Blefaritis – ooglidrandontsteking
Meibomklierdisfunctie · Demodex · Ooglidhygiëne · Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu, FEBOS-CR · Veni Vidi Eye Clinic, Caddebostan – Kadıköy, Istanbul
Blefaritis is een chronische ontsteking van de ooglidrand en de basis van de wimpers die roodheid, schilfers, jeuk, een branderig gevoel en ’s ochtends aan elkaar geplakte oogleden veroorzaakt. Bacteriën, verstopping van de meibomklieren of Demodex-mijten kunnen de oorzaak zijn. Daarnaast bestaat de hoeksteen van de behandeling uit regelmatige warme kompressen en ooglidhygiëne; zo nodig voegen we druppels, zalven en medicijnen via de mond toe.
Wat is blefaritis?
Blefaritis is een chronische ontsteking van de ooglidrand en de basis van de wimpers. Daarbij veroorzaakt ze roodheid, schilfers, korstjes, jeuk en een branderig gevoel aan de basis van de wimpers; ’s ochtends kunnen de oogleden aan elkaar geplakt zitten. Blefaritis is niet besmettelijk, maar komt vaak terug en vraagt meestal langdurige verzorging. Bovendien is ze een van de meest voorkomende oorzaken van droge ogen.
Vormen van blefaritis
- Voorste (anterieure) blefaritis: treft de basis van de wimpers; hangt samen met stafylokokken (bacteriën) of seborroïsch eczeem (roos).
- Achterste (posterieure) blefaritis – meibomklierdisfunctie: de talgkliertjes in de oogleden raken verstopt en hun afscheiding verdikt; daardoor verdampen de tranen snel. Dit gaat bovendien vaak samen met rosacea.
- Demodex-blefaritis: microscopisch kleine mijten (Demodex) die aan de basis van de wimpers leven, vormen cilindervormige schilfers (collarettes) rond de wimpers. Volgens een meta-analyse vinden onderzoekers Demodex bij ongeveer een derde van de mensen, en bij meer dan de helft van de mensen ouder dan 60.
Klachten
- Roodheid, zwelling en jeuk van de ooglidranden
- Schilfers en korstjes aan de basis van de wimpers; ’s ochtends aan elkaar geplakte oogleden
- Branderig, prikkend en zanderig gevoel; zicht dat gedurende de dag wisselt
- Uitvallende of verkeerd groeiende wimpers
- Terugkerende strontjes en hagelkorrels (cysten van talgkliertjes in het ooglid)
Behandeling van blefaritis
- Ooglidhygiëne (de hoeksteen van de behandeling): een- of tweemaal per dag 5–10 minuten warme kompressen, gevolgd door een zachte massage van de ooglidranden en reiniging met een ooglidreinigingsoplossing of reinigingsdoekjes.
- Druppels en zalven: antibiotische zalven, korte kuren met ontstekingsremmende druppels, conserveermiddelvrije kunsttranen.
- Behandeling van Demodex: ooglidproducten met theeboomolie; daarnaast in sommige landen goedgekeurde oogdruppels met lotilaner. In de Saturn-2-studie met 412 patiënten waren de collarettes na 6 weken bij 56% van de patiënten met lotilanerdruppels verdwenen (placebo 12,5%).
- Orale behandeling: bij rosacea of hardnekkige meibomklierziekte kunnen patiënten onder medisch toezicht antibiotica zoals doxycycline/azitromycine gebruiken.
- Behandelingen met apparatuur: bij hardnekkige meibomklierdisfunctie kan men bij geselecteerde patiënten behandelingen zoals thermische pulsatie of intens gepulseerd licht (IPL) overwegen.
Volgens een Cochrane-review vermindert ooglidhygiëne de klachten en zijn lokale antibiotica nuttig bij voorste blefaritis; geen enkele behandeling geneest chronische blefaritis echter volledig. Regelmatige verzorging is daarom de belangrijkste stap.
Waarom is blefaritis belangrijk vóór een oogoperatie?
Blefaritis en meibomklierziekte vragen om behandeling vóór een staaroperatie, multifocale lensimplantatie of ooglaserbehandeling. De bacteriële belasting van de ooglidrand kan het risico op infectie verhogen, en bovendien heeft een verstoorde traanfilm een nadelige invloed op de nauwkeurigheid van de metingen vóór de operatie en op het comfort na de operatie. Daarom beoordeelt prof. dr. Fırat Helvacıoğlu het oogoppervlak zorgvuldig vóór een staaroperatie en een laserbehandeling.
Veelgestelde vragen
Nee, deze aandoening is niet besmettelijk. Voor de algemene hygiëne raden we wel aan geen handdoeken en oogmake-up te delen.
Ze is meestal chronisch en keert vaak terug. Toch zijn de klachten met regelmatige ooglidverzorging bij de meeste patiënten onder controle te houden.
Tijdens opvlammingen kunt u beter geen oogmake-up gebruiken; vermijd daarna producten die u op de wimperlijn aanbrengt. Verwijder uw make-up bovendien elke avond grondig.
Ja. Verstopping van de meibomklieren vergroot de kans op terugkerende strontjes en hagelkorrels; behandeling van de ooglidrandontsteking vermindert de kans dat ze terugkomen.
Bronnen
- Lindsley K et al. Interventions for chronic blepharitis. Cochrane Database Syst Rev. 2012;(5):CD005556. doi:10.1002/14651858.CD005556.pub2
- Amescua G et al. Blepharitis Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology. 2019;126(1):P56–P93. doi:10.1016/j.ophtha.2018.10.019
- Nichols KK et al. The international workshop on meibomian gland dysfunction: executive summary. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2011;52(4):1922–1929. doi:10.1167/iovs.10-6997a
- Gaddie IB et al. Lotilaner ophthalmic solution 0.25% for Demodex blepharitis: randomized, vehicle-controlled, multicenter, phase 3 trial (Saturn-2). Ophthalmology. 2023;130(10):1015–1023. doi:10.1016/j.ophtha.2023.05.030
- Maleki B et al. Global prevalence of human Demodex mite: a systematic review and meta-analysis. Acta Trop. 2025;268:107693. doi:10.1016/j.actatropica.2025.107693
Deze pagina is bedoeld als informatie voor patiënten en vervangt geen onderzoek of medische beoordeling. Na een oogonderzoek en metingen bepalen we welke behandeling bij u past.
Blefaritis- en oogoppervlakonderzoek
Prof. Dr. Fırat Helvacıoğlu · Veni Vidi Eye Clinic, Bağdat Caddesi No: 257, Caddebostan – Kadıköy, Istanbul, Turkije