Tiroid Gözünüzü Etkileyebilir: Belirtiler ve Tedavi
Gözlerin öne gelmesi, kapakların geri çekilmesi, kuruluk ve çift görme: tiroid hastalığı gözleri nasıl etkiler, hangi belirtiler acildir ve tedavide neler yapılır?
Tiroid hastalığı gözleri etkileyebilir. En sık Graves hastalığında (tiroidin fazla çalışması) görülen tiroid göz hastalığında göz arkasındaki doku ve kaslar şişer; gözler öne gelir, üst kapak geri çekilir, göz kurur, kızarır ve çift görme olabilir. Tiroidin az çalıştığı Haşimoto hastalığında da kuruluk ve göz çevresinde şişlik görülebilir. Tedavide tiroid değerlerinin düzenlenmesi, sigaranın bırakılması ve göz yüzeyinin korunması temeldir; aktif ve orta-ağır hastalıkta ilaç tedavisi, kalıcı değişikliklerde ise cerrahi uygulanır.
Tiroid gözü nasıl etkiler?
Tiroid bezinin fazla çalıştığı Graves hastalığında bağışıklık sistemi yalnızca tiroidi değil, göz çukurundaki yağ dokusunu ve göz kaslarını da hedef alabilir. Bu dokular iltihaplanıp şiştiğinde göz öne doğru itilir ve kapaklar geri çekilir. Bu tabloya tiroid göz hastalığı (Graves orbitopatisi) denir.
Tiroidin az çalıştığı Haşimoto hastalığında ise daha çok göz kuruluğu ve göz çevresinde şişlik görülür; daha seyrek olarak burada da tiroid göz hastalığı gelişebilir. Göz bulguları tiroid değerleri normalken de ortaya çıkabilir.
“Tiroid hastalığı gözün öne gelmesine, kapak açıklığının artmasına ve göz yüzeyinin kurumasına yol açabilir; ileri durumda görme siniri de etkilenebilir. Endokrinoloji ve göz takibi birlikte yürümeli.”
— Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, video anlatımından
Tiroid gözünüzü etkileyebilir
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, tiroid hastalığının gözler üzerindeki etkilerini anlatıyor.
Tiroid göz hastalığında gözde neler değişir?
Tiroidle ilişkili bağışıklık tepkisi, göz çevresindeki yağ dokusunu ve göz kaslarını şişirir. Sonuçta göz kapağı geri çekilir, göz öne gelir ve göz yüzeyi kurur.
- Normal görünümÜst kapak irisin üst kenarını hafifçe örter; göz yüzeyi kapakla iyi korunur.
- Kapak geri çekilmesiÜst kapak yukarı çekilir, irisin üstünde beyaz görünür; bakış “şaşkın” bir ifade alır, göz kurur ve kızarır.
- Gözün öne gelmesiGöz arkasındaki doku şiştikçe göz kemik kenarın önüne doğru itilir; kapaklar gözü tam kapatamayabilir.
Belirtiler
- Gözlerde batma, yanma, kum kaçmış hissi ve sulanma
- Kızarıklık ve göz kapaklarında şişlik, özellikle sabahları
- Gözlerin öne gelmesi, bakışta irisin üstünde ya da altında beyaz görünmesi
- Göz hareketlerinde ağrı, çift görme
- Işığa hassasiyet, gözleri tam kapatamama
Belirtiler tek gözde ya da iki gözde farklı derecelerde olabilir. Hastalık genellikle birkaç ay ile iki yıl süren aktif bir iltihap döneminin ardından sakin (inaktif) döneme geçer.
Ne zaman acil?
Aynı gün başvurun
- Görmenin azalması veya renklerin soluk görünmesi
- Aniden başlayan ya da hızla artan çift görme
- Gözü kapatamama nedeniyle korneada ağrı ve bulanıklık
Bu belirtiler görme sinirine baskı ya da kornea hasarı işareti olabilir ve acil tedavi gerektirir.
Tedavi
| Durum | Yaklaşım |
|---|---|
| Tüm hastalar | Tiroid değerlerinin düzenlenmesi, sigaranın bırakılması, suni gözyaşı ve göz yüzeyinin korunması |
| Hafif ve aktif hastalık | Yüzey tedavisi, izlem; bazı hastalarda selenyum takviyesi |
| Orta-ağır ve aktif hastalık | Damar yoluyla kortizon tedavisi ve gerektiğinde diğer bağışıklık düzenleyici ilaçlar |
| Görmeyi tehdit eden durum | Yüksek doz kortizon; yanıt yoksa acil göz çukuru genişletme (dekompresyon) ameliyatı |
| Sakin dönemde kalan değişiklikler | Dekompresyon, şaşılık ve göz kapağı ameliyatları (bu sırayla) |
Avrupa Graves Orbitopatisi Grubu’nun (EUGOGO) 2021 kılavuzu, tedavinin hastalığın ağırlığına ve aktivitesine göre planlanmasını ve cerrahinin genellikle hastalık sakin döneme geçtikten sonra yapılmasını önerir. Bu yüzden göz kapağı ameliyatı planlanan hastalarda tiroid göz hastalığı mutlaka önceden değerlendirilir.
Sigara ve tiroid göz hastalığı
Sigara, tiroid göz hastalığının gelişme ve ağırlaşma riskini artıran en önemli değiştirilebilir etkendir ve tedaviye yanıtı azaltır. Tiroid hastalığınız varsa sigarayı bırakmak, gözlerinizi korumak için yapabileceğiniz en etkili adımlardan biridir. Radyoaktif iyot tedavisi planlanıyorsa göz hastalığı açısından değerlendirme yapılması ve gerekirse koruyucu tedavi verilmesi önerilir.
Muayene ve randevu
Durumunuzu değerlendirmek ve size uygun seçenekleri konuşmak için WhatsApp ile randevu alabilir ya da 0533 028 04 73 numarasını arayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Aktif iltihap dönemi genellikle birkaç ay ile iki yıl içinde sakinleşir. Bazı değişiklikler kendiliğinden azalabilir; kalıcı kalanlar sakin dönemde cerrahiyle düzeltilebilir.
Göz küresi büyümez; göz arkasındaki doku ve kaslar şiştiği için göz öne doğru itilir ve kapaklar geri çekilir. Bu, gözlerin büyük görünmesine yol açar.
Haşimoto hastalığında daha çok göz kuruluğu ve göz çevresinde şişlik görülür. Daha seyrek olarak tiroid göz hastalığı da gelişebilir.
Genellikle hastalık en az birkaç aydır sakin dönemdeyken ve gerekiyorsa dekompresyon ve şaşılık ameliyatlarından sonra yapılır.
Göz belirtiniz yoksa tanı anında ve tedavi sürecinde bir göz muayenesi yeterli olabilir. Belirti varsa takip aralığı hastalığın aktivitesine göre belirlenir.
İlgili sayfalar
Kaynaklar
- Bartalena L, Kahaly GJ, Baldeschi L, et al. The 2021 European Group on Graves’ orbitopathy (EUGOGO) clinical practice guidelines for the medical management of Graves’ orbitopathy. Eur J Endocrinol. 2021;185(4):G43-G67. doi:10.1530/EJE-21-0479
- Craig JP, Nichols KK, Akpek EK, et al. TFOS DEWS II Definition and Classification Report. Ocul Surf. 2017;15(3):276-283. doi:10.1016/j.jtos.2017.05.008
Bu yazı hasta bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Size uygun tedavi, göz muayenesi ve ölçümler sonrasında belirlenir. Yayın tarihi: 25 Eylül 2026.
Sorularınız için Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu’na ulaşın
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Göz, Bağdat Cad. No: 257, Caddebostan – Kadıköy / İstanbul