμετρωπία και τον αστιγματισμό, αφαιρώντας την επιφανειακή στιβάδα του κερατοειδούς (επιθήλιο) και αναδιαμορφώνοντας στη συνέχεια τον υποκείμενο ιστό με excimer laser. Επομένως, ο χειρουργός δεν δημιουργεί κρημνό στον κερατοειδή. Το PRK βρίσκεται σε χρήση από τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Έτσι, είναι η πρώτη τεχνική διόρθωσης όρασης με laser και αυτή με τη μακρύτερη περίοδο παρακολούθησης.
Στο κλασικό PRK, ο χειρουργός πρώτα μαλακώνει την επιφανειακή στιβάδα με αραιωμένο οινόπνευμα και στη συνέχεια την αφαιρεί προσεκτικά με ειδικό εργαλείο. Όταν το laser αφαιρεί και αυτή τη στιβάδα, σε ένα στάδιο και χωρίς να αγγίξει κανένα εργαλείο το μάτι, η τεχνική έχει την ονομασία laser No Touch (TransPRK). Επιπλέον, και στις δύο τεχνικές το excimer laser διορθώνει το διαθλαστικό σφάλμα με τον ίδιο τρόπο.
Πώς εκτελούμε το PRK;
- Αναισθησία: με σταγόνες αναισθητοποιούμε το μάτι· ο ασθενής μένει ξύπνιος και δεν νιώθει πόνο.
- Αφαίρεση της επιφανειακής στιβάδας: μαλακώνουμε τη λεπτή εξωτερική στιβάδα του κερατοειδούς (επιθήλιο) με αραιωμένο οινόπνευμα και την αφαιρούμε προσεκτικά με ειδικό εργαλείο.
- Excimer laser: παρακολουθώντας τις μικρές κινήσεις του ματιού, το laser αναδιαμορφώνει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα την ποσότητα ιστού που χρειάζεται η διόρθωση. Στη συνέχεια εφαρμόζουμε για σύντομο χρονικό διάστημα μιτομυκίνη C για την πρόληψη της θολερότητας του κερατοειδούς (haze).
- Προστατευτικός φακός: μέχρι να επουλωθεί η επιφανειακή στιβάδα, στο μάτι τοποθετείται ένας διαφανής θεραπευτικός φακός επαφής. Συνολικά, η διαδικασία και για τα δύο μάτια διαρκεί συνήθως 15–20 λεπτά.
Τα στάδια του PRK βήμα προς βήμα, με εικόνες
Κλασική επιφανειακή διόρθωση με laser, όπου αφαιρούμε την επιφανειακή στιβάδα με εργαλείο.
- Αφαίρεση του επιθηλίουΑναισθητοποιούμε το μάτι με σταγόνες, μαλακώνουμε την επιφανειακή στιβάδα (επιθήλιο) με αραιωμένο οινόπνευμα και την αφαιρούμε προσεκτικά με ειδικό εργαλείο.
- Excimer laserΤο excimer laser αναδιαμορφώνει τον εκτεθειμένο ιστό του κερατοειδούς για τη διόρθωση του διαθλαστικού σφάλματος.
- Ο προστατευτικός φακόςΜέχρι να επουλωθεί η επιφάνεια, στο μάτι τοποθετείται ένας διαφανής θεραπευτικός φακός επαφής.
- Επούλωση του επιθηλίουΗ επιφανειακή στιβάδα κλείνει ξανά σε λίγες ημέρες· τις επόμενες εβδομάδες η όραση καθαρίζει περισσότερο.
Σε ποιους ταιριάζει το PRK;
- Σε όσους έχουν λεπτό κερατοειδή: επειδή δεν δημιουργούμε κρημνό, διατηρούμε περισσότερο ιστό του κερατοειδούς.
- Αθλήματα επαφής και επαγγέλματα με κίνδυνο τραυματισμού: πυγμαχία, πολεμικές τέχνες, στρατιωτικοί και αστυνομικοί· επομένως δεν υπάρχει κίνδυνος μετατόπισης κρημνού.
- Ανωμαλίες της επιφάνειας του κερατοειδούς: ορισμένες περιπτώσεις στις οποίες το LASIK δεν είναι κατάλληλο, για παράδειγμα παθήσεις του επιθηλίου ή επιφανειακές ουλές.
- Ορισμένοι ασθενείς μετά από LASIK που χρειάζονται επαναληπτική διόρθωση: η επιφανειακή τεχνική μπορεί να προτιμηθεί όταν δεν είναι επιθυμητή η εκ νέου ανασήκωση του κρημνού.
- Μικρά υπολειπόμενα διαθλαστικά σφάλματα μετά από εμφύτευση πολυεστιακού φακού: το PRK μπορεί να διορθώσει τα μικρά υπολειπόμενα διαθλαστικά σφάλματα μετά από εμφύτευση πολυεστιακού ή τριεστιακού ενδοφακού. Επιπλέον, ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu παρουσίασε τα αποτελέσματα αυτής της «λεπτής ρύθμισης» στο 36ο Συνέδριο της ESCRS (Βιέννη, 2018).
- Ηλικία: τουλάχιστον 18 ετών· ωστόσο η καταλληλότερη περίοδος είναι συνήθως μεταξύ 18 και 40 ετών.
- Σταθερή διάθλαση: η διάθλασή σας δεν πρέπει να έχει αλλάξει σημαντικά (περισσότερο από 0,5 διοπτρίες) τον τελευταίο χρόνο.
- Υγιής κερατοειδής: η χαρτογράφηση του κερατοειδούς (τοπογραφία/τομογραφία) και οι μετρήσεις του πάχους του πρέπει να είναι φυσιολογικές και ο γιατρός να έχει αποκλείσει τον κερατόκωνο.
- Γενική υγεία: δεν κάνουμε την επέμβαση κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό· αξιολογούμε προσεκτικά τον αρρύθμιστο σακχαρώδη διαβήτη και ορισμένα ρευματολογικά και ανοσολογικά νοσήματα.
- Υγεία των ματιών: αντιμετωπίζουμε πρώτα τη σημαντική ξηροφθαλμία, τη βλεφαρίτιδα ή τις ενδοφθάλμιες παθήσεις.
Η θολερότητα του κερατοειδούς (haze) και η μιτομυκίνη C
Μετά την επιφανειακή διόρθωση με laser, κατά τη διαδικασία επούλωσης του κερατοειδούς μπορεί ορισμένες φορές να εμφανιστεί μια ελαφριά θολερότητα (haze)· ο κίνδυνος αυξάνεται με το μέγεθος της διόρθωσης. Σύμφωνα με την αξιολόγηση της βιβλιογραφίας από την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (AAO), η μιτομυκίνη C, όταν την εφαρμόζουμε για σύντομο διάστημα κατά την επέμβαση, σε κατάλληλη δόση και μόνο στο κεντρικό τμήμα του κερατοειδούς, μειώνει την εμφάνιση haze, ιδίως κατά τη διόρθωση υψηλής μυωπίας. Ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu χρησιμοποιεί μιτομυκίνη C στο PRK. Επίσης, παρουσίασε την εμπειρία του σχετικά με το haze μετά από επεμβάσεις με excimer laser στο SCHWIND User Meeting (Κωνσταντινούπολη, 2016).
Η προστασία των ματιών από τον ήλιο μετά την επέμβαση (γυαλιά ηλίου με φίλτρο UV) και η τακτική χρήση των συνταγογραφούμενων σταγόνων μειώνουν επίσης τον κίνδυνο haze.
Η ανάρρωση μετά την επέμβαση
| Χρόνος | Τι να περιμένετε |
|---|---|
| Ημέρες 1–3 | Μπορεί να νιώσετε τσούξιμο, αίσθηση άμμου, δακρύρροια και ευαισθησία στο φως· τα ελέγχουμε με παυσίπονα και σταγόνες |
| Ημέρες 3–5 | Στους περισσότερους ασθενείς η επιφανειακή στιβάδα έχει κλείσει· έτσι αφαιρούμε τον προστατευτικό φακό |
| 1η εβδομάδα | Επιστροφή στην καθημερινότητα και στην εργασία γραφείου |
| 1ος–3ος μήνας | Η ευκρίνεια της όρασης αυξάνει και μένει σταθερή |
Με το PRK η όραση καθαρίζει πιο αργά απ’ ό,τι με τις μεθόδους με κρημνό (LASIK). Επιπλέον, η δυσφορία των πρώτων ημερών είναι εντονότερη, αλλά την ελέγχουμε καλά με κατάλληλες σταγόνες και φάρμακα. Ωστόσο, ως προς το τελικό αποτέλεσμα δεν υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ των μεθόδων.
Τα αποτελέσματα: επιστημονικά δεδομένα
Μια ανασκόπηση Cochrane που σύγκρινε το LASIK με το PRK έδειξε ταχύτερη οπτική αποκατάσταση και λιγότερο πόνο τις πρώτες ημέρες με το LASIK. Ωστόσο, τα μακροπρόθεσμα οπτικά αποτελέσματα ήταν συγκρίσιμα και με τις δύο μεθόδους.
Το PRK είναι η μέθοδος laser με τη μακρύτερη περίοδο παρακολούθησης. Σε μια μελέτη από την Τουρκία με 20 έτη παρακολούθησης, η καλύτερα διορθωμένη οπτική οξύτητα σε όλα τα χειρουργημένα μάτια ήταν 20/20 (1,0) ή καλύτερη. Επιπλέον, ο ιστός του κερατοειδούς διατήρησε την υγιή του δομή. Επίσης, μια άλλη μελέτη από την Ιταλία, με 20 έτη παρακολούθησης, δεν διαπίστωσε όψιμες επιπλοκές που να απειλούν την όραση, όπως εκτασία ή haze.
PRK, No Touch ή LASIK;
| Χαρακτηριστικό | PRK | No Touch (TransPRK) | LASIK (Q-LASIK, Femto-LASIK) |
|---|---|---|---|
| Κρημνός | Όχι | Όχι | Ναι |
| Επιφανειακή στιβάδα | Μαλακώνει με οινόπνευμα· αφαίρεση με εργαλείο | Αφαίρεση με laser σε ένα στάδιο | Παραμένει· ανασήκωμα κρημνού |
| Δυσφορία τις πρώτες ημέρες | Έντονη | Έντονη | Ελάχιστα |
| Αποκατάσταση της όρασης | Από λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες | Από λίγες ημέρες έως λίγες εβδομάδες | Από λίγες ώρες έως 1 ημέρα |
| Ιδιαίτερα κατάλληλο για | Λεπτό κερατοειδή, κίνδυνο τραυματισμού | Λεπτό κερατοειδή, κίνδυνο τραυματισμού | Όσους επιθυμούν γρήγορη ανάρρωση και έχουν επαρκώς παχύ κερατοειδή |
Άλλες μέθοδοι: No Touch · SMILE Pro · Q-LASIK · Femto-LASIK
Οι κίνδυνοι της επέμβασης
- Πόνος και ευαισθησία στο φως τις πρώτες ημέρες: διαρκούν μέχρι να επουλωθεί η επιφανειακή στιβάδα.
- Θολερότητα του κερατοειδούς (haze): σπάνια· η μιτομυκίνη C και η προστασία από τον ήλιο μειώνουν τον κίνδυνο.
- Καθυστερημένη επούλωση του επιθηλίου: σπάνια· την παρακολουθούμε στους προγραμματισμένους ελέγχους.
- Ξηροφθαλμία και φωτοστέφανα τη νύχτα: κατά κανόνα παροδικά.
- Λοίμωξη: πολύ σπάνια· όσο ο προστατευτικός φακός μένει στο μάτι, είναι σημαντικό να τηρείτε το σχήμα των σταγόνων και τους κανόνες υγιεινής.
- Υποστροφή: σε μικρό αριθμό ασθενών μπορεί να επανέλθουν με τον χρόνο μικρά διαθλαστικά σφάλματα· αν το επιτρέπει ο κερατοειδής, μπορούμε να κάνουμε επαναληπτική διόρθωση.
Κόστος του PRK και πληροφορίες για διεθνείς ασθενείς
Το κόστος εξαρτάται από το αν θεραπεύουμε το ένα ή και τα δύο μάτια και το προσδιορίζουμε μετά την εξέταση. Η διόρθωση όρασης με laser είναι προγραμματισμένη (επιλεκτική) επέμβαση, ενώ κατά κανόνα η ασφάλιση υγείας δεν την καλύπτει. Για διεθνείς ασθενείς: επειδή η επιφανειακή στιβάδα κλείνει σε λίγες ημέρες και αφαιρούμε τον θεραπευτικό φακό την 3η–5η ημέρα, σας προτείνουμε να προγραμματίσετε παραμονή περίπου μίας εβδομάδας στην Κωνσταντινούπολη. Επίσης, οι συνεδρίες είναι δυνατές στα αγγλικά.
Συχνές ερωτήσεις
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δεν αισθάνεστε πόνο. Μέχρι να επουλωθεί η επιφανειακή στιβάδα, τις πρώτες 2–3 ημέρες μπορεί να εμφανιστούν τσούξιμο, αίσθηση άμμου και δακρύρροια· αυτή η περίοδος ελέγχεται με σταγόνες και παυσίπονα.
Και οι δύο είναι επιφανειακές τεχνικές χωρίς κρημνό. Στο PRK η επιφανειακή στιβάδα μαλακώνει με οινόπνευμα και την αφαιρούμε με ειδικό εργαλείο. Αντίθετα, στο No Touch το laser αφαιρεί και αυτή τη στιβάδα σε ένα στάδιο, χωρίς να αγγίξει κανένα εργαλείο το μάτι.
Η επιφανειακή στιβάδα κλείνει συνήθως σε 3–5 ημέρες. Επιπλέον, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία γραφείου μετά από περίπου μία εβδομάδα.
Τα μακροπρόθεσμα οπτικά αποτελέσματα είναι συγκρίσιμα. Επειδή δεν υπάρχει κρημνός, το PRK έχει πλεονεκτήματα σε λεπτό κερατοειδή και σε κίνδυνο τραυματισμού. Ωστόσο, με το LASIK η όραση καθαρίζει ταχύτερα και η δυσφορία των πρώτων ημερών είναι μικρότερη.
Όταν η οπτική οξύτητα γίνει επαρκής και ο γιατρός σας επιτρέψει την οδήγηση κατά τον έλεγχο· συνήθως μετά από 1–2 εβδομάδες.
Ναι, αλλά τους πρώτους μήνες σας προτείνουμε να φοράτε γυαλιά ηλίου με φίλτρο UV, ώστε να μειώσετε τον κίνδυνο θολερότητας του κερατοειδούς (haze).
Βιβλιογραφία
- Shortt AJ, Allan BD, Evans JR. Laser-assisted in-situ keratomileusis (LASIK) versus photorefractive keratectomy (PRK) for myopia. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(1):CD005135. doi:10.1002/14651858.CD005135.pub3
- Majmudar PA et al. Mitomycin-C in corneal surface excimer laser ablation techniques: a report by the American Academy of Ophthalmology. Ophthalmology. 2015;122(6):1085–1095. doi:10.1016/j.ophtha.2015.01.019
- Bilgihan K et al. Evaluation of long-term corneal morphology after photorefractive keratectomy by in vivo confocal microscopy and specular microscopy; 20-year follow-up. Eye Contact Lens. 2019;45(6):360–364. doi:10.1097/ICL.0000000000000585
- Cennamo G et al. Twenty-year follow-up of excimer laser photorefractive keratectomy: a retrospective observational study. Ophthalmol Ther. 2020;9(4):917–927. doi:10.1007/s40123-020-00281-7
- Serfözö et al. Transepithelial versus conventional PRK: systematic review and meta-analysis. J Cataract Refract Surg. 2025. doi:10.1097/j.jcrs.0000000000001749
- Wen D et al. Postoperative efficacy, predictability, safety, and visual quality of laser corneal refractive surgery: a network meta-analysis. Am J Ophthalmol. 2017;178:65–78. doi:10.1016/j.ajo.2017.03.013
Αυτή η σελίδα έχει ως σκοπό την ενημέρωση των ασθενών και δεν αντικαθιστά την εξέταση ή την ιατρική αξιολόγηση. Επομένως, την κατάλληλη θεραπεία για εσάς την καθορίζουμε μετά από οφθαλμολογική εξέταση και μετρήσεις.
Κλείστε ραντεβού για έλεγχο καταλληλότητας για PRK
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic, Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy, Κωνσταντινούπολη, Τουρκία