Behandeling van bijziendheid (myopie)
Wazig zien in de verte · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan – Kadıköy, Istanbul
Bijziendheid is een refractieafwijking waarbij u voorwerpen in de verte wazig ziet. Een bril en contactlenzen corrigeren deze afwijking. Bij geschikte personen ouder dan 18 jaar met een stabiele brilsterkte kunnen we de afwijking bovendien blijvend behandelen met lasermethoden zoals SMILE Pro, No Touch of LASIK, en bij hoge bijziendheid met een fakische intraoculaire lens (ICL). Bij kinderen kunnen specifieke methoden de toename van myopie afremmen.
Wat is bijziendheid?
Bijziendheid (myopie) is een refractieafwijking waarbij u voorwerpen in de verte wazig ziet, terwijl voorwerpen dichtbij scherp zijn. Meestal komt dit doordat het oog langer is dan normaal, en soms doordat het hoornvlies een te sterke kromming heeft. Daardoor ontstaat het scherpe beeld vóór het netvlies. De brilsterkte heeft een min-waarde (–); vanaf –6 dioptrie spreekt men in het algemeen van hoge bijziendheid.
Bijziendheid neemt bovendien wereldwijd snel toe: volgens een analyse van 145 studies was in 2000 23% van de wereldbevolking bijziend; naar verwachting loopt dit tegen 2050 op tot ongeveer 50%, en het aandeel met hoge bijziendheid tot 10%.
Klachten en risico’s
- Borden in de verte, het schoolbord of de televisie wazig zien; met samengeknepen ogen kijken
- Moeite met zien, vooral bij autorijden in het donker
- Vermoeide ogen en hoofdpijn
Hoge bijziendheid is echter niet alleen een kwestie van brilsterkte: naarmate het oog langer wordt, wordt het netvlies dunner en neemt het risico toe op netvliesscheuren/netvliesloslating, myope maculopathie, glaucoom en vroege staar. Daarom raden we mensen met myopie aan hun ogen en netvlies regelmatig te laten onderzoeken, ook als een bril of een operatie hun brilsterkte heeft gecorrigeerd.
Bijziendheid en het afremmen ervan bij kinderen
Bijziendheid begint meestal op schoolleeftijd en neemt toe zolang het kind groeit. Bij kinderen is het doel niet alleen scherp zicht, maar ook het afremmen van de snelheid waarmee de brilsterkte toeneemt, want hoe hoger de brilsterkte op volwassen leeftijd, hoe groter de toekomstige risico’s voor de gezondheid van de ogen.
- Tijd buiten doorbrengen: meer tijd in het daglicht vermindert het ontstaan van bijziendheid.
- Atropinedruppels in lage/matige dosis, speciaal ontworpen brillenglazen en contactlenzen, orthokeratologie (nachtlenzen): een Cochrane-netwerkmeta-analyse van 104 gerandomiseerde studies (17.509 kinderen) meldde dat deze methoden de toename van bijziendheid en de aslengtegroei van het oog kunnen afremmen, al verschillen de bewijskracht en het langetermijneffect per methode.
- Pauzes bij werk dichtbij: bij langdurig gebruik van beeldschermen en boeken worden regelmatige pauzes aanbevolen.
Tijdens een kinderoogheelkundig onderzoek bepalen we de geschikte methode op basis van de leeftijd van het kind, de brilsterkte en de snelheid van toename. Een ooglaserbehandeling voeren we bij kinderen niet uit.
Behandeling van bijziendheid bij volwassenen
| Optie | Geschikt voor |
|---|---|
| Bril | Alle leeftijden en brilsterktes; bij hoge bijziendheid kunnen de glazen echter dik worden en lijken beelden kleiner |
| Contactlenzen | Mensen die geen bril willen of die sporten; bij hoge bijziendheid geven ze bovendien een natuurlijker beeld dan een bril |
| Laserbehandeling (SMILE Pro, No Touch, Q-LASIK, Femto-LASIK) | Leeftijd 18–40 jaar, stabiele brilsterkte, geschikt hoornvlies; uitstekende resultaten bij lichte en matige bijziendheid |
| Fakische intraoculaire lens (ICL) | Hoge bijziendheid buiten de grenzen van een laserbehandeling, of jongvolwassenen van wie het hoornvlies niet geschikt is voor een laserbehandeling |
| Refractieve lensvervanging | Meestal boven de 45 jaar, bij oudziendheid (bij hoge bijziendheid beoordelen we het risico voor het netvlies apart) |
Een Cochrane-review vergeleek laserbehandeling met fakische intraoculaire lenzen bij matige tot hoge bijziendheid. Met fakische lenzen vond de review een kleiner risico op verlies van de best met een bril gecorrigeerde gezichtsscherpte. Bij lichte en matige myopie bieden moderne lasermethoden daarentegen een hoge effectiviteit en veiligheid. Meer: ooglaserbehandeling · fakische intraoculaire lens (ICL).
Wie contactlenzen wil dragen, hoort tijdens het onderzoek van de arts welk type lens en welke sterkte geschikt zijn. Vervolgens schaft u de lens volgens dit advies aan. Tijdens regelmatige controles volgen we de pasvorm van de lens en de gezondheid van het hoornvlies.
Ben ik geschikt voor een operatie tegen bijziendheid?
- Leeftijd: minimaal 18 jaar; de meest geschikte periode ligt meestal tussen 18 en 40 jaar.
- Stabiele brilsterkte: uw brilsterkte mag het afgelopen jaar niet noemenswaardig (met meer dan 0,5 dioptrie) zijn veranderd.
- Gezond hoornvlies: de hoornvlieskaart (topografie/tomografie) en de diktemetingen moeten normaal zijn en keratoconus moet zijn uitgesloten.
- Algemene gezondheid: tijdens zwangerschap of borstvoeding opereren we niet; niet goed ingestelde diabetes en bepaalde reumatische en immuunziekten beoordelen we zorgvuldig.
- Gezondheid van de ogen: uitgesproken droge ogen, blefaritis of een aandoening in het oog behandelen we eerst.
Voor patiënten die niet geschikt zijn voor een laserbehandeling, overwegen we een fakische intraoculaire lens (ICL) of refractieve lensvervanging.
Veelgestelde vragen
De precieze grens verschilt per persoon, want die hangt af van de dikte en de bouw van het hoornvlies. Een laserbehandeling geeft uitstekende resultaten bij lichte en matige bijziendheid. Bij hoge bijziendheid gaat de voorkeur echter uit naar een fakische intraoculaire lens (ICL), als het hoornvlies onvoldoende is.
Bijziendheid neemt meestal toe tijdens de kindertijd en adolescentie en wordt bij de meeste mensen stabiel wanneer ze in de 20 zijn. Bij kinderen kunnen methoden voor myopiecontrole de snelheid van toename echter afremmen.
Bij mensen met een stabiele brilsterkte is het resultaat grotendeels blijvend. Bij een klein aantal patiënten kan na verloop van tijd echter een geringe brilsterkte ontstaan. Als het hoornvlies geschikt is, is dan een nabehandeling mogelijk.
Naarmate het oog langer wordt, wordt het netvlies dunner en neemt het risico op netvliesscheuren/netvliesloslating toe. Dit risico blijft bestaan, ook als de brilsterkte operatief is gecorrigeerd; daarom is regelmatig onderzoek van het netvlies belangrijk.
Laat eerst de ogen van uw kind onderzoeken. Methoden zoals meer tijd buiten doorbrengen, atropinedruppels in lage dosis of speciale lenzen om myopie af te remmen kunnen de toename van de brilsterkte vertragen.
Bronnen
- Holden BA et al. Global prevalence of myopia and high myopia and temporal trends from 2000 through 2050. Ophthalmology. 2016;123(5):1036–1042. doi:10.1016/j.ophtha.2016.01.006
- Lawrenson JG et al. Interventions for myopia control in children: a living systematic review and network meta-analysis. Cochrane Database Syst Rev. 2025;2(2):CD014758. doi:10.1002/14651858.CD014758.pub3
- Dhakal R et al. Time spent outdoors as an intervention for myopia prevention and control in children: an overview of systematic reviews. Ophthalmic Physiol Opt. 2022;42(3):545–558. doi:10.1111/opo.12945
- Barsam A, Allan BD. Excimer laser refractive surgery versus phakic intraocular lenses for the correction of moderate to high myopia. Cochrane Database Syst Rev. 2014;(6):CD007679. doi:10.1002/14651858.CD007679.pub4
- Wen D et al. Postoperative efficacy, predictability, safety, and visual quality of laser corneal refractive surgery: a network meta-analysis. Am J Ophthalmol. 2017;178:65–78. doi:10.1016/j.ajo.2017.03.013
Deze pagina is bedoeld als informatie voor patiënten en vervangt geen onderzoek of medische beoordeling. Welke behandeling bij u past, bepalen we na een oogonderzoek en metingen.
Onderzoek voor de behandeling van bijziendheid
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic, Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy, Istanbul, Turkije