Θεραπεία κερατοκώνου
Διασύνδεση κολλαγόνου (CXL) · Συνδυασμένο CXL + No Touch · Ενδοστρωματικοί δακτύλιοι και CAIRS · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan – Kadıköy, Κωνσταντινούπολη
Ο κερατόκωνος είναι μια προοδευτική νόσος κατά την οποία ο κερατοειδής λεπταίνει και προβάλλει σε σχήμα κώνου. Η θεραπεία του κερατοκώνου ξεκινά με την ανακοπή της εξέλιξης μέσω διασύνδεσης κολλαγόνου του κερατοειδούς (CXL). Επιπλέον, για τη βελτίωση της όρασης οι επιλογές περιλαμβάνουν το συνδυασμένο CXL με laser No Touch, το CAIRS και τους ενδοστρωματικούς δακτυλίους κερατοειδούς (ICRS). Επίσης, στις επιλογές ανήκουν οι ειδικοί φακοί επαφής και ο φακικός ενδοφακός. Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει στις περισσότερες περιπτώσεις την αποφυγή της μεταμόσχευσης κερατοειδούς.
Τι είναι ο κερατόκωνος;
Ο κερατόκωνος είναι μια προοδευτική νόσος του κερατοειδούς, κατά την οποία ο κερατοειδής — η διαφανής πρόσθια επιφάνεια του ματιού — λεπταίνει σταδιακά και προβάλλει προς τα εμπρός σε σχήμα κώνου. Καθώς ο κερατοειδής χάνει το ομαλό του σχήμα, εμφανίζεται ακανόνιστος αστιγματισμός και τα γυαλιά δεν μπορούν πλέον να διορθώσουν πλήρως την όραση. Κατά κανόνα η νόσος αφορά και τα δύο μάτια, αν και στο ένα μάτι μπορεί να είναι πιο σοβαρή.
Ο κερατόκωνος είναι συχνότερος απ’ ό,τι πιστεύουν πολλοί. Για παράδειγμα, σύμφωνα με εθνικό μητρώο στην Ολλανδία, ο επιπολασμός είναι περίπου 1 περίπτωση ανά 375 άτομα. Επίσης, η μέση ηλικία διάγνωσης είναι 28 έτη. Η νόσος ξεκινά συνήθως στην εφηβεία και μπορεί να προχωρά έως την ηλικία των 30–40 ετών. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση είναι το κλειδί για τη διατήρηση της όρασης.
Ποια είναι τα συμπτώματα του κερατοκώνου;
- Συχνή αλλαγή γυαλιών: ιδίως αύξηση του αστιγματισμού σε σύντομα χρονικά διαστήματα.
- Τα γυαλιά δεν διορθώνουν πλήρως την όραση: παρά τα καινούργια γυαλιά, δεν καταφέρνετε να βλέπετε καθαρά.
- Θολή όραση, «με σκιές» ή διπλή εικόνα: μπορεί να βλέπετε τα γράμματα διπλά ακόμη και όταν κοιτάτε με το ένα μάτι.
- Ευαισθησία στο φως και προβλήματα νυχτερινής όρασης: διάχυση του φωτός και θάμβος από τους προβολείς των αυτοκινήτων.
- Οι φακοί επαφής αρχίζουν να σας ενοχλούν: ο φακός μετακινείται ή δεν μένει στη θέση του.
Αν υπάρχουν τέτοια συμπτώματα, ιδίως στην εφηβεία και σε νεαρή ηλικία, πρέπει να γίνει λεπτομερής εξέταση του κερατοειδούς. Ωστόσο, στο αρχικό στάδιο η όραση είναι συχνά φυσιολογική και η νόσος μπορεί να ανιχνευθεί μόνο με τοπογραφία του κερατοειδούς.
Τι προκαλεί τον κερατόκωνο; Παράγοντες κινδύνου
Η ακριβής αιτία του κερατοκώνου δεν είναι γνωστή. Ωστόσο, οι ερευνητές θεωρούν ότι ρόλο παίζει ο συνδυασμός γενετικής προδιάθεσης και εξωτερικών παραγόντων.
- Οικογενειακό ιστορικό: ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε άτομα των οποίων συγγενείς πρώτου βαθμού έχουν κερατόκωνο· γι’ αυτό προτείνουμε εξέταση και στα μέλη της οικογένειας.
- Τρίψιμο των ματιών: είναι ο τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου που έχει τη στενότερη σχέση με την εμφάνιση και την εξέλιξη του κερατοκώνου. Αν τα μάτια σας φαγουρίζουν, πρέπει να αντιμετωπιστεί η φαγούρα — μην τρίβετε τα μάτια σας.
- Αλλεργία και ατοπία: μεγάλες πληθυσμιακές μελέτες έδειξαν συσχέτιση του κερατοκώνου με αλλεργικά νοσήματα, άσθμα και ορισμένα ανοσολογικά νοσήματα.
Πώς διαγνώνουμε τον κερατόκωνο;
Για τη διάγνωση χρησιμοποιούμε τοπογραφία και τομογραφία του κερατοειδούς, που χαρτογραφούν την πρόσθια και την οπίσθια επιφάνειά του. Επιπλέον, αξιοποιούμε τον χάρτη πάχους του κερατοειδούς (παχυμετρία) και λεπτομερή οφθαλμολογική εξέταση. Επίσης, για να δούμε αν η νόσος προχωρά, επαναλαμβάνουμε τακτικά τις μετρήσεις και τις συγκρίνουμε. Η Παγκόσμια Συναίνεση για τον Κερατόκωνο (Global Consensus on Keratoconus) συνιστά επίσης, για την τεκμηρίωση της εξέλιξης, τη συνεκτίμηση των μεταβολών της πρόσθιας και της οπίσθιας επιφάνειας του κερατοειδούς και του πάχους του.
Ο προσεκτικός προσυμπτωματικός έλεγχος πριν από τη διόρθωση όρασης με laser είναι επίσης καθοριστικός για τον εντοπισμό του πρώιμου (υποκλινικού) κερατοκώνου, που δεν προκαλεί συμπτώματα. Ο λόγος είναι ότι η συνήθης διόρθωση με laser σε κερατοειδή με κερατόκωνο μπορεί να επιταχύνει τη νόσο. Ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu είναι μέλος του ιατρικού συμβουλευτικού συμβουλίου της RLES AI, μιας πλατφόρμας υποστήριξης κλινικών αποφάσεων. Επιπλέον, έχει συμβάλει στην ανάπτυξη της λειτουργικής της ενότητας για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του κερατοκώνου και της ενότητας που αναγνωρίζει τις παροδικές αλλαγές του κερατοειδούς που προκαλούν οι φακοί επαφής.
Θεραπεία του κερατοκώνου: ποια μέθοδος ταιριάζει σε ποιον;
Η θεραπεία του κερατοκώνου έχει δύο στόχους: την ανακοπή της εξέλιξης της νόσου και τη βελτίωση της ποιότητας της όρασης. Γι’ αυτό σχεδιάζουμε τη θεραπεία του κερατοκώνου εξατομικευμένα, ανάλογα με το στάδιο της νόσου, την εξέλιξή της, το πάχος του κερατοειδούς και την ηλικία.
| Θεραπεία | Στόχος | Κατάλληλος για |
|---|---|---|
| Γυαλιά / μαλακοί φακοί | Διόρθωση της όρασης | Πολύ αρχικό στάδιο, μάτια με ελάχιστη ανωμαλία του κερατοειδούς |
| Ειδικοί φακοί επαφής (σκληροί αεροπερατοί, υβριδικοί, σκληρικοί) | Εξουδετέρωση της οπτικής επίδρασης του ακανόνιστου κερατοειδούς | Κάθε στάδιο στο οποίο τα γυαλιά δεν προσφέρουν επαρκή όραση |
| Διασύνδεση κολλαγόνου (CXL) | Ανακοπή της εξέλιξης | Προοδευτικός κερατόκωνος, ιδίως σε παιδιά και νέους |
| Συνδυασμένο CXL + No Touch | Ανακοπή της εξέλιξης και μείωση της ανωμαλίας του κερατοειδούς | Ήπιο και μέτριο στάδιο, επαρκές πάχος κερατοειδούς, ασθενείς που δεν ανέχονται τους φακούς |
| CAIRS και ενδοστρωματικοί δακτύλιοι (ICRS) | Επιπέδωση του κώνου και βελτίωση της όρασης | Μέτριο στάδιο, διαφανής κεντρικός κερατοειδής, κακή ανοχή στους φακούς |
| Φακικός ενδοφακός (ICL) | Διόρθωση του υπολειπόμενου διαθλαστικού σφάλματος | Επιλεγμένοι ασθενείς με σταθεροποιημένη νόσο |
| Μεταμόσχευση κερατοειδούς (DALK / διατιτραίνουσα κερατοπλαστική) | Αποκατάσταση της όρασης | Προχωρημένο στάδιο, ουλές του κερατοειδούς ή αποτυχία άλλων μεθόδων |
Σήμερα, χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και στη διασύνδεση κολλαγόνου, η θεραπεία του κερατοκώνου είναι δυνατή χωρίς μεταμόσχευση κερατοειδούς στη συντριπτική πλειονότητα των ασθενών.
Φακοί επαφής στη θεραπεία του κερατοκώνου
Οι φακοί επαφής είναι ο αποτελεσματικότερος μη χειρουργικός τρόπος διόρθωσης της όρασης στον κερατόκωνο. Στον κερατόκωνο η επιφάνεια του κερατοειδούς έχει ακανόνιστο σχήμα· γι’ αυτό τα γυαλιά δεν καταφέρνουν να αντισταθμίσουν πλήρως αυτή την ανωμαλία. Οι ειδικοί φακοί, χάρη στη στιβάδα δακρύων ανάμεσα στο μάτι και στον φακό, δημιουργούν μπροστά από τον κερατοειδή μια νέα, ομαλή οπτική επιφάνεια. Έτσι, πολλοί ασθενείς που βλέπουν άσχημα με γυαλιά βλέπουν πολύ πιο καθαρά με τον κατάλληλο φακό.
| Τύπος φακού | Χαρακτηριστικά | Κατάλληλος για |
|---|---|---|
| Μαλακός τορικός φακός / μαλακός φακός για κερατόκωνο | Άνετος· ειδικά σχέδια με παχύτερο κέντρο μπορούν να καλύψουν ήπιες ανωμαλίες του κερατοειδούς | Αρχικό στάδιο, μάτια με ελάχιστη ανωμαλία του κερατοειδούς |
| Σκληρός αεροπερατός φακός (RGP) | Ακουμπά στον κερατοειδή· η κλασική επιλογή και μία από τις πιο αποτελεσματικές για τη διόρθωση της ακανόνιστης επιφάνειας. Υπάρχουν ειδικά σχέδια για κερατόκωνο (για παράδειγμα, φακοί πολλαπλών καμπυλοτήτων) | Ήπιο και μέτριο στάδιο· χρειάζεται περίοδος προσαρμογής |
| Υβριδικός φακός | Σκληρό αεροπερατό κέντρο με μαλακή «φούστα» από υδρογέλη σιλικόνης· συνδυάζει την ποιότητα όρασης του σκληρού φακού με την άνεση του μαλακού | Ήπιες και μέτριες (και ορισμένες προχωρημένες) περιπτώσεις, όταν ο ασθενής δεν καταφέρνει να προσαρμοστεί στους σκληρούς φακούς ή αυτοί δεν μένουν στο κέντρο· ιδίως κεντρικοί κώνοι |
| Piggyback (διπλός φακός) | Ο ασθενής φορά τον σκληρό φακό πάνω από έναν μαλακό | Ασθενείς που δεν ανέχονται μόνο τον σκληρό φακό |
| Σκληρικός / μίνι σκληρικός φακός | Φακός μεγάλης διαμέτρου, που ακουμπά στο λευκό του ματιού (σκληρό χιτώνα) και δεν αγγίζει τον κερατοειδή· η δεξαμενή υγρού κάτω από αυτόν προστατεύει τον κερατοειδή και εξουδετερώνει την ανωμαλία | Μέτριο και προχωρημένο στάδιο, απότομοι κώνοι, μετά από ενδοστρωματικούς δακτυλίους ή μεταμόσχευση κερατοειδούς, ασθενείς που δεν ανέχονται τους σκληρούς φακούς |
Υβριδικοί φακοί στη θεραπεία του κερατοκώνου
Ο υβριδικός φακός είναι ένας φακός επαφής με σκληρό αεροπερατό κέντρο και μαλακή «φούστα» από υδρογέλη σιλικόνης. Το σκληρό κέντρο, μαζί με τη στιβάδα δακρύων κάτω από αυτό, δημιουργεί μπροστά από τον ακανόνιστο κερατοειδή μια ομαλή οπτική επιφάνεια και εξασφαλίζει ποιότητα όρασης όπως του σκληρού φακού. Η μαλακή «φούστα» βοηθά στο κεντράρισμα του φακού στο μάτι, μειώνει την κινητικότητά του και τον κίνδυνο να πέσει. Επίσης, προσφέρει πιο άνετη χρήση από τον σκληρό φακό. Επιπλέον, οι υβριδικοί φακοί νέας γενιάς έχουν σχεδιασμό που καλύπτει απαλά τον κώνο, χωρίς να πιέζει τον κερατοειδή. Το ποσοστό επιτυχίας τους είναι ιδιαίτερα υψηλό όταν ο κώνος έχει κεντρική θέση.
Σε ποιους ταιριάζουν οι υβριδικοί φακοί και τι δείχνουν οι μελέτες
- Σε ποιους ταιριάζει; Σε ασθενείς που δεν μπορούν να προσαρμοστούν στους σκληρούς φακούς (RGP) και σε όσους οι σκληροί φακοί φεύγουν από το κέντρο ή πέφτουν. Επίσης, ταιριάζει σε όσους κάνουν αθλητισμό και βλέπουν άσχημα με μαλακούς φακούς.
- Όραση: μια συγκριτική μελέτη από την Τουρκία έδειξε ότι οι υβριδικοί φακοί προσφέρουν την ίδια βελτίωση της όρασης με τους σκληρούς φακούς σε μέτριο και σοβαρό κερατόκωνο. Σε μια άλλη μελέτη σε 110 μάτια με κερατόκωνο, οι υβριδικοί φακοί βελτίωσαν τη μέση οπτική οξύτητα από 0,36 με γυαλιά σε 0,80 (δεκαδική κλίμακα). Επιπλέον, στους περισσότερους ασθενείς αρκούσαν μία ή δύο δοκιμές για την επιλογή του κατάλληλου φακού.
- Ποιότητα ζωής: επίσης, σε ασθενείς που δεν ανέχονται σκληρούς ή μαλακούς φακούς, οι υβριδικοί φακοί νέας γενιάς βελτιώνουν αισθητά, σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, τους δείκτες ποιότητας ζωής που αφορούν την όραση.
- Μετά τη διασύνδεση κολλαγόνου: οι υβριδικοί φακοί βελτίωσαν την όραση, ενώ η χρήση τους δεν επηρέασε αρνητικά τη σταθεροποίηση της νόσου.
- Τι πρέπει να προσέξετε: για την τοποθέτηση και την αφαίρεση του υβριδικού φακού χρειάζεται εξάσκηση. Επιπλέον, η διάρκεια ζωής του φακού είναι μικρότερη και το κόστος υψηλότερο από τους μαλακούς φακούς. Σε μία μελέτη, περίπου το ένα τρίτο των ασθενών εγκατέλειψε τον φακό μέσα στους πρώτους 6 μήνες, συνήθως λόγω προβλημάτων άνεσης και χειρισμού. Επίσης, το σχήμα και η θέση του κώνου καθορίζουν την επιτυχία.
| Χαρακτηριστικό | Υβριδικός φακός | Σκληρικός φακός |
|---|---|---|
| Έδραση | Κερατοειδής και παρακείμενη περιοχή | Λευκό του ματιού (σκληρός χιτώνας), χωρίς επαφή με τον κερατοειδή |
| Καταλληλότερος κώνος | Ήπιοι και μέτριοι κεντρικοί κώνοι | Απότομοι, προχωρημένοι, κάτω ή περιφερικοί κώνοι |
| Τοποθέτηση και αφαίρεση | Όπως του μαλακού φακού· χρειάζεται εξάσκηση | Μπαίνει αφού γεμίσει η κοιλότητά του με ειδικό διάλυμα· η εκπαίδευση διαρκεί περισσότερο |
| Άνεση | Καλύτερη από τον σκληρό φακό | Κατά κανόνα η πιο άνετη επιλογή, επειδή δεν αγγίζει τον κερατοειδή |
Σκληρικοί φακοί και επιλογή του κατάλληλου φακού
Σε κάτω και περιφερικούς κώνους μπορεί να είναι καταλληλότεροι οι σκληρικοί φακοί. Επιπλέον, οι σκληρικοί φακοί μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση στη μεταμόσχευση κερατοειδούς, ιδίως στον προχωρημένο κερατόκωνο. Για παράδειγμα, σε μια μελέτη σε 89 μάτια με κερατόκωνο, οι μίνι σκληρικοί φακοί βελτίωσαν σημαντικά την οπτική οξύτητα και την ποιότητα ζωής που αφορά την όραση. Ωστόσο, η συχνότερη αιτία εγκατάλειψής τους ήταν οι δυσκολίες στην τοποθέτηση και την αφαίρεση. Ακόμη και σε σοβαρές περιπτώσεις με ιστορικό ύδρωπα του κερατοειδούς, οι σκληρικοί φακοί εξασφάλισαν λειτουργική όραση στους περισσότερους κατάλληλους ασθενείς. Γι’ αυτό οι ειδικοί προτείνουν να δοκιμάζετε σκληρικούς φακούς πριν από την απόφαση για μεταμόσχευση.
Μετά τη διασύνδεση κολλαγόνου, τη συνδυασμένη θεραπεία ή την εμφύτευση ενδοστρωματικών δακτυλίων το σχήμα του κερατοειδούς αλλάζει. Γι’ αυτό η επιλογή του φακού πρέπει να επανεξεταστεί. Επιπλέον, μετά από αυτές τις παρεμβάσεις, σε πολλούς ασθενείς οι φακοί εφαρμόζουν πιο άνετα.
Ποιος φακός σας ταιριάζει;
Στη συνεδρία, ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu καθορίζει και σας συνιστά τον καταλληλότερο τύπο φακού. Για τον σκοπό αυτό λαμβάνει υπόψη την τομογραφία του κερατοειδούς, τη θέση και το στάδιο του κώνου, την κατάσταση της δακρυϊκής στιβάδας και τις καθημερινές σας συνήθειες. Στη συνέχεια, με βάση αυτή τη σύσταση, αποκτάτε τον φακό. Μετά την έναρξη της χρήσης, παρακολουθούμε την κατάσταση του κερατοειδούς στους προγραμματισμένους ελέγχους.
Η εμπειρία του καθηγητή Fırat Helvacıoğlu στη θεραπεία του κερατοκώνου
Η εμπειρία και οι δημοσιεύσεις του χειρουργού
Ο καθηγητής Fırat Helvacıoğlu είναι συν-συγγραφέας δύο κλινικών μελετών για τη θεραπεία με ενδοστρωματικούς δακτυλίους κερατοειδούς. Στη μία μελέτη, σε 30 μάτια με κερατόκωνο, οι ερευνητές εμφύτευσαν τους δακτυλίους με ειδική τεχνική μηχανικής δημιουργίας σήραγγας. Μετά από 1 έτος, το μέσο σφαιρικό ισοδύναμο υποχώρησε από −6,42 D σε −1,26 D και η μέση κερατομετρία από 49,4 D σε 44,4 D, χωρίς σοβαρές επιπλοκές. Μια μελέτη σε 12 μάτια με εκτασία μετά από LASIK έδειξε επίσης σημαντική βελτίωση.
Επιπλέον, παρουσίασε στα συνέδρια της ESCRS την περίοδο 2016–2019 τα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, τα αποτελέσματα 2 και 3 ετών και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα της υβριδικής θεραπείας. Η θεραπεία αυτή συνδυάζει σε μία συνεδρία TransPRK καθοδηγούμενο από το μέτωπο κύματος του κερατοειδούς και διασύνδεση κολλαγόνου στον κερατόκωνο.
Θεραπεία κερατοκώνου σε παιδιά και νέους
Σε παιδιά και νέους ο κερατόκωνος προχωρά κατά κανόνα ταχύτερα. Στη βρετανική τυχαιοποιημένη μελέτη KERALINK, με ασθενείς ηλικίας 10–16 ετών, η πιθανότητα εξέλιξης στα μάτια με διασύνδεση κολλαγόνου ήταν περίπου 90% μικρότερη απ’ ό,τι με την τυπική παρακολούθηση. Επομένως, οι ερευνητές προτείνουν την CXL ως θεραπεία πρώτης γραμμής στην προοδευτική νόσο. Γι’ αυτό παρακολουθούμε στενά τους νέους ασθενείς με κερατόκωνο και ξεκινάμε θεραπεία χωρίς καθυστέρηση μόλις διαπιστώσουμε εξέλιξη.
Κόστος για τη θεραπεία του κερατοκώνου και πληροφορίες για διεθνείς ασθενείς
Καθορίζουμε το κόστος μετά την εξέταση, ανάλογα με τη μέθοδο που θα επιλέξουμε (CXL, συνδυασμένη θεραπεία, CAIRS ή ενδοστρωματικοί δακτύλιοι ICRS). Επίσης, παίζει ρόλο αν η θεραπεία αφορά το ένα ή και τα δύο μάτια. Για διεθνείς ασθενείς: στείλτε μας μέσω WhatsApp την τοπογραφία/τομογραφία του κερατοειδούς και τις προηγούμενες ιατρικές εκθέσεις σας για προκαταρκτική αξιολόγηση και εκτίμηση κόστους. Τις περισσότερες θεραπείες του κερατοκώνου μπορούμε να τις προγραμματίσουμε έτσι ώστε να ολοκληρώσετε τη θεραπεία και την πρώιμη παρακολούθηση σε παραμονή περίπου μίας εβδομάδας στην Κωνσταντινούπολη. Στη συνέχεια, την περαιτέρω παρακολούθηση μπορεί να τη συνεχίσει ο οφθαλμίατρός σας. Οι συνεδρίες είναι δυνατές στα αγγλικά.
Συχνές ερωτήσεις
Ο κερατόκωνος συνήθως δεν οδηγεί σε πλήρη τύφλωση. Ωστόσο, χωρίς θεραπεία η όραση μπορεί να μειωθεί σημαντικά και στο προχωρημένο στάδιο μπορεί να χρειαστεί μεταμόσχευση κερατοειδούς. Χάρη στην έγκαιρη διάγνωση και στη διασύνδεση κολλαγόνου, η εξέλιξη μπορεί να ανακοπεί στη συντριπτική πλειονότητα των ασθενών.
Δεν εφαρμόζουμε τη συνήθη διόρθωση όρασης με laser (π.χ. LASIK) στον κερατόκωνο, επειδή μπορεί να επιταχύνει τη νόσο. Ωστόσο, σε ορισμένες ήπιες και μέτριες περιπτώσεις, μια εξατομικευμένη διόρθωση No Touch χαμηλής δόσης μπορεί να συνδυαστεί με τη διασύνδεση κολλαγόνου, η οποία ενισχύει τον κερατοειδή.
Η νόσος ξεκινά συνήθως στην εφηβεία και μπορεί να προχωρά έως την ηλικία των 30–40 ετών· ο ρυθμός εξέλιξης διαφέρει από άτομο σε άτομο. Γι’ αυτό, ανεξάρτητα από την ηλικία, χρειάζεστε τακτικές μετρήσεις.
Η γενετική προδιάθεση παίζει σημαντικό ρόλο. Γι’ αυτό προτείνουμε εξέταση του κερατοειδούς στους γονείς, στα αδέλφια και στα παιδιά ενός ατόμου με κερατόκωνο.
Ναι. Οι μαλακοί φακοί στο αρχικό στάδιο και οι σκληροί (RGP) ή σκληρικοί φακοί στα πιο προχωρημένα στάδια μπορούν να βελτιώσουν αισθητά την όραση. Ωστόσο, οι φακοί δεν ανακόπτουν την εξέλιξη· αν η νόσος προχωρά, χρειάζεται διασύνδεση κολλαγόνου.
Δεν υπάρχει ένας μόνο «καλύτερος» φακός. Για παράδειγμα, στο αρχικό στάδιο αποδίδουν καλά οι ειδικοί μαλακοί φακοί και στο ήπιο και μέτριο στάδιο οι σκληροί (RGP) ή οι υβριδικοί φακοί. Αντίθετα, στα προχωρημένα στάδια και στους απότομους κώνους αποδίδουν καλά οι σκληρικοί φακοί. Ποιος φακός σας ταιριάζει το αποφασίζει ο γιατρός στη συνεδρία, λαμβάνοντας υπόψη την τομογραφία του κερατοειδούς, την κατάσταση της δακρυϊκής στιβάδας και τις συνήθειές σας στη χρήση φακών.
Ο υβριδικός φακός είναι ένας φακός επαφής με σκληρό αεροπερατό κέντρο και μαλακή περιφέρεια. Έτσι, συνδυάζει την ποιότητα όρασης του σκληρού φακού με άνεση που πλησιάζει εκείνη του μαλακού. Είναι καλή επιλογή για ασθενείς με ήπιο και μέτριο κερατόκωνο που δεν μπορούν να προσαρμοστούν στους σκληρούς φακούς. Επίσης, ταιριάζει σε όσους οι σκληροί φακοί φεύγουν από το κέντρο ή πέφτουν, και ιδίως σε κεντρικούς κώνους.
Οι υβριδικοί φακοί είναι κατά κανόνα πιο επιτυχημένοι σε ήπιους και μέτριους κεντρικούς κώνους, ενώ οι σκληρικοί σε απότομους, προχωρημένους ή κάτω κώνους. Τελικά, ποιος σας ταιριάζει το αποφασίζει ο γιατρός στη συνεδρία, με βάση την τομογραφία του κερατοειδούς.
Ο σκληρικός φακός είναι ένας σκληρός φακός μεγάλης διαμέτρου, που ακουμπά στο λευκό του ματιού και δεν αγγίζει τον κερατοειδή. Επιπλέον, η στιβάδα υγρού κάτω από αυτόν εξουδετερώνει την ανωμαλία του κερατοειδούς και τον προστατεύει. Είναι κατάλληλος για τον προχωρημένο κερατόκωνο, για ασθενείς που δεν ανέχονται τους σκληρούς φακούς και για ακανόνιστο κερατοειδή μετά από εμφύτευση δακτυλίων ή μεταμόσχευση κερατοειδούς.
Κατά τη θεραπεία του κερατοκώνου εφαρμόζουμε τοπική αναισθησία, γι’ αυτό δεν αισθάνεστε πόνο κατά τη διάρκεια των διαδικασιών. Ωστόσο, στη διασύνδεση κολλαγόνου και στη συνδυασμένη θεραπεία αφαιρούμε την επιφανειακή στιβάδα. Γι’ αυτό, μετά από αυτές, τις πρώτες 2–3 ημέρες μπορεί να εμφανιστούν αίσθηση άμμου στα μάτια, δακρύρροια και ευαισθησία στο φως.
Βιβλιογραφία
- Godefrooij DA et al. Age-specific incidence and prevalence of keratoconus: a nationwide registration study. Am J Ophthalmol. 2017;175:169–172. doi:10.1016/j.ajo.2016.12.015
- Gomes JA et al. Global consensus on keratoconus and ectatic diseases. Cornea. 2015;34(4):359–369. doi:10.1097/ICO.0000000000000408
- Larkin DFP et al. Effect of corneal cross-linking versus standard care on keratoconus progression in young patients: the KERALINK randomized controlled trial. Ophthalmology. 2021;128(11):1516–1526. doi:10.1016/j.ophtha.2021.04.019
- Claessens JLJ et al. Nationwide epidemiological approach to identify associations between keratoconus and immune-mediated diseases. Br J Ophthalmol. 2022;106:1350–1354. doi:10.1136/bjophthalmol-2021-318804
- Tunc Z, Helvacioglu F, Sencan S. Evaluation of intrastromal corneal ring segments for treatment of keratoconus with a mechanical implantation technique. Indian J Ophthalmol. 2013;61(5):218–225. doi:10.4103/0301-4738.109519
- Tunc Z, Helvacioglu F, Sencan S. Evaluation of intrastromal corneal ring segments for treatment of post-LASIK ectasia patients with a mechanical implantation technique. Indian J Ophthalmol. 2011;59(6):437–443. doi:10.4103/0301-4738.86310
- Shajari M et al. Comparison of standard and accelerated corneal cross-linking for the treatment of keratoconus: a meta-analysis. Acta Ophthalmol. 2019;97(1):e22–e35. doi:10.1111/aos.13814
- Taşcı YY et al. Comparison of hybrid contact lenses and rigid gas-permeable contact lenses in moderate and advanced keratoconus. Turk J Ophthalmol. 2023;53(3):142–148. doi:10.4274/tjo.galenos.2022.82754
- Serdarov A et al. Clinical performance and patient satisfaction of hybrid contact lenses in patients with keratoconus. Turk J Ophthalmol. 2023;53(4):206–212. doi:10.4274/tjo.galenos.2022.43077
- Kloeck D, Koppen C, Kreps EO. Clinical outcome of hybrid contact lenses in keratoconus. Eye Contact Lens. 2021;47(5):283–287. doi:10.1097/ICL.0000000000000738
- Ozcan DO, Ozcan SC. Effects of a new-generation hybrid contact lens on visual performance and vision-related quality of life in patients with keratoconus. Arq Bras Oftalmol. 2023;86(1):7–12. doi:10.5935/0004-2749.20230001
- Aslan MG et al. The impact of hybrid contact lenses on keratoconus progression after accelerated transepithelial corneal cross-linking. Int Ophthalmol. 2021;41(1):45–55. doi:10.1007/s10792-020-01551-w
- Kreps EO et al. Mini-scleral lenses improve vision-related quality of life in keratoconus. Cornea. 2021;40(7):859–864. doi:10.1097/ICO.0000000000002518
- Kreps EO, Claerhout I, Koppen C. The outcome of scleral lens fitting for keratoconus with resolved corneal hydrops. Cornea. 2019;38(7):855–858. doi:10.1097/ICO.0000000000001946
- Swartz G et al. Impact of contact lens correction on wavefront aberrations and vision quality in keratoconus. Ophthalmic Physiol Opt. 2025;45(7):1811–1828. doi:10.1111/opo.70037
- Deboutte I et al. Influence of specialty contact lens wear on posterior corneal tomography in keratoconus subjects. Eye Contact Lens. 2022;48(12):497–502. doi:10.1097/ICL.0000000000000941
Αυτή η σελίδα έχει ως σκοπό την ενημέρωση των ασθενών και δεν αντικαθιστά την εξέταση ή την ιατρική αξιολόγηση. Την κατάλληλη θεραπεία του κερατοκώνου για εσάς την καθορίζουμε μετά από οφθαλμολογική εξέταση και μετρήσεις.
Κάντε ραντεβού για συνεδρία για τον κερατόκωνο και εξέταση του κερατοειδούς
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic, Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy, Κωνσταντινούπολη, Τουρκία